REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe to nie podatek – uchwała NSA

ID Advisory
Nie mnożymy wątpliwości, proponujemy konkretne rozwiązania
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Co orzekł NSA?
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Co orzekł NSA?
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

29 maja 2023 r. NSA po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przedstawionego w postanowieniu z 8 lutego 2023 r. (sygn. akt I FSK 1192/22) podjął uchwałę, w której stwierdził, że przedmiotem decyzji o zabezpieczenia zobowiązania podatkowego nie może być nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego z ustawy o VAT.

Karuzela VAT – czy podatnik świadomie uczestniczył w oszustwie?

Powyższa uchwała była następstwem sprawy, w której podatnik był podejrzewany przez organ podatkowy o udział w karuzeli VAT. Podczas kontroli celno-skarbowej, jeszcze przed wydaniem decyzji, organ wydał decyzję określającą kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego. Kwestię sporną wzbudził fakt, czy organ, który zamierza wydać decyzję o zabezpieczeniu i nałożeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego, musi udowodnić, że podatnik świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym związanym z karuzelą podatkową.

Autopromocja

Zabezpieczenie majątkowe – w jakich przypadkach dopuszczalne? 

Przede wszystkim organy podatkowe mają prawo wydać decyzję o zabezpieczeniu na majątku podatnika, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie uregulowane, zwłaszcza gdy podatnik nie płaci podatków lub zbywa swój majątek. Organ może zastosować to zabezpieczenie w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, jeszcze przed wydaniem decyzji, która określiłaby dokładną wysokość zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy decydując się na zastosowanie zabezpieczenia, musi w decyzji określić przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie jest podejmowane przed wydaniem decyzji.

Natomiast na gruncie ustawy o VAT, organy podatkowe mogą zgodnie z artykułem 112b ustawy o VAT nałożyć dodatkowe zabezpieczenie, znane jako sankcja VAT, o wysokości 15 proc., 20 proc., 30 proc. należnej kwoty podatku w przypadku błędów, oraz, zgodnie z art. 112c ustawy o VAT, sankcję w wysokości 100 proc. w przypadku oszustw podatkowych. Sankcje dotyczą kwoty podatku, co oznacza, że jeśli podatnik dopuścił się oszustwa i nie zapłacił wymaganego podatku, organ podatkowy nakłada dodatkową sankcję stanowiącą odpowiedni procent podatku.

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie może być uwzględniane w decyzji o zabezpieczeniu 

W uchwale z 29 maja 2023 r. (sygn. akt I FPS 1/23), NSA zdecydował, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie może w żadnym wypadku być uwzględniane w decyzji o zabezpieczeniu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

NSA wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wystąpiły znaczne rozbieżności w zakresie wykładni omawianych przepisów. Część sądów administracyjnych stosowała wykładnię, która zakładała, że decyzja o zabezpieczeniu może również obejmować dodatkowe zobowiązanie podatkowe, co zdaniem NSA było błędnym postępowaniem. Sąd wyjaśnił przy tym, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, zabezpieczenie jest możliwe wyłącznie dla zobowiązania podatkowego, a definicję tego pojęcia zawiera art. 5 o.p.

Art. 33 o.p. odwołuje się jedynie do zobowiązania podatkowego. Pomimo późniejszego wprowadzenia do Ordynacji podatkowej, w art. 58a,  instytucji dodatkowego zobowiązania podatkowego, nie doszło jednak do rozszerzenia zakresu przedmiotowego zabezpieczenia. Wykładnia systemowa wskazuje zatem na to, że ustawodawca nie zamierzał objąć zakresem zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie może być traktowane jak podatek 

NSA i Trybunał Konstytucyjny w swoich wcześniejszych wyrokach wskazywały niejednokrotnie, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe stanowi sankcję administracyjną i nie jest to podatek, co zostało potwierdzone również przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 15 kwietnia 2021 r. (sygn. akt C-935/19).

W przytoczonym powyżej wyroku TSUE wskazał również, że  sposób ustalania omawianej sankcji, stosowany automatycznie, nie daje organom podatkowym możliwości zindywidualizowania nałożonej sankcji w celu zapewnienia, by nie wykraczała ona poza to, co jest niezbędne do realizacji celów polegających na zapewnieniu prawidłowego poboru podatku i zapobieganiu oszustwom podatkowym. Ponadto Trybunał stwierdził, iż sankcja jest niezgodna z prawem unijnym w sytuacji, gdy jej wymiar jest automatyczny i nie pozwala na dostosowanie jej wysokości do istotnych okoliczności przypadku, do których zaliczyć trzeba stopień zawinienia podatnika oraz wystąpienie, bądź nie, uszczuplenia podatkowego.

Pomimo że wyrok TSUE dotyczył stosowania art. 112b ustawy o VAT, sądy administracyjne przyjmują, że w odniesieniu do dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art.112c ustawy o VAT zawsze istnieje konieczność uwzględnienia zasady proporcjonalności, co oznacza obowiązek przeprowadzenia przez organy podatkowe postępowania dowodowego, którego celem jest zbadanie świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym.

Postępowanie zabezpieczające – do czego zobowiązany jest organ podatkowy

W dorobku orzeczniczym sądów administracyjnych istnieje pogląd, że w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia obowiązku podatkowego oraz jego rzeczywistych rozmiarów. Obowiązany jest jedynie do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje. Nie jest natomiast celem decyzji ustanawiającej zabezpieczenie dokładne określenie czy ustalenie dokładnej kwoty zobowiązania podatkowego. Te funkcje pełni bowiem decyzja wydawana na późniejszym etapie postępowania – decyzja wymiarowa.

Natomiast w odniesieniu do dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 112c ustawy o VAT, zawsze istnieje konieczność uwzględnienia zasady proporcjonalności, co oznacza obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego, które ma na celu zbadanie świadomego udziału podatnika w oszustwie podatkowym.

NSA podejmując tą uchwałę stwierdził, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie może być traktowane jako zobowiązanie podatkowe, ponieważ są to dwie różne instytucje prawne, a podstawy ustalenia zobowiązania podatkowego i dodatkowego zobowiązania podatkowego również różnią się od siebie.

Uchwała NSA stanowi bardzo istotny punkt na osi sporów fiskus-podatnik. Ograniczenie przez NSA możliwości zabezpieczenia dodatkowej sankcji VAT przy wydawaniu decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33 o.p. z pewnością wpłynie na interpretację przepisów i praktykę działań organów podatkowych. Podatnicy mogą oczekiwać tego, że uchwała ta będzie stanowić podstawę dla przyszłych rozstrzygnięć w podobnych sprawach, wpływając korzystnie na sytuację podatników w sporach podatkowych z organami administracji podatkowej.

Autor: Sandra Telman, Senior Consultant ID Advisory

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rzut na taśmę rządu: Nowe zwolnienia z PIT za 2023 r. Jeszcze tydzień na złożenie zeznania albo korekty

Skorzystają osoby, które otrzymały możliwość kupna laptopów na preferencyjnych warunkach. Przede wszystkim nauczyciele. Nie muszą płacić podatku od bonu 2500 zł na komputer. Podobnie rodzice uczniów IV klas, którzy otrzymali darmowe komputery dla swoich dzieci. 

Transformacja ESG w polskich firmach. Jak sfinansować?

Większość firm deklaruje, że zrównoważony rozwój jest dla nich ważny a nawet kluczowy. Ale jedynie 65% z nich jest gotowych inwestować w działania z nim związane. Największym wyzwaniem dla firm pozostaje pozyskanie finansowania na inwestycje zrównoważone - określonego przez większość firm jako główne wyzwanie w procesie transformacji ESG. Przedsiębiorstwa w Polsce, pomimo, że korzystają z części dostępnych narzędzi wsparcia, to jednak nie wykorzystują w pełni ich potencjału. Tak wynika z najnowszego raportu Ayming Polska. W związku z wejściem w życie dyrektywy CSRD, autorzy raportu postanowili zapytać organizacje 250+ m.in. o to, jak przygotowują się na zmiany, jakie wyzwania w związku z nimi identyfikują oraz w jaki sposób zamierzają finansować transformację ESG.

Bon energetyczny - czy trzeba będzie zapłacić podatek od jego wartości?

W uwagach do projektu ustawy o bonie energetycznym Ministerstwo Finansów sugeruje, aby beneficjentów bonu energetycznego zwolnić z podatku, inaczej będą musieli zapłacić PIT.

Legalna praca w Niemczech - rozliczenie podatkowe. Średni zwrot podatku z Niemiec to ok. 4 tys. zł. Czy trzeba złożyć PIT-a w Polsce?

Na złożenie deklaracji podatkowej w Polsce został zaledwie tydzień. Termin mija 30 kwietnia 2024 r. Jeśli więc w 2023 roku pracowałeś w Niemczech i wciąż zastanawiasz się czy masz obowiązek złożyć zeznanie podatkowe w Polsce i wykazać dochód zarobiony u naszego zachodniego sąsiada, to ten artykuł jest dla Ciebie. 

Fundacja rodzinna wynajmuje mieszkania - kwestie podatkowe

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą jedynie w ustalonym ustawowo zakresie. Na podstawie art. 5 ustawy o fundacjach rodzinnych – fundacja rodzinna może prowadzić działalność z zakresu najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie. Co za tym, idzie może np. wynajmować lokale mieszkalne.

Jak przenieść aktywa telekomunikacyjne? [3 modele] Aspekty prawne i podatkowe

Jednoosobowa działalność gospodarcza pozostaje jedną z najpowszechniejszych form prowadzenia biznesu, a branża przedsiębiorców telekomunikacyjnych nie jest w tym zakresie wyjątkiem. Z czasem ten model może okazać się niewystarczający ze względów biznesowych lub nieefektywny z organizacyjnego, prawnego i podatkowego punktu widzenia. Wielu przedsiębiorców na pewnym etapie zaczyna dostrzegać potrzebę reorganizacji swojego biznesu, dywersyfikacji ryzyka, uporządkowania struktur i realizacji długofalowej polityki zarządzania firmą oraz majątkiem.

Z perspektywy operatorów kluczowym aktywem jest posiadana przez nich sieć. Szczególne znaczenie dla optymalizacji biznesu powinna mieć więc kwestia prawidłowego jej ulokowania. Realia gospodarcze pokazują niesłabnącą popularność spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Ta forma prawna może okazać się korzystnym rozwiązaniem dla identyfikowanych powyżej potrzeb, dlatego niniejsze opracowanie skupi się na analizie wybranych metod wprowadzenia sieci telekomunikacyjnej do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Umowa ubezpieczenia na życie będzie mniej ryzykowna. Zmieni się stopień ochrony ubezpieczonych

Umowa ubezpieczenia na życie. Podniesienie stopnia ochrony ubezpieczonych na życie zakłada projekt rozporządzenia Ministra Finansów ws. szczególnych zasad związanych z lokowaniem przez zakład ubezpieczeń aktywów z umów ubezpieczenia na życie, w których ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający.

Automatyczny zwrot podatku PIT w 2024 roku. Dla nadpłat do 10 tys. zł krócej niż w ciągu 45 dni

Z przepisów wynika zasada, że urzędy skarbowe mają obowiązek zwrócić nadpłatę podatku PIT w ciągu 45 dni od dnia złożenia zeznania podatkowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej (np. w usłudze Twój e-PIT) oraz 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego w tradycyjnej, papierowej formie. Ale w Krajowej Administracji Skarbowej funkcjonuje od 2 lat system AUTOZWROT, który pozwala na szybszy zwrot podatku.

Fiskus kontroluje mniej, ale za to skuteczniej. Kto może spodziewać się kontroli?

Ministerstwo Finansów podało, że w 2023 roku wszczęto prawie 29 proc. mniej kontroli podatkowych niż rok wcześniej. Jednak wciąż są one bardzo skuteczne, w 97,6 proc. stwierdzono nieprawidłowości. Czy w tym roku będzie podobnie? Na pewno w związku z tzw. dyrektywą DAC7, fiskus będzie sprawdzać, czy firmy korzystające z internetowych platform sprzedażowych nie uchylają się od płacenia podatków.

Ulga na złe długi w VAT w 2024 r. Czy może z niej skorzystać podatnik stosujący metodę kasową?

Podatnik prowadzi przedsiębiorstwo rzemieślnicze, ma status małego podatnika i rozlicza VAT według metody kasowej. Czy w takiej sytuacji mały podatnik rozliczający VAT metodą kasową może skorzystać z ulgi na złe długi, gdy ma nieopłacone faktury?

REKLAMA