REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak można wyodrębnić koszty stałe i zmienne

Subskrybuj nas na Youtube

REKLAMA

Podział kosztów na stałe i zmienne ma ogromne znaczenie dla podejmowania decyzji krótkoterminowych w zakresie produkcji i sprzedaży. Wyodrębnienie kosztów stałych i zmiennych jest zabiegiem pozaewidencyjnym, który można przeprowadzić różnymi metodami.

W artykule tym opisujemy te z nich, które są najczęściej stosowane w praktyce.
Koszty zmienne to koszty ulegające zmianie wraz ze zmianą wielkości produkcji, przy czym mogą one w różny sposób reagować na te zmiany. Natomiast istota kosztów stałych polega na tym, że ich wysokość w zasadzie nie zależy od wielkości produkcji. W praktyce jednak trudno jest znaleźć koszty, które dokładnie spełniałyby wymogi takiej definicji.
Do podziału kosztów na stałe i zmienne najczęściej wykorzystuje się metodę księgową oraz metody statystyczne: dwóch punktów, wizualną (graficzną) i regresji liniowej.

Metoda księgowa

Istota metody księgowej polega na kwalifikowaniu poszczególnych kosztów do stałych lub zmiennych. Po tej kwalifikacji następuje ich ewidencja na odpowiednich kontach.
Szczególnych trudności nastręcza w tej metodzie kwestia wyodrębnienia kosztów stałych i zmiennych z kosztów wydziałowych.
Przy metodzie księgowej podział kosztów na stałe i zmienne w dużej mierze zależy od doświadczenia księgowego. Dlatego o ile zaletą metody księgowej jest jej prostota, o tyle wadą jest duży stopień subiektywizmu przy kwalifikowaniu kosztów.

Przykład 1
Uproszczony sposób podziału kosztów wydziałowych na stałe i zmienne w przedsiębiorstwie zajmującym się obróbką mechaniczną

Tabela 1. Ewidencja kosztów stałych i zmiennych
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Metody statystyczne

Przedstawione metody statystyczne opierają się na uproszczonym założeniu, że koszty całkowite są w sposób liniowy zależne od wielkości produkcji.

Metoda dwóch punktów
Przy metodzie dwóch punktów wyznacza się punkty ekstremalne, tj. punkty reprezentujące najwyższy i najniższy poziom kosztów w badanym okresie. Na ich podstawie należy ustalić koszt krańcowy. Oszacowany poziom kosztów stałych stanowi różnicę między kosztami całkowitymi a kosztami danej produkcji.
Co to jest koszt krańcowy
Kosztem krańcowym jest przyrost kosztów całkowitych między maksymalnym i minimalnym poziomem kosztów produkcji w danym okresie.

Przykład 2
W przedsiębiorstwie produkcyjnym w pierwszej połowie 2005 r. zanotowano następujące koszty:

Tabela 2. Kształtowanie się wielkości i kosztów produkcji
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

koszty całkowite = (jkz × X) + ks
gdzie:
jkz – jednostkowe koszty zmienne,
X – wielkość produkcji,
ks – koszty stałe.
Najwyższe koszty całkowite: 16 200 zł przy produkcji 1350 szt. wyrobów,
Najniższe koszty całkowite: 14 300 zł przy produkcji 980 szt. wyrobów.
Różnica w kosztach całkowitych: 1900 zł,
Różnica w wielkości produkcji: 370 sztuk.
Możemy teraz wyliczyć jednostkowy koszt zmienny:
jkz = 1900 zł / 370 szt.
jkz = 5,14 zł/szt.
Po wyliczeniu jednostkowego kosztu zmiennego ustalamy wielkość kosztów stałych:
16 200 zł = (5,14 zł × 1350 zł) + ks
ks = 16 200 zł – 6939 zł
ks = 9261 zł
Jednostkowy koszt zmienny informuje, o ile wzrosną koszty produkcji przy produkcji każdego dodatkowego wyrobu. W danym przypadku wielkość ta wynosi 5,14 zł/szt. Natomiast wysokość kosztów stałych kształtuje się na poziomie 9261 zł.

Metoda wizualna
W przypadku stosowania metody wizualnej należy wyznaczyć graficznie linię kosztów, która wskazuje poziom kosztów stałych. Linię kosztów przeprowadza się w taki sposób, aby odchylenia poszczególnych punktów od wyznaczonej linii były jak najmniejsze. Danymi wyjściowymi są koszty i wielkość produkcji w danym momencie.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.


Metoda regresji
Metoda regresji liniowej oznacza oszacowanie parametrów linii regresji kosztów z użyciem metody najmniejszych kwadratów. Polega ona na znalezieniu równania linii prostej. Odchylenie danych rzeczywistych od linii prostej mierzy się sumą kwadratów odległości między uzyskaną linią a tymi danymi.
Metoda regresji liniowej, w przeciwieństwie do metody wizualnej czy księgowej, posiada tę zaletę, że nie jest obciążona błędem subiektywnego kryterium wyboru.
Ustalenie linii regresji:
Etap 1.
Wyliczenie średniej wielkości produkcji i średniej wysokości kosztów w badanym okresie.
Etap 2.
Wyznaczenie różnicy między wielkościami produkcji i kosztów w poszczególnych okresach sprawozdawczych a przeciętnymi wielkościami wyznaczonymi na etapie 1.
Etap 3.
Wyliczenie sumy kwadratów odchyleń.
Etap 4.
Wyliczenie sumy iloczynów odchyleń wielkości produkcji i odchyleń kosztów.
Etap 5.
Wyznaczenie parametrów linii regresji.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Bogusław Czerwiński
księgowy

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Cła wzajemne Trumpa: Gospodarcza rewolucja czy ryzyko recesji?

Amerykański prezydent Donald Trump wprowadził nowe cła na importowane towary, określając je jako "deklarację niepodległości gospodarczej" USA. Eksperci jednak ostrzegają przed możliwymi skutkami ekonomicznymi, takimi jak wzrost inflacji, kryzys gospodarczy i problemy na rynku pracy. Jakie będą konsekwencje tej decyzji dla gospodarki USA i jej partnerów handlowych?

Dobroczynność, dzięki której zapłacisz niższy podatek. Sprawdź, jak to zrobić!

Angażujesz się w działania filantropijne? Wspierasz darowiznami fundacje i stowarzyszenia? Choć robisz to bezinteresownie, możesz na tym zyskać nie tylko w wymiarze społeczno-emocjonalnym. Darowiznę możesz odliczyć od dochodu przed opodatkowaniem podatku. Pamiętaj jednak, że to nie jest to samo co przekazanie 1,5% podatku.

Rozliczenie VAT przy uznanej reklamacji, gdy kupujący zatrzymuje część wadliwego towaru

Zgłosiliśmy reklamację w związku z wadliwym towarem. Kontrahent uznał reklamację, ale zamiast wystawić fakturę korygującą, wystawił notę uznaniową. Zwrócił nam zapłatę za część towaru, który został u nas i który sami zutylizujemy. Część towaru została wymieniona na towar wolny od wad. Czy korygujemy odliczony VAT? Czy dokonując utylizacji we własnym zakresie świadczymy usługę na rzecz sprzedawcy? Czy ta wymiana towaru powinna być rozliczona w VAT?

Odstąpienie od umowy: kiedy trzeba skorygować VAT z faktury zaliczkowej

Otrzymanie zaliczki na poczet dostawy towarów lub świadczenia usług wiąże się zasadniczo z powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Rezygnacja z transakcji, skutkująca zwrotem zaliczki i wystawieniem faktury korygującej, umożliwia sprzedawcy obniżenie kwoty podatku należnego. Nabywca jest z kolei obowiązany do odpowiedniej korekty odliczonego wcześniej podatku naliczonego. Jak jednak postąpić w sytuacji, gdy kontrahenci odstępują wprawdzie od zawartej umowy, lecz zaliczka zostaje zwrócona znacznie później lub jej zwrot w ogóle nie następuje. Transakcja nie dochodzi ostatecznie do skutku. Nie ma jednak również zwrotu zaliczki, a to jej wpłata generowała powstanie obowiązku podatkowego.

REKLAMA

Ulga na ekspansję

Ulga na ekspansję to jedno z rozwiązań podatkowych, które miało na celu wsparcie przedsiębiorców w pozyskiwaniu nowych rynków poprzez możliwość zaliczenia do kosztów wydatków na reklamę nowych produktów oraz udział w targach. Przepisy w tym zakresie budzą jednak liczne wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza w odniesieniu do podmiotów, które nie wytwarzają fizycznie produktów, lecz jedynie sprzedają je pod własną marką.

Czy można sprzedać środek trwały w czasie zawieszenia działalności gospodarczej.? Jak rozliczyć podatki od tej sprzedaży?

Wielu przedsiębiorców, którzy decydują się na zawieszenie działalności gospodarczej, zastanawia się, jak prawidłowo rozliczyć sprzedaż środków trwałych. Często pojawiają się pytania, czy w trakcie zawieszenia można sprzedać firmowy majątek i czy od takiej transakcji należy odprowadzić podatek. Wbrew pozorom, sprawa nie jest skomplikowana.

CFO w firmie – dlaczego warto go docenić, zwłaszcza w sytuacji kryzysowej

O roli dyrektorów finansowych w zarządzaniu kryzysowym na przykładzie sytuacji, w jakiej znalazły się międzynarodowe organizacje pozarządowe – pisze Jarosław Czubacki, Head of Finance w Fundacji Save the Children Polska.

KSeF tuż za rogiem! Księgowi mówią jasno: za zgodność e-faktur odpowiadać będą przedsiębiorcy

KSeF już jest na horyzoncie. Przedsiębiorcy wciąż jednak zwlekają z przygotowaniami do e-faktur, licząc na pomoc księgowych z biur rachunkowych. Tymczasem to oni sami będą odpowiadać za zgodność z nowymi przepisami. Jak dobrze przygotować firmę i uniknąć kosztownych potknięć? Sprawdź, co zrobić już teraz.

REKLAMA

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Wielką Brytanią – kompendium wiedzy dla polskich rezydentów podatkowych

W erze globalnej mobilności zawodowej i kapitałowej coraz więcej Polaków uzyskuje dochody z zagranicy. Najczęściej chodzi o Wielką Brytanię – kraj, który od lat przyciąga naszych obywateli do pracy, prowadzenia działalności gospodarczej czy inwestowania. W takim kontekście kluczowa staje się znajomość zasad opodatkowania dochodów uzyskiwanych w UK przez osoby będące polskimi rezydentami podatkowymi.

Prof. W. Modzelewski: VAT unijny to największe zagrożenie dla uczciwych podatników. Trzeba zrezygnować z pozornych działań uszczelniających i napisać od nowa ustawę o VAT

Powoli ale skutecznie przebija się do świadomości podatników diagnoza, że VAT unijny, wprowadzony w Polsce w 2004 r., był od początku nieznaną w historii pułapką zastawioną nie tylko na nasze państwo, lecz również na dziesiątki tysięcy naiwnych i uczciwych podatników, którzy mieli być (i są nadal) ofiarami tego eksperymentu – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

REKLAMA