REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ująć w księgach wartości niematerialne i prawne wytwarzane we własnym zakresie

Gyöngyvér Takáts
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Specjalną kategorią wartości niematerialnych i prawnych są koszty prac rozwojowych. Muszą one spełnić, poza definicjami podstawowymi, dodatkowe warunki, żeby mogły być ujęte w księgach jako wartości niematerialne i prawne.

Wartości niematerialne i prawne mogą być nabyte z zewnątrz lub wytworzone we własnym zakresie. Jest to specyficzny sposób nabywania, ponieważ w przypadku tej kategorii aktywów trudno jest określić, czy dany składnik w ogóle powstał i w jakiej wartości. Nie należy ujmować jako składnika aktywów wartości firmy wytworzonej przez jednostkę. W myśl MSR nr 38 nie stanowi ona możliwego do zidentyfikowania zasobu, nad którym jednostka sprawuje kontrolę i który może być wiarygodnie wyceniony w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia.

Autopromocja

Zgodnie z ustawą o rachunkowości koszty prac rozwojowych można aktywować wtedy, gdy spełniają one następujące warunki:

• produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone,

• techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie jednostka podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii,

• koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży tych produktów lub z zastosowania technologii.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Koszty prac rozwojowych podlegają amortyzacji przez okres maksimum pięciu lat.

Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 38 zdecydowanie odróżnia prace badawcze od prac rozwojowych. Istota wyodrębnienia tych dwóch rodzajów prac polega na tym, że koszty prac badawczych w żadnym wypadku nie mogą być aktywowane, natomiast koszty prac rozwojowych - po spełnieniu wymogów - mogą. Jednostka może aktywować koszty prac rozwojowych, jeżeli jest w stanie bardzo dokładnie określić, czy zostały one poniesione na etapie prac badawczych czy na etapie prac rozwojowych. Oznacza to procesowe podejście do możliwości zaliczania kosztów prac rozwojowych do aktywów. Jeżeli jednostka nie może oddzielić tych dwóch etapów, nakłady na całe przedsięwzięcie musi traktować, jak gdyby zostały poniesione wyłącznie na etapie prac badawczych.

Co należy rozumieć przez prace badawcze i rozwojowe

Prace badawcze to nowatorskie i zaplanowane poszukiwanie rozwiązań podjęte z zamiarem zdobycia i przyswojenia nowej wiedzy naukowej i technicznej. Prace rozwojowe są praktycznym zastosowaniem odkryć badawczych lub osiągnięć innej wiedzy w planowaniu lub projektowaniu produkcji nowych lub znacznie udoskonalonych materiałów, urządzeń, produktów, procesów technologicznych, systemów lub usług, które ma miejsce przed rozpoczęciem produkcji seryjnej lub jego zastosowaniem.

Tabela 1. Księgowe ujęcie kosztów prac badawczych i rozwojowych

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Należy podkreślić, że jednostka będzie mogła zaliczyć do aktywów te koszty prac rozwojowych i od tego momentu, gdy:

1. Spełniają one definicję wartości praw niematerialnych i prawnych.

2. Udowodni:

• możliwość, z technicznego punktu widzenia, ukończenia składnika wartości niematerialnych i prawnych, tak aby nadawał się do użytkowania lub sprzedaży;

• zamiar ukończenia składnika wartości niematerialnych oraz jego użytkowania lub sprzedaży;

• zdolność do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych;

• sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne przyszłe korzyści ekonomiczne. Między innymi jednostka gospodarcza powinna udowodnić istnienie rynku na produkty powstające dzięki składnikowi wartości niematerialnych lub na sam składnik albo - jeśli składnik ma być użytkowany przez jednostkę - użyteczność składnika wartości niematerialnych;

• dostępność stosownych środków technicznych, finansowych i innych, które mają służyć ukończeniu prac rozwojowych oraz użytkowaniu lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych;

• możliwość wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych.

Zarówno przepisy ustawy, jak i MSR nr 38 wskazują na to, że jednostka musi być bardzo ostrożna przy ocenie, czy dane koszty mogą być zakwalifikowane do kosztów prac rozwojowych, czy też nie. Dlatego - na podstawie warunków określonych w przepisach bilansowych - należy odpowiednio udokumentować, że dany składnik wartości niematerialnych i prawnych spełnia wymogi i można go ująć w aktywach.

UWAGA

W razie wątpliwości, jakie prace należy uznać za badawcze, a jakie za rozwojowe, można sięgnąć do przykładów podanych w MSR nr 38, które mogą być pomocne w klasyfikacji.

Warto zwrócić uwagę, że ustawa wymaga osiągnięcia przez te składniki przynajmniej progu rentowności produkcji: (...) koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii. Takiego wymogu MSR nr 38 nie stawia. Znajduje się w nim jedynie zapis o możliwości sprzedaży: (...) jednostka musi udowodnić sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne przyszłe korzyści ekonomiczne. Między innymi jednostka gospodarcza powinna udowodnić istnienie rynku na produkty powstające dzięki składnikowi wartości niematerialnych lub na sam składnik lub - jeśli składnik ma być użytkowany przez jednostkę - użyteczność składnika wartości niematerialnych.

Może się więc zdarzyć, że jakiś składnik według ustawy o rachunkowości nie może być zakwalifikowany do wartości niematerialnych i prawnych, a według MSR nr 38 - może.

Tabela 2. Przykłady prac badawczych i rozwojowych

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Co należy zaliczyć do kosztu wytworzenia wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych we własnym zakresie

Koszty prac rozwojowych trzeba ująć w księgach w wysokości wszystkich nakładów, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia, produkcji, przystosowania składnika aktywów do użytkowania w sposób zamierzony przez kierownictwo.

Przykład

W okresie od 15 marca 2008 r. do 25 czerwca 2008 r. jednostka poniosła nakłady na wytworzenie nowej linii produkcyjnej. Nakłady w wysokości 5800 zł obejmowały:

• koszty wstępnej analizy rynku - 350 zł,

• koszty projektu i przygotowania - 500 zł,

• koszty zużycia materiałów - 900 zł,

• koszty wykorzystanych urządzeń (amortyzacja) - 250 zł,

• koszty wykonania prototypów, testowania - 3000 zł (w tym: 1700 zł - wynagrodzenie pracowników, 1200 zł - zużycie materiałów, 100 zł - amortyzacja),

• koszty szkolenia pracowników - 800 zł.

Wariant I

Jednostka nie może wyodrębnić, kiedy zaczęły się prace badawcze, a kiedy prace rozwojowe. Dlatego wszystkie poniesione nakłady musi zaliczać do kosztów.

Ewidencja księgowa

1. Koszty wstępnej analizy rynku:

Wn „Usługi obce” 350

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 350

2. Koszty projektu i przygotowania:

Wn „Usługi obce” 500

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 500

3. Zużycie materiałów: 900 zł + 1200 zł = 2100 zł

Wn „Zużycie materiałów” 2 100

Ma „Materiały” 2 100

4. Koszty wykorzystanych urządzeń - amortyzacja: 250 zł +100 zł = 350 zł

Wn „Amortyzacja” 350

Ma „Umorzenie” 350

5. Wynagrodzenie pracowników:

Wn „Wynagrodzenie” 1 700

Ma „Rozrachunki z pracownikami” 1 700

6. Koszty szkolenia pracowników:

Wn „Usługi obce” 800

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 800

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wariant II

Jednostka dokładnie określiła, że koszty poniesione w okresie od 15 marca 2008 r. do 5 maja 2008 r. w wysokości 2000 zł obejmują koszty prac badawczych.

Koszty w wysokości 3000 zł, poniesione od 6 maja 2008 r. do 25 czerwca 2008 r., dotyczą projektowania, wykonania i testowania prototypów.

Kosztów szkolenia pracowników w wysokości 800 zł nie można zaliczyć do kosztów prac rozwojowych.

Ewidencja księgowa

1. Koszty wstępnej analizy rynku:

Wn „Usługi obce” 350

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 350

2. Koszty projektu i przygotowania:

Wn „Usługi obce” 500

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 500

3. Zużycie materiałów:

Wn „Zużycie materiałów” 900

Ma „Materiały” 900

4. Koszty wykorzystanych urządzeń (amortyzacja):

Wn „Amortyzacja” 250

Ma „Umorzenie” 250

5. Koszty wykonania prototypów, testowania:

a) wynagrodzenie pracowników

Wn „Rozliczenie kosztów prac rozwojowych” 1 700

Ma „Rozrachunki z pracownikami” 1 700

b) zużycie materiałów

Wn „Rozliczenie kosztów prac rozwojowych” 1 200

Ma „Materiały” 1 200

c) amortyzacja wykorzystanych urządzeń

Wn „Rozliczenie kosztów prac rozwojowych” 100

Ma „Umorzenie” 100

6. Koszty szkolenia pracowników:

Wn „Usługi obce” 800

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 800

7. Aktywowanie kosztów prac rozwojowych jako wartości niematerialnych i prawnych:

Wn „Wartości niematerialne i prawne” 3 000

- w analityce „Koszty prac rozwojowych”

Ma „Rozliczenie kosztów prac rozwojowych” 3 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 34 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 144, poz. 900

• § 51-67 MSR nr 38 „Wartości niematerialne i prawne”

Gyöngyvér Takáts

specjalista ds. rachunkowości

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Minister Finansów: KSeF dopiero od 2026 roku. Dwie daty dla dwóch grup podatników

Na konferencji prasowej w dniu 26 kwietnia 2024 r. minister finansów Andrzej Domański podał dwie daty planowanego wdrożenia obowiązkowego modelu KSeF. Od 1 lutego 2026 r. obowiązkowy KSeF mają stosować przedsiębiorcy, których wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym przekroczyła 200 mln zł. Natomiast od 1 kwietnia 2026 r. obowiązkowy KSeF mają stosować pozostali podatnicy VAT.

Globalny podatek minimalny - zasady GloBE również w Polsce. Przedsiębiorstwa będą musiały dostosować swoje procedury rachunkowe i podatkowe

System globalnego podatku minimalnego (zasad GloBE) zawita do Polski. Przedsiębiorstwa będą musiały dostosować swoje procedury wewnętrzne, w szczególności dotyczące gromadzenia informacji rachunkowych i podatkowych.

Kasowy PIT: Projekt ustawy trafił do konsultacji. Nowe przepisy od 1 stycznia 2025 r. Kto z nich skorzysta?

Prawo do tzw. kasowego PIT będzie warunkowane wysokością przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie osiągniętych w roku poprzednim - nie będzie ona mogła przekroczyć kwoty odpowiadającej równowartości 250 tys. euro. Projekt ustawy wprowadzającej kasowy PIT trafił do konsultacji międzyresortowych.

Jak przygotować się do ESG? Oto przetłumaczony unijny dokument dla firm: Dobrowolne ESRS dla MŚP Nienotowanych na Giełdzie

Jak małe i średnie firmy mogą przygotować się do ESG? Krajowa Izba Gospodarcza przetłumaczyła unijny dokument dla MŚP: „Dobrowolne ESRS dla MŚP Nienotowanych na Giełdzie”. Dokumentu po polsku jest dostępny bezpłatnie.

Czy to nie dyskryminacja? Jeden członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, a inny już nie, bo spółka miała jednego wierzyciela

Czy mamy do czynienia z dyskryminacją, gdy jeden członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności za zobowiązania spółki przez zgłoszenie w porę wniosku o ogłoszenie jej upadłości, podczas gdy inny nie może tego zrobić tylko dlatego, że spółka miała jednego wierzyciela? Czy organy skarbowe mogą dochodzić zapłaty podatków od takiego członka zarządu bez wcześniejszego wykazania, że działał on w złej wierze albo w sposób niedbały? Z takimi pytaniami do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wystąpił niedawno polski sąd.

Kasowy PIT - projekt ustawy opublikowany

Projekt ustawy o kasowym PIT został opublikowany. Od kiedy wchodzi w życie? Dla kogo jest kasowy PIT? Co to jest i na czym polega?

Obligacje skarbowe [maj 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 24 kwietnia 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w maju 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie zmieniły się w porównaniu do oferowanych w kwietniu br. Od 25 kwietnia można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Kasowy PIT dla przedsiębiorców z przychodami do 250 tys. euro od 2025 roku. I tylko do transakcji fakturowanych [projekt ustawy]

Ministerstwo Finansów przygotowało i opublikowało 24 kwietnia 2024 r. projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ta nowelizacja przewiduje wprowadzenie kasowej metody rozliczania podatku dochodowego. Z tej metody będą mogli skorzystać przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność, a także ci przedsiębiorcy, których przychody w roku poprzednim nie przekraczały 250 tys. euro.

Coraz więcej kontroli firm logistycznych. Urzędy celno-skarbowe sprawdzają pozwolenia na uproszczenia celne

Urzędy celno-skarbowe zintensyfikowały kontrole firm logistycznych. Chodzi o monitoring pozwoleń na uproszczenia celne, szczególnie tych wydanych w czasie pandemii. Jeśli organy celno-skarbowe natrafią na jakiekolwiek uchybienia, to może dojść do zawieszenia pozwolenia, a nawet jego odebrania.

Ostatnie dni na złożenia PIT-a. W pośpiechu nie daj szansy cyberoszustowi! Podstawowe zasady bezpieczeństwa

Obecnie już prawie co drugi Polak (49%) przyznaje, że otrzymuje podejrzane wiadomości drogą mailową. Tak wynika z najnowszego raportu SMSAPI „Bezpieczeństwo Cyfrowe Polaków 2024”. Ok. 20% Polaków niestety klika w linki zawarte w mailu, gdy wiadomość dotyczy ważnych spraw. Jak zauważa Leszek Tasiemski, VP w firmie WithSecure – ostatnie dni składania zeznań podatkowych to idealna okazja dla oszustów do przeprowadzenia ataków phishingowych i polowania na nieuważnych podatników.

REKLAMA