Protetycy w spółkach bez VAT

Spółka cywilna „A” wystąpiła o interpretację w zakresie obowiązku dokonania korekty kwoty VAT naliczonego w związku z obowiązującym od 1 stycznia 2008 r. brzmieniem art. 43 ust. 1 pkt 14 ustawy o VAT. Przepis ten zwalnia z podatku „świadczenie usług przez techników dentystycznych w ramach wykonywania ich zawodu, jak również dostawę protez dentystycznych lub sztucznych zębów przez dentystów oraz techników dentystycznych”. Wynika z niego, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest wykonywanie czynności przez określone osoby: dentystów lub techników dentystycznych; przepis nie mówi nic o formie prawnej prowadzenia działalności. Pojawiły się jednak interpretacje organów skarbowych, że zwolnienie ma zastosowanie wyłącznie do usług świadczonych przez osoby fizyczne, a nie przysługuje, jeśli protezy dostarcza spółka cywilna.

Spółka „A” od 1991 r. prowadzi działalność w zakresie protetyki stomatologicznej, opodatkowaną początkowo w formie karty podatkowej, następnie na zasadach ogólnych. W 1998 r. spółka zarejestrowała się jako podatnik VAT (stawka 0%). Od 2003 r. do końca 2007 r. działalność podlegała 7% stawce. Od 2008 r., zdaniem spółki, działalność powinna być zwolniona z VAT.

Spółka zapytała, czy w związku ze zmianą przepisów VAT, prowadząc wyłącznie działalność zwolnioną z VAT, powinna zwrócić VAT od niezamortyzowanych jeszcze środków trwałych i VAT od materiałów i towarów, wchodzących w skład remanentu na koniec 2007 r. i początek 2008 r., rozliczony współczynnikiem procentowym.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zmiana art. 43 ust. 1 pkt 14 ustawy o VAT nie dotyczy spółki i odpowiedź na postawione przez nią pytania jest negatywna, gdyż spółka powinna rozliczać VAT od amortyzacji środków trwałych i zapasów magazynowych na dotychczasowych zasadach. Dyrektor stwierdził, że regulacja ta znajduje zastosowanie wyłącznie do usług świadczonych przez osoby fizyczne, które są dentystami lub technikami dentystycznymi i mają uprawnienia do wykonywania zawodu.

W zażaleniu spółka podniosła, że ustawa nie statuuje wymogu, by technik dentystyczny dla uzyskania zwolnienia musiał być tylko osobą fizyczną, a organ nie wskazał podstawy prawnej, z której by wynikało, że spółki nie obejmuje nowa treść art. 43 ust. 1 pkt 14 ustawy o VAT.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że dla stwierdzenia, czy spoczywa na niej obowiązek dokonania korekty uprzednio odliczonego podatku naliczonego, zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT, konieczne było ustalenie, czy świadczone przez wnioskodawcę usługi protetyczne korzystałyby ze zwolnienia. Tylko w takim przypadku na spółce spoczywałby obowiązek dokonania wskazanej w tym przepisie korekty. Gdyby usługi protetyczne korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 14 ustawy o VAT, nastąpiłaby zmiana prawa do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego od tego towaru lub usługi.

Spółka złożyła skargę do WSA w Gliwicach, argumentując, że skoro norma prawna nie stanowi wymogu co do formy, w ramach której technik dentystyczny świadczy usługi, to należy przyjąć, iż przedmiotowe zwolnienie dotyczy każdego technika dentystycznego i wszystkich świadczonych przez niego usług przy wykonywaniu zawodu. WSA w Gliwicach uznał skargę za uzasadnioną.

Przyznał rację spółce, że przedmiotowy przepis nie uzależnia przyznania zwolnienia od formy prowadzonej działalności gospodarczej. Z przepisu tego nie wynika także, że usługi te korzystają ze zwolnienia tylko wtedy, gdy będą świadczone przez technika dentystycznego prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą. Ustawodawca w omawianym przepisie nie wskazał jakiejkolwiek formy prowadzenia działalności gospodarczej, zatem nie stanowi ona kryterium różnicującego stawkę podatkową. Sąd podkreślił, że gdyby ustawodawca chciał wyłączyć spółkę cywilną z przedmiotowego przepisu, uczyniłby to wyraźnie.

Znaczenie dla sprawy mają przepisy Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a w szczególności art. 132 ust. 1 lit. e), który stanowi, że zwolnienie od VAT dotyczy usług „świadczonych przez techników dentystycznych w ramach wykonywania ich zawodu, jak również dostarczania protez dentystycznych przez dentystów oraz techników dentystycznych”.

Wskazano ponadto na wyrok ETS, w którym sąd stwierdził jasno i precyzyjnie, że „art. 13 część A ust. 1 lit. e) ab initio szóstej dyrektywy sam zwalnia świadczenie usług przez techników dentystycznych przy wykonywaniu ich zawodu, przy czym zwolnienie to stosuje się w ten sposób do wszelkiej działalności, którą zajmują się konkretnie specjaliści w tym zawodzie”.

Sąd wskazał też na zakaz wprowadzania rozwiązań różnicujących konkurencyjnie przedsiębiorców, podkreślony w orzeczeniach ETS (sprawa C-3/97 i C-158/98) i w wyroku WSA w Krakowie z 4 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1404/08. W orzeczeniach wskazano, że przedmiotowa regulacja sama w sobie nie limituje w żaden sposób formy prowadzenia działalności.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 lutego 2009 r. (sygn. akt III SA/Gl 1382/08).

Wiesława Moczydłowska

ekspert w zakresie podatków i rachunkowości