Kategorie

Moment zaliczenia kosztów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów

Maria Dolna-Ciemniakowska
Od początku 2007 r. obowiązuje nowa definicja kosztów uzyskania przychodów. Ustawodawca określił zasady, które pozwalają ustalić moment zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów przez podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów.

Od 1 stycznia 2007 r. zmianie uległa definicja kosztu uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Obecnie przepis art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Zmiana ta jest wynikiem orzecznictwa sądowego. Definiując na nowo pojęcie kosztów uzyskania przychodów, ustawodawca ustalił jednocześnie nowe reguły, które określają moment zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów przez podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.f., koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Powyższe oznacza, że wydatki stanowią koszt uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia - bez względu na to, jakiego okresu dotyczą (tzw. metoda kasowa rozliczania kosztów).

PRZYKŁAD
Załóżmy, że Pan Krzysztof wykupił ubezpieczenie majątkowe na okres luty 2007 - styczeń 2008. W lutym 2007 r. otrzymał polisę ubezpieczeniową na kwotę 3600 zł. Całą jej wartość Pan Krzysztof wykaże w kosztach w lutym 2007 r.

Jednocześnie ustawodawca wskazał, że podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów mogą wybrać metodę memoriałową rozliczania kosztów, pod warunkiem jednak, że w każdym roku podatkowym księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów odnoszących się tylko do tego roku podatkowego. Podział na te metody i możliwość wyboru przez podatników prowadzących księgę przychodów i rozchodów funkcjonowały już wcześniej, tj. przed 1 stycznia 2007 r.
Zmiany dotknęły metody memoriałowej.

Metoda memoriałowa

Na czym polega memoriałowa metoda rozliczania kosztów przez podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów? Otóż na potrzeby tej metody koszty podzielone są na dwie grupy:
- koszty bezpośrednio związane z przychodem oraz
- koszty pośrednio związane z przychodem.
Ustawa nie definiuje tych pojęć i nie wskazuje, jakie wydatki stanowią koszty bezpośrednie, a jakie pośrednie. Taki podział kosztów utrwalił się jednak już wcześniej w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie regulacji obowiązujących do końca 2006 r. Kosztami bezpośrednio związanymi z przychodami są koszty, które można przypisać konkretnym przychodom, np. koszty nabycia towarów w celu dalszej odsprzedaży.
Koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodem są to koszty pośrednio związane z przychodem oraz koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika, związane z jego funkcjonowaniem. Można tu wymienić np. koszty obsługi prawnej, usług doradczych, marketingowych, ubezpieczenia, promocji, koncesji, zakupu wydawnictw fachowych itp.

Księgowanie kosztów bezpośrednich

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w:
- latach poprzedzających rok podatkowy,
- w roku podatkowym oraz
- po zakończeniu roku podatkowego do dnia złożenia zeznania podatkowego, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Jeżeli natomiast koszty uzyskania przychodów, bezpośrednio związane z przychodami danego roku podatkowego, poniesione zostały po zakończeniu tego roku i jednocześnie po złożeniu zeznania lub po upływie terminu określonego do złożenia tego zeznania, są potrącane w roku podatkowym następującym po roku, za który składane jest zeznanie podatkowe.

Należy pamiętać, że za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, w przypadku podatników prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów metodą memoriałową, uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.

PRZYKŁADY

1.
Załóżmy, że 15 stycznia 2008 r. Pan Andrzej otrzyma fakturę, wystawioną tego samego dnia, za wynajem hali produkcyjnej za czwarty kwartał 2007 r. Czynsz zapłacono zgodnie z postanowieniami umowy w terminie 7 dni od daty otrzymania faktury. Koszt ten nie będzie miał wpływu na osiągane przychody w roku 2008, ale z pewnością będzie miał wpływ na przychody osiągnięte w 2007 r. Wydatek ten umożliwił osiąganie przychodów w ściśle określonym czasie. Ponieważ możliwa jest identyfikacja kosztu z przychodem, to koszt ten powinien zostać rozliczony w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w 2007 r., mimo iż zostanie poniesiony w styczniu następnego roku podatkowego.

2.
Załóżmy, że Pani Ania 15 grudnia 2007 r. otrzyma fakturę dotyczącą leasingu maszyn. Faktura została wystawiona 10 grudnia, a data sprzedaży zostanie określona na 5 stycznia 2008 r. Często zdarza się, że firmy leasingowe wystawiają faktury szybciej, tzn. w miesiącu wcześniejszym niż miesiąc, którego dotyczy usługa. Ponieważ w przypadku usług leasingu możliwa jest identyfikacja kosztów z przychodami, to koszty powinny być księgowane w okresie, którego dotyczą. W opisanym przypadku zafakturowana usługa dotyczy następnego roku podatkowego, tj. 2008 - świadczy o tym data sprzedaży. Pomimo że faktura zostanie wystawiona w 2007 r., to zostanie zaewidencjonowana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w styczniu następnego roku podatkowego.

3.
Pani Natalia złożyła w urzędzie skarbowym 15 kwietnia następnego roku podatkowego zeznanie roczne. 20 kwietnia Pani Natalia otrzymała od kontrahenta fakturę wystawioną tego samego dnia. Faktura ta ma bezpośredni związek z przychodami poprzedniego roku. Podatniczka zaksięguje fakturę w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w bieżącym roku podatkowym ze względu na fakt, że złożyła już zeznanie roczne z dochodów uzyskanych w poprzednim roku podatkowym. Gdyby Pani Natalia nie złożyła jeszcze zeznania rocznego, to musiałaby zaksięgować otrzymaną fakturę w podatkowej księdze przychodów rozchodów poprzedniego roku podatkowego.

W dacie zapłaty

Należy pamiętać, że od opisanych wyżej zasad są także wyjątki. Przykładem może być wprowadzona od 1 stycznia 2005 r. zmiana dotycząca momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzeń pracowników. Mimo że wynagrodzenie będzie dotyczyło danego roku podatkowego i będzie miało bezpośredni związek z uzyskanym przychodem, a nie zostanie wypłacone - to będzie stanowiło koszt uzyskania przychodu z chwilą wypłaty, tj. następnego roku podatkowego. Reguła ta będzie miała zastosowanie zawsze tam, gdzie ustawodawca uzależnia uznanie wydatku za koszt uzyskania przychodu od faktycznie poniesionej zapłaty. Przykładowo pod datą faktycznej zapłaty będą księgowane między innymi koszty: opłacanych przez pracodawcę składek ZUS, odsetek od pożyczek i kredytów (jeśli nie dotyczą inwestycji w okresie ich realizacji).

Księgowanie kosztów pośrednich

Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącane w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

PRZYKŁAD

Pani Iwona otrzymała fakturę wystawioną 12 lutego roku podatkowego za usługi doradcze świadczone na rzecz jej firmy. Ponieważ usługi te mają pośredni związek z przychodem, należy fakturę zaksięgować w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w dacie jej wystawienia.
 

Cechą charakterystyczną usług niematerialnych jest to, że nie można ich policzyć, zmierzyć itp., gdyż brak im materialnego wymiaru. Usługi niematerialne, co do zasady, nie generują bezpośrednio przychodu, lecz są związane z całokształtem działalności firmy i zapewniają jej prawidłowe funkcjonowanie. W działalności gospodarczej do najczęściej spotykanych usług niematerialnych należą usługi:

- doradcze,
- księgowe,
- badania rynku,
- prawne,
- reklamowe i marketingowe,
- zarządzania i kontroli,
- przetwarzania danych,
- rekrutacji pracowników.

Wydatki na usługi niematerialne pozostają, co do zasady, w związku pośrednim z uzyskanym przychodem, tak więc będą wykazane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w dacie wystawienia dokumentu (faktury, rachunku) stanowiącego podstawę do zaksięgowania kosztu.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że Pan Krzysztof wykupił ubezpieczenie majątkowe na okres luty 2007 - styczeń 2008. W lutym 2007 r. podatnik otrzymał polisę ubezpieczeniową na kwotę 3600 zł. Pan Krzysztof wykaże w lutym 2007 r. w podatkowej księdze przychodów i rozchodów tytułem ubezpieczenia kwotę 3300 zł - co wynika z wyliczenia 3600 zł : 12 x 11. Pozostała kwota 300 zł zostanie wykazana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w styczniu następnego roku podatkowego.

Maria Dolna-Ciemniakowska
doradca podatkowy

Podstawa prawna:
art. 22 ust. 4-6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn.zm.).

Źródło: Prawo Przedsiębiorcy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zwrot VAT zapłaconego w Wielkiej Brytanii po 1 stycznia 2021 r.

    Zwrot VAT. Wielka Brytania będzie nadal przyznawać zwroty podatku VAT przedsiębiorcom z UE. Taką informację potwierdziła brytyjska administracja podatkowa - poinformowało 23 czerwca 2021 r. polskie Ministerstwo Finansów.

    Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Podatkach dla uczniów szkół ponadpodstawowych

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych i Ministerstwo Finansów zapraszają do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy o Podatkach. Dwuetapowy konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych, a ze względu na pandemię w tym roku zostanie przeprowadzony w formule online.

    Praktyka w stosowaniu przepisów o MDR

    Regulacje dotyczące schematów podatkowych (MDR) obowiązują w polskim porządku prawnym od 1 stycznia 2019 roku, a więc już ponad dwa lata. Co więcej, biorąc pod uwagę retrospektywny obowiązek zgłaszania schematów podatkowych, można powiedzieć, że zaraportowane do tej pory schematy podatkowe dotyczą uzgodnień, w zakresie których to pierwsza czynność miała miejsce nawet trzy lata temu (schematy transgraniczne).

    Korepetycje, kursy i inne usługi prywatnego nauczania - zwolnienie z VAT

    Prywatne nauczanie a VAT. Usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli są zwolnione z VAT. Konieczne jest jednak posiadanie przez nauczyciela kierunkowego wykształcenia, a także świadczenie usług nauczania na podstawie umowy zawartej z uczniem (lub opiekunem prawnym ucznia). Jednak zwolnienie to nie ma zastosowania do usług świadczonych przez nauczycieli w ramach zajęć organizowanych przez podmiot trzeci.

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI - od kiedy?

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 18 marca 2021 r. (sygn. I SA/Op 22/21) potwierdził, że prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) istnieje od momentu poniesienia pierwszych kosztów kwalifikowanych. Takie rozstrzygnięcie kwestionuje dotychczas powszechne wśród organów skarbowych.

    Wzór deklaracji uproszczonej AKC-US od 1 lipca 2021 r.

    Akcyza od samochodów osobowych. Ustawodawca określił nowy wzór deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US). Rozporządzenie w tej sprawie wchodzi w życie 1 lipca 2021 r.

    Globalne podatki i minimalna stawka CIT [Raport PIE]

    Globalne podatki. Transfer zysków do rajów podatkowych powoduje, że globalne wpływy z podatku CIT są corocznie zmniejszane o ok 240 mld USD. Najbogatsi ludzie świata przelewają 7,6 bln USD na zagraniczne konta, by uniknąć organów podatkowych. Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Global taxes in the post-COVID-19 era” wskazuje, że wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Zebrane w ten sposób środki wystarczyłyby na zaszczepienie przeciw COVID-19 każdej dorosłej osoby na świecie 4 razy w ciągu roku.

    VAT e-commerce. Procedura szczególna dla przesyłek do 150 euro

    VAT e-commerce. Resort finansów objaśnia uproszczoną procedurę w zakresie deklarowania i odroczenia płatności podatku z tytułu importu towarów w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro (tzw. „USZ”). Zmiany już od 1 lipca 2021 r.

    Fundusze inwestycyjne - zmiana przepisów

    Fundusze inwestycyjne. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt ten dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z projektem większość zmian ma wejść w życie 2 sierpnia 2021 r.

    Należyta staranność w cenach transferowych w świetle objaśnień Ministerstwa Finansów

    Należyta staranność w cenach transferowych. Pojęcie należytej staranności nie jest sprecyzowane w przepisach. Ustawodawca nie wskazuje konkretnych działań, które powinny zostać powzięte, ani informacji, które należy weryfikować. Pewne wskazówki w zakresie domniemania oraz należytej staranności, o których mowa w art. 11o ust. 1b ustawy o CIT wynikają z objaśnień podatkowych MF.

    Pakiet Slim VAT 2 z poprawkami

    Slim VAT 2. Sejmowa komisja finansów publicznych przyjęła w dniu 22 czerwca, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, której celem jest uproszczenie rozliczania przez podatników podatku od towarów i usług – tzw. pakiet Slim VAT 2.

    Refakturowanie podatku od nieruchomości na dzierżawcę lub najemcę

    Refakturowanie podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie może być przedmiotem sprzedaży lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w efekcie nie podlega odrębnemu „refakturowaniu”. Jednak jeżeli strony umowy dzierżawy lub najmu postanowią, że wynajmujący „przerzuca” koszt podatku od nieruchomości na dzierżawcę (najemcę), wówczas koszt ten stanowi element ceny usługi dzierżawy (najmu). Innymi słowy wartość podatku od nieruchomości stanowi część zapłaty (czynszu) za usługę dzierżawy lub najmu. Dlatego też w takiej sytuacji wydzierżawiający (lub najemce) powinien wystawić fakturę, w której podstawa opodatkowania, to łączna cena (wartość) usługi dzierżawy obejmująca m.in. wartość podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Koszty podatku od nieruchomości nie mogą bowiem stanowić samodzielnego świadczenia, lecz są elementem podstawowej czynności, jaką jest dzierżawa nieruchomości, zatem co do zasady nie powinny być wykazywane na fakturze w odrębnej pozycji.

    Transparentność wynagrodzeń w UE - jak się przygotować?

    Transparentność wynagrodzeń w UE. Projekt przygotowany przez Komisję Europejską zakłada rewolucyjne zmiany w zakresie transparentności wynagrodzeń. Jakie rozwiązania zakłada i jakie konsekwencje może za sobą nieść? Jak przygotować organizację do ujawnienia płac?

    Jaki wzrost PKB w 2021 roku?

    PKB w 2021 roku. Wzrost gospodarczy (tj. wzrost Produktu Krajowego Brutto - PKB) Polski w 2021 r. może zbliżyć się do 5 proc., ale resort finansów pozostaje konserwatywny w swoich prognozach - powiedział 22 czerwca PAP Biznes minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński. Podkreślił, że w budżecie są zabezpieczone środki na wypadek kolejnej fali pandemii. Dodał, że wykonanie budżetu po czerwcu może być zbliżone do tego po maju, kiedy to w odnotowano nadwyżkę w wysokości 9,4 mld zł.

    Elektroniczny TAX FREE od początku 2022 roku

    Ustawa o VAT daje możliwość zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym. Procedura TAX FREE pozwala turystom odwiedzającym Polskę na uniknięcie podwójnego opodatkowania. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa szykują zmiany dla przedsiębiorców działających w systemie zwrotu VAT podróżnym od początku 2022 roku, polegającą na odejściu od papierowej wersji procedury i zastąpienie jej elektronicznym systemem ewidencji.

    Przedsiębiorca jako honorowych dawca krwi - co przysługuje?

    Honorowy dawca krwi, który jest pracownikiem, po oddaniu krwi może otrzymać dwa dni wolnego. Co jednak w sytuacji gdy honorowym dawcą krwi jest przedsiębiorca? Czy z tego tytułu przysługują mu jakieś preferencje?

    Zmęczenie cyfrowe w czasie pandemii

    Zmęczenie cyfrowe. 41% ankietowanych niepokoi się wpływem Internetu na dobre samopoczucie bardziej niż przed pandemią – wynika z badania EY. Jak postrzegamy obecnie korzystanie z kanałów cyfrowych?

    E-faktury - zagrożenia i ryzyka

    E-faktury. Już w październiku 2021 r. w Polsce zostaną wprowadzone e-faktury – zapowiada polski rząd. Na razie będą dobrowolną formą rozliczenia, jednak za dwa lata (od 2023 roku) system podatkowy zostanie całkowicie zdigitalizowany. Eksperci wskazują, że oprócz oczywistych korzyści, takich jak uszczelnienie systemu podatkowego czy uproszczenie rozliczeń między kontrahentami, e-faktury wiążą się też z pewnymi ryzykami. To przede wszystkim obawa przed inwigilacją i działaniami hakerów.

    Pakiet VAT e-commerce, czyli podwyżki w e-handlu

    Pakiet VAT e-commerce. Nowelizacja ustawy o VAT wprowadza tzw. unijny pakiet e-commerce. Zmiana ma wejść we wszystkich krajach Unii. Celem jest wyrównanie szans firm z UE w konkurowaniu w obszarze handlu elektronicznego z podmiotami z krajów trzecich.

    Podatkowa Grupa Kapitałowa (PGK) – jakie korzyści?

    Podatkowa Grupa Kapitałowa (PGK) jest narzędziem do zmniejszenia zobowiązania podatkowego w ramach grupy kapitałowej umożliwiającym zwiększenie swobody dokonywania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi wchodzącymi w skład PGK oraz zmniejszenie obowiązków administracyjnych związanych z rozliczeniem CIT. Jednak funkcjonowanie w ramach takiej grupy wiąże się również z ryzykiem, które wynika z konieczności przestrzegania bardzo rygorystycznych warunków PGK. Jest to więc rozwiązanie korzystne, a zarazem ryzykowne dla podatników.

    Czy podatek może zapłacić za podatnika inny podmiot?

    Zapłata podatku. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w wyroku z 14 kwietnia 2021 r. (sygn. II FSK 3305/18) , że zobowiązanie podatkowe płatnika wygasa również w przypadku, kiedy kiedy wpłata podatku realizowana jest przez podmiot trzeci. Konieczne jest jednak aby podatek został opłacony ze środków podatnika, by podmiot uiszczający podatek miał do wykonania tej czynności umocowanie oraz aby wiedzę o tym fakcie miał organ podatkowy, na rzecz którego dokonywana jest konkretna wpłata należności.

    Kościński: jesteśmy za sprawiedliwymi podatkami

    Raje podatkowe, podatek minimalny. Działania resortu finansów ukierunkowane są na wprowadzenie sprawiedliwych podatków w UE i poza nią, dlatego istotne jest zwalczanie rajów podatkowych - poinformował minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński.

    Tarcza PFR 1.0 - ponad 42 mld zł umorzonych subwencji

    Subwencje z Tarczy PFR. Z 61 mld zł udzielonych subwencji z Tarczy PFR 1.0 umorzymy firmom w sumie 42-45 mld zł, czyli o 4-6 mld zł więcej, niż pierwotnie zakładaliśmy - powiedział wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk.

    Opłata reprograficzna - czy przepisy są zgodne z prawem UE?

    Opłata reprograficzna - nowe regulacje. Przepisy dotyczące opłaty reprograficznej mogą być niezgodne z polskim i unijnym prawem. Projekt ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego budzi wątpliwości prawników. Które przepisy budzą wątpliwości?

    VAT e-commerce - projekt objaśnień podatkowych MF

    VAT e-commerce. Ministerstwo Finansów przygotowało projekt objaśnień podatkowych do pakietu zmian w VAT zwanego potocznie VAT e-commerce. W objaśnieniach tych zawarto 59 praktycznych przykładów jak działa pakiet. Objaśnienia te mają chronić przedsiębiorców z mocą wiążącą dla administracji skarbowej. Ministerstwo Finansów zaprasza podatników do zgłaszania uwag do tego projektu w ramach prekonsultacji do 30 czerwca.