Podatnicy chcą mieć wpływ na treść przepisów

W Sejmie trwają prace nad rządową nowelizacją ustawy o VAT. Przy tej okazji różne grupy podatników próbują przeforsować własne, korzystne dla nich propozycje zmian w ustawie. Do sejmowej Komisji Finansów Publicznych napłynęło wiele postulatów i wniosków dotyczących zarówno zmian proponowanych przez resort finansów, jak i nowych propozycji rozwiązań.

Mało usług na ryczałcie

Związek Rzemiosła Polskiego poddaje krytyce wykaz usług objętych ryczałtem kwotowym VAT zaproponowany w załączniku nr 10 do ustawy. Katalog ten jest, zdaniem organizacji, zdecydowanie za wąski i raczej przypadkowy. Brakuje w nim usług typowo rzemieślniczych świadczonych dla ludności, np. fotograficznych, pralniczych czy krawieckich.

Z poglądem tym zgadza się Anna Łuszcz, prawnik, ekspert podatkowy z Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych Ślązak Zapiór i Partnerzy (zrzeszona w Consortio Lex).

- Warto ponownie przeanalizować katalog usług uprawniających do skorzystania z ryczałtu i uzupełnić go o usługi, które ze względu na swój charakter również powinny się w nim znaleźć - uważa rozmówczyni.

Związek zgłosił także postulat zmiany zasad opodatkowania remanentu likwidacyjnego. Organizacja chce, aby przy określaniu podstawy opodatkowania przepisy odwoływały się do ceny rynkowej, a nie jak obecnie do ceny nabycia. Zdaniem Anny Łuszcz także ta propozycja jest słuszna.

Trudne uproszczenia

Izba Wydawców Prasy oraz wydawcy książek i kolporterzy protestują przeciwko likwidacji szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego dla sprzedaży prasy i książek. Agnieszka Smolińska-Wiśnioch, menedżer w KPMG, uważa, że ujednolicenie momentu powstania obowiązku podatkowego w niektórych przypadkach może być bardziej kłopotliwe niż pomocne.

- Z taką sytuacją spotykamy się przy dostawie gazet, magazynów, czasopism i książek. Aktualnie obowiązujące przepisy umożliwiają wydawcom opóźnienie obowiązku podatkowego do momentu, w którym znana jest faktyczna wielkość dostawy, tj. wielkość, która uwzględnia już dokonane zwroty od kolporterów - mówi Agnieszka Smolińska-Wiśnioch.

Dodaje, że jeżeli, zgodnie z proponowaną zmianą, obowiązek podatkowy w przypadku dostawy gazet będzie powstawał z chwilą wydania towaru nie później niż z chwilą wystawienia faktury, specyficzne dla tej branży stałe zwroty towarów spowodują lawinę korekt faktur oraz deklaracji VAT, co będzie powodowało trudności zarówno dla podatników, jak i dla władz skarbowych.

Bez kas fiskalnych

Swoje propozycje uchwalenia zmian w ustawie o VAT złożył także Samorządny Związek Zawodowy Taksówkarzy RP. Organizacja postuluje zniesienie obowiązku ewidencjonowania obrotu i podatku należnego przy użyciu kas fiskalnych. Zdaniem Hanny Czogalli, konsultanta w departamencie doradztwa podatkowego HLB Frąckowiak i Wspólnicy, propozycja ta ma niewielkie szanse powodzenia w procesie legislacyjnym.

- Ministerstwo Finansów prawdopodobnie nie zrezygnuje z kas fiskalnych, które nie tylko umożliwiają kontrolę wysokości obrotu i należnego VAT oraz przyczyniają się do ograniczenia szarej strefy, ale są powszechnie stosowane w innych krajach UE - ocenia nasza rozmówczyni.

Organizacja wnioskuje także o wprowadzenie możliwości pełnego rozliczenia VAT za zakup samochodów osobowych używanych w działalności gospodarczej, której podstawa przychodów finansowych jest uzależniona od użytkowania samochodu osobowego.

- Jeżeli podatnik nabywa samochód osobowy, który ma służyć wyłącznie do świadczenia opodatkowanych czynności, to powinien mieć zagwarantowane prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego - mówi Beata Chudziak, doradca podatkowy HLB Frąckowiak i Wspólnicy.

Przedstawiciele Związku Taksówkarzy proponują ponadto zmianę wysokości progu, którego przekroczenie powoduje obowiązek rozliczania VAT z 10 tys. euro do 50 tys. euro.

- Postulat ten zasługuje na uwzględnienie chociażby z tego powodu, że przepis stanowiący o podmiotowym zwolnieniu z opodatkowania VAT drobnych przedsiębiorców nie uległ zmianie od dnia wejścia w życie ustawy o VAT, w przeciwieństwie do sytuacji gospodarczej w Polsce - uważa Agnieszka Stanisławska, konsultant w departamencie doradztwa podatkowego, HLB Frąckowiak i Wspólnicy.

Zwraca uwagę, że przykładowo u naszych południowych sąsiadów próg, do którego przysługuje zwolnienie, jest o 25 tys. euro wyższy.

Opodatkowanie twórców

Stowarzyszenie Autorów ZAIKS w związku z projektowanym rozszerzeniem kręgu podatników VAT o twórców i artystów postuluje wprowadzenie szczególnego trybu opodatkowania usług zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.

- Należy zgodzić się ze stanowiskiem ZAIKS, iż niemożliwe jest opodatkowanie świadczonych przez ten podmiot usług na zasadach ogólnych - twierdzi dr Krzysztof Biernacki, prawnik i specjalista ds. podatków w Kancelarii Prawa Gospodarczego Koksztys z Wrocławia.

- Mając jednak na względzie wysoki stopień złożoności tej problematyki oraz obecne dążenie do upraszczania zasad rozliczania tego podatku, przy obecnym stanie zaawansowania nowelizacji wątpliwe jest, aby ustawodawca podjął pracę nad wprowadzeniem zmian w tym zakresie - ocenia ekspert.

Ułatwienia w imporcie

Polska Izba Spedycji i Logistyki postuluje rozgraniczenie terminu płatności należności celnych od podatkowych oraz zniesienie obowiązku rejestracji na potrzeby VAT firm zagranicznych, które chcą odprawiać towary w Polsce.

- Proponowane zmiany do ustawy o VAT są w pełni zrozumiałe, ponieważ ich wprowadzenie z pewnością pozytywnie wpłynie na rozwój branży TSL w Polsce - ocenia Andrzej Bernatek, doradca podatkowy w KPMG.

Dodaje, że koniecznie jest wprowadzenie mechanizmu zapewniającego pełną neutralność finansową importu dla podatników, co w praktyce oznacza, iż kwoty podatku na konto władz skarbowych w ogóle nie trzeba przelewać, a rozliczenie importu towarów następuje poprzez odpowiednie wypełnienie deklaracji podatkowej.

Zmiana definicji

Związek Przedsiębiorstw Leasingowych domaga się m.in. zmiany definicji dostawy towarów. Obecnie czynnościami zrównanymi z dostawą jest ich wydanie na podstawie m.in. umowy leasingu, jeżeli w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione. Organizacja chce wyeliminować zapis o następstwie normalnych zdarzeń, które w jej ocenie jest niezgodne z odpowiednim brzmieniem przepisów wspólnotowych.

- Propozycja zmiany jest w moim przekonaniu uzasadniona - mówi Sławomir Zieleń, doradca podatkowy.

Wyjaśnia, że ustawodawca unijny kładzie nacisk na przejście prawa własności przedmiotu leasingowego najpóźniej w momencie zapłaty ostatniej raty. Polskie przepisy odnoszą się nie tylko do terminu zapłaty ostatniej raty, ale również do normalnych następstw zdarzeń przewidzianych umową, tworząc z nich alternatywę dla zapłaty. Tymczasem przepisy unijne na to nie pozwalają.

Zmiany poza ustawą

Większość zgłaszanych postulatów dotyczy przepisów nieobjętych zakresem nowelizacji rządowej. Problematyczna jest zatem kwestia możliwości i prawnej dopuszczalności włączenia przez posłów zgłaszanych zmian do projektu ustawy.

Ryszard Wawryniewicz, przewodniczący sejmowej podkomisji zajmującej się rządową nowelizacją ustawy o VAT, wielokrotnie podkreślał, że posłowie nie powinni zgłaszać poprawek do przepisów, które wykraczają poza zakres przedłożenia rządowego.

- Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego jest w tej kwestii jednoznaczne - twierdzi poseł Wawryniewicz.

Zapewnia jednak, że każda poprawka w trakcie prac podkomisji będzie indywidualnie analizowana przez biuro legislacyjne.

Profesor Piotr Winczorek, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego, uważa, że posłowie mogą zgłaszać poprawki tylko do tych przepisów, które Rada Ministrów chce nowelizować.

Podobnego zdania jest prof. Hubert Izdebski z UW.

Profesor Marian Zdyb, z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, podkreśla, że w przypadku wprowadzenia przez posłów istotnych zmian do rządowego projektu nowelizacji mogłyby pojawić się poważne wątpliwości, czy projekt z wniesionymi poprawkami należałoby traktować jako wniesiony przez Radę Ministrów, czy też konieczne byłoby już zastosowanie procedury właściwej dla nowego projektu poselskiego.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl