Pomoc dla Ukrainy

Przedsiębiorcy i właściciele hoteli, którzy w 2022 roku odpowiedzieli na apele państwa i kwaterowali u siebie uciekających przed wojną obywateli Ukrainy, po latach mierzą się z kontrolami Skarbówki. Urzędy domagają się zapłaty zaległego podatku VAT wraz z odsetkami, kwestionując stosowane stawki rozliczeń. Sprawa stała się przedmiotem interpelacji poselskiej, ale o ostatecznym losie polskich firm zadecyduje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Podatnicy podatków dochodowych mogą rozliczyć darowizny przekazane na rzecz Ukrainy w kosztach uzyskania przychodów (w PIT i CIT), a następnie odliczyć od podstawy opodatkowania. Jednak nie w każdej sytuacji podatnik skorzysta z obu tych preferencji podatkowych jednocześnie.

Obecnie ogromna rzesza firm angażuje się w pomoc naszym sąsiadom z Ukrainy. Warto wiedzieć, że podmioty przekazujące wsparcie rzeczowe i finansowe mogą korzystać z preferencji podatkowych. Pomoc przekazana na rzecz ofiar wojny może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodu, czyli automatycznie pomniejszy ona podatek dochodowy. Regulacje te odnajdziemy w art. 52zf – 52zi ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz art. 38w – 38z ustawy po podatku dochodowym od osób prawnych (CIT).

Od 25 marca 2022 r. obywatele Ukrainy mogą wymieniać hrywny na złote po oficjalnym kursie. Narodowy Bank Polski podpisał (18 marca 2022 roku) umowę z Narodowym Bankiem Ukrainy, dzięki której każdy dorosły uchodźca z Ukrainy może wymienić ukraińskie hrywny (do 10 000 UAH) na polskiego złotego. Wymiana jest możliwa po zaokrąglonym, oficjalnym, a nie kantorowym kursie (0,14 zł za 1 hrywnę), od 25 marca 2022 roku. Wymiana hrywien po oficjalnym kursie jest realizowana w wybranych oddziałach PKO Banku Polskiego. Wymiana dotyczy wyłącznie banknotów o nominałach: 100, 200, 500 i 1000 hrywien.

Specustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ostatecznie nie zwolniła z podatku wszystkich darowizn otrzymanych przez obywateli Ukrainy. Wielu obdarowanych i tak nie musi go jednak zapłacić – wystarczy sięgnąć po ogólne przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Ministerstwo Finansów informuje, że w zależności od tego czy towar wywożony na Ukrainę ma status towaru unijnego (dopuszczonego do obrotu na terenie Unii Europejskiej) czy status towaru nieunijnego (niedopuszczonego do obrotu w UE) stosowane są różne procedury celne. W przypadku transportów towarów unijnych uproszczono procedurę odpraw przez drogowe przejścia graniczne w Dorohusku i Korczowej. Pytania dotyczące wywozu pomocy humanitarnej można kierować do Ministerstwa Finansów na adres pomagam.ukrainie@mf.gov.pl.

Rozporządzenie Ministra Finansów z 3 marca 2022 r. wprowadziło stawkę 0% VAT dla nieodpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług na cele związane z pomocą ofiarom działań wojennych w Ukrainie. Stawka 0% VAT dotyczy wszelkiego rodzaju świadczeń, które mogą się okazać niezbędne do wsparcia pokrzywdzonych w tym konflikcie. Preferencja dotyczy świadczeń oferowanych na rzecz podmiotów, które stanowią istotne ogniwo w organizowaniu i dystrybucji pomocy dla osób poszkodowanych. Stawka 0% VAT ma zastosowanie dla świadczeń dokonanych od 24 lutego 2022 r., czyli od momentu rozpoczęcia zbrojnej agresji przez Rosję na Ukrainę. Stawka ta będzie mogła być stosowana do 30 czerwca 2022 r. z możliwością przedłużenia tego okresu.

Od momentu rosyjskiej napaści Narodowy Bank Ukrainy zbiera pieniądze na wsparcie odpierającej atak armii. W niedzielę poinformował, że do tej pory wypłacił 450 mln hrywien, które zostaną przeznaczone m.in. na dostawy broni i innego wyposażenia wojskowego oraz leków. To bezprecedensowa zbiórka wśród społeczności międzynarodowej, w którą każdy może się zaangażować. Teraz wsparcie obrony Ukrainy przez Polaków będzie jeszcze łatwiejsze – Bank Gospodarstwa Krajowego we współpracy z NBU uruchomił specjalny rachunek do wpłat. Pieniądze wpłacane na ten rachunek trafią bezpośrednio do Narodowego Banku Ukrainy, który przeznaczy je na potrzebne działania.