Kategorie

Szacowanie kosztów obietnic wyborczych

Szacowanie kosztów obietnic wyborczych
Czy możemy się godzić, żeby błędna informacja mogła mieć wpływ na wynik wyborów prezydenckich - pyta profesor Witold Modzelewski w kontekście domniemanych kosztów obietnic wyborczych.

Wszyscy dziennikarze powtarzają na okrągło kwotę 300 mld zł, którą jakoby ma „stracić budżet” realizując program jednego z kandydatów na urząd Prezydenta. Warto przypomnieć, że jej wielkość z każdym dniem rosła: zaczęło się od 180 mld zł, potem było 200 mld, później 250 mld, zaraz potem 290 mld, aby na końcu – to chyba najlepiej brzmi – podano 300 mld zł.

Reklama

Licytacja iście pokerowa, mająca swoją dramaturgię. Tymi kwotami posługują się również politycy w publicznej debacie, w tym jeden z kandydatów na Prezydenta RP, więc sprawa staje się poważna. Początkowo dowiedzieliśmy się, że są to pieniądze, które mógłby stracić budżet od razu, potem poprawiono się, że jest to skutek, który ma się ujawić w ciągu 5 lat (dlaczego pięciu?).

Nikt nie zna sposobów obliczenia tych kwot, zastosowanej metodologii a przede wszystkim projektów ustaw, na podstawie których podano te rewelacje. Dokładnie śledzę projekty aktów normatywnych mogących mieć wpływ na dochody podatkowe: nie znam – podobnie jak autorzy tych obliczeń – jakichkolwiek dokumentów, więc owe „szacunki” są formułowane na jakichś domniemaniach, czyli w sensie metodologicznym mają niewielką wartość. Nie przyznaje się do nich również nikt, kto profesjonalnie zajmuje się tego rodzaju prognozami, bo chyba się nie chce skompromitować.

Samochód w firmie 2015 – multipakiet

News poszedł jednak w obieg medialny, żyje swoim życiem i może mieć nawet znaczenie dla wyborców, których ktoś (kto? niech się publicznie przyzna) świadomie lub nieświadomie wprowadza w błąd. Postaram się odnieść do tej kwoty i zobrazować absurd tych szacunków.

Jeżeli w ciągu pięciu lat budżet miałby stracić 300 mld zł oznaczałoby to, że:

  • przez ponad jeden rok nie pobieranoby dochodów budżetowych ze wszystkich podatków wpływających do budżetu państwa (plan na ten rok wynosi 297 mld zł),
  • średnio w każdym roku budżet traciłby 60 mld zł, co stanowi równowartość połowy dochodów z podatku od towarów i usług albo całości dochodów z akcyzy,
  • jedyny podatek, którego dochody – według znanych mi zapowiedzi – miałby ulec zmianie poprzez podwyższenie minimum wolnego z nieco ponad 3000 zł do 8000 zł (rocznie), to podatek dochodowy od osób fizycznych, którego do budżetu państwa wpływa rocznie około 40 mld (w czasie rządów liberałów wystąpił spadek – dlaczego?) -łącznie z udziałami samorządu terytorialnego jest to około 70 mld zł,
  • przywrócenie poprzedniego wieku emerytalnego nie ma żadnego wpływu na wielkość dochodów budżetowych, czyli budżet niczego tu „nie straci” po stronie wpływów.
Reklama

Poza tym nikt nie przedstawił jakichkolwiek prognoz, o ile zwiększałyby się dotacje do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z przywróceniem poprzedniego wieku emerytalnego, ale warto przypomnieć, że dotacja w tym roku wynosi 42 mld zł i jej wzrost w związku z rezygnacją z niewielkiego w końcu wydłużenia wieku przechodzenia na emeryturę nie może być w najbliższych latach duży: gdyby rocznie było to ponad 10%, to są to kwoty w niczym nieporównywalne do przedstawionych na wstępie szacunków (czyich?).

Najciekawsze jest to, że w ostatniej chwili drugi z kandydatów przedstawił swoje znacznie bardziej radykalne i bardziej kosztowne dla budżetu propozycje: każdy po 40 latach pracy będzie mógł przejść na emeryturę, co stanowi nie tylko likwidację całej „reformy emerytalnej”, czyli wydłużenia wieku przejścia na emeryturę, lecz stanowi jeszcze istotne skrócenie tego wieku: przecież 40 lat tzw. okresu składkowego można osiągnąć nawet w wieku 58 lat, zwłaszcza dla pracowników fizycznych, którzy pracują już od pełnoletniości.

Gdyby wprowadzono ten pomysł, który wywołałby dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych skutek natychmiastowy, kwota dotacji z budżetu wzrosłaby o dużo większą kwotę. Jaką? Tego jeszcze nie wiemy.

Mam więc pytanie do autorów tego pomysłu oraz tych, którzy publicznie przedstawiali owe kwoty od 180 mld zł do 300 mld zł: ile to będzie kosztować i dlaczego nie bijecie na alarm, że „finanse publicznie nie wytrzymają tego pomysłu”? Milczycie.

A to może świadczyć tylko o tym, że cała ta gadanina, będąca wątpliwą troską o budżet państwa, jest być może próbą wpływu na wynik wyborów i nie ma nic wspólnego z jakąkolwiek rzeczywistą wiedzą na ten temat. Zresztą jakoś nikt przez ostatnie lata nie krytykował katastrofalnej w swoich skutkach polityki fiskalnej poprzednich rządów, które doprowadziły do wzrostu długu publicznego o 100% i utraty kwot dochodów budżetowych od roku 2009 w kwotach wynoszących co najmniej (nominalnie) 160 mld zł (spadek dochodów we wszystkich podatkach: VAT, akcyza, podatki dochodowe i nawet podatek od gier).

Wskaźniki i stawki

Kalkulatory

Ale to tak na marginesie: aby zobrazować poziom prowadzonej na ten temat debaty.

Gdyby uwierzyć w przedstawione na wstępie szacunki, to z tytułu podwyżki minimum wolnego w podatku dochodowym od osób fizycznych budżet musiałby tracić rocznie 60 mld zł, czyli więcej niż wpływa z tego tytułu do budżetu państwa; są to więc zwykłe brednie albo dowód zupełnego braku wiedzy na ten temat.

Nie wolno wprowadzać w błąd opinii publicznej. Zapraszam więc do publicznej debaty z udziałem niezależnych ekspertów oraz twórców trzystumiliardowej prognozy, aby przedstawili w szczegółach swoje obliczenia.

Witold Modzelewski
Profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Instytut Studiów Podatkowych

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zryczałtowana składka zdrowotna przywilejem dla wybranych

    Składka zdrowotna. Według doniesień „Dziennika Gazety Prawnej” podatnicy, którzy rozliczają się według zasad ryczałtu ewidencjonowanego, będą płacić zryczałtowaną składkę zdrowotną. Rodzi się pytanie, dlaczego miałoby to dotyczyć wyłącznie tej grupy podatników? W mojej ocenie jest to dyskryminujące. Ceną rozliczania podatku w innej formie niż ryczałt byłaby bowiem wyższa składka zdrowotna.

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia VIN-R

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia (VIN-R) informującego w zakresie nieunijnej procedury szczególnej rozliczania VAT.

    Wspólny kredyt z rodzicami. Spłata rat kredytu to nie darowizna

    Wspólny kredyt z rodzicami a podatek. Spłata rat kredytu (zaciągniętego solidarnie przez pełnoletnią córkę wraz z rodzicami) przez samych rodziców - nie powoduje po stronie córki powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Nie musi ona płacić podatku i składać zgłoszenia SD-Z2. Bowiem spłata rat jedynie przez rodziców w takiej sytuacji nie jest darowizną. Nawet jeżeli w zakupionym na kredyt mieszkaniu mieszka sama córka i jest ona jedyną właścicielką tego mieszkania. Dotyczy to oczywiście także innych "składów" solidarnych kredytobiorców - spokrewnionych, spowinowaconych, czy spoza kręgu rodzinnego.

    Opłata paliwowa - co warto wiedzieć?

    Opłata paliwowa. Jakie są stawki opłaty paliwowej obowiązujące w 2021 r.? Kto podlega opłacie paliwowej? Kiedy powstaje obowiązek zapłaty? Gdzie wpłacać opłatę? Jak złożyć informację w sprawie opłaty paliwowej?

    Oleje smarowe a opłata paliwowa

    Opłata paliwowa. Handel olejami smarowymi w Polsce ewoluuje w kierunku zwiększenia biurokracji oraz obciążeń podatkowych związanych z obrotem tymi towarami. Czy oleje smarowe podlegają opłacie paliwowej?

    System e-TOLL ruszył 24 czerwca

    e-TOLL. 24 czerwca 2021 r. Ministerstwo Finansów (MF) i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) uruchomiły nowy system poboru opłat za przejazd pojazdem ciężkim (powyżej 3,5 tony) po płatnych drogach krajowych oraz za przejazd po płatnych odcinkach autostrad Konin-Stryków (A2) i Wrocław-Sośnica (A4) zarówno dla pojazdów ciężkich jak i lekkich. Otwarte zostały pierwsze Miejsca Obsługi Klienta. Można już instalować na telefonach bezpłatną aplikację mobilną e-TOLL PL do wnoszenia opłat. Na miejscach poboru opłat autostrad A2 i A4 wyznaczone zostały pasy przejazdowe dedykowane dla użytkowników systemów e-TOLL i viaTOLL. Przewidziano okres przejściowy, w którym działać będą dwa systemy e-TOLL i viaTOLL.

    30 tys. zł kwoty wolnej od podatku dla rozliczających się liniowo

    Polski Ład - przedsiębiorcy chcą zmian, m.in. kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 tys. zł dla przedsiębiorców rozliczających się liniowo. O wprowadzenie podatkowych zmian do Polskiego Ładu wystąpił do premiera Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

    Zwrot VAT zapłaconego w Wielkiej Brytanii po 1 stycznia 2021 r.

    Zwrot VAT. Wielka Brytania będzie nadal przyznawać zwroty podatku VAT przedsiębiorcom z UE. Taką informację potwierdziła brytyjska administracja podatkowa - poinformowało 23 czerwca 2021 r. polskie Ministerstwo Finansów.

    Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Podatkach dla uczniów szkół ponadpodstawowych

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych i Ministerstwo Finansów zapraszają do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy o Podatkach. Dwuetapowy konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych, a ze względu na pandemię w tym roku zostanie przeprowadzony w formule online.

    Praktyka w stosowaniu przepisów o MDR

    Regulacje dotyczące schematów podatkowych (MDR) obowiązują w polskim porządku prawnym od 1 stycznia 2019 roku, a więc już ponad dwa lata. Co więcej, biorąc pod uwagę retrospektywny obowiązek zgłaszania schematów podatkowych, można powiedzieć, że zaraportowane do tej pory schematy podatkowe dotyczą uzgodnień, w zakresie których to pierwsza czynność miała miejsce nawet trzy lata temu (schematy transgraniczne).

    Korepetycje, kursy i inne usługi prywatnego nauczania - zwolnienie z VAT

    Prywatne nauczanie a VAT. Usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli są zwolnione z VAT. Konieczne jest jednak posiadanie przez nauczyciela kierunkowego wykształcenia, a także świadczenie usług nauczania na podstawie umowy zawartej z uczniem (lub opiekunem prawnym ucznia). Jednak zwolnienie to nie ma zastosowania do usług świadczonych przez nauczycieli w ramach zajęć organizowanych przez podmiot trzeci.

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI - od kiedy?

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 18 marca 2021 r. (sygn. I SA/Op 22/21) potwierdził, że prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) istnieje od momentu poniesienia pierwszych kosztów kwalifikowanych. Takie rozstrzygnięcie kwestionuje dotychczas powszechne wśród organów skarbowych.

    Wzór deklaracji uproszczonej AKC-US od 1 lipca 2021 r.

    Akcyza od samochodów osobowych. Ustawodawca określił nowy wzór deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US). Rozporządzenie w tej sprawie wchodzi w życie 1 lipca 2021 r.

    Globalne podatki i minimalna stawka CIT [Raport PIE]

    Globalne podatki. Transfer zysków do rajów podatkowych powoduje, że globalne wpływy z podatku CIT są corocznie zmniejszane o ok 240 mld USD. Najbogatsi ludzie świata przelewają 7,6 bln USD na zagraniczne konta, by uniknąć organów podatkowych. Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Global taxes in the post-COVID-19 era” wskazuje, że wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Zebrane w ten sposób środki wystarczyłyby na zaszczepienie przeciw COVID-19 każdej dorosłej osoby na świecie 4 razy w ciągu roku.

    VAT e-commerce. Procedura szczególna dla przesyłek do 150 euro

    VAT e-commerce. Resort finansów objaśnia uproszczoną procedurę w zakresie deklarowania i odroczenia płatności podatku z tytułu importu towarów w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro (tzw. „USZ”). Zmiany już od 1 lipca 2021 r.

    Fundusze inwestycyjne - zmiana przepisów

    Fundusze inwestycyjne. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt ten dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z projektem większość zmian ma wejść w życie 2 sierpnia 2021 r.

    Należyta staranność w cenach transferowych w świetle objaśnień Ministerstwa Finansów

    Należyta staranność w cenach transferowych. Pojęcie należytej staranności nie jest sprecyzowane w przepisach. Ustawodawca nie wskazuje konkretnych działań, które powinny zostać powzięte, ani informacji, które należy weryfikować. Pewne wskazówki w zakresie domniemania oraz należytej staranności, o których mowa w art. 11o ust. 1b ustawy o CIT wynikają z objaśnień podatkowych MF.

    Pakiet Slim VAT 2 z poprawkami

    Slim VAT 2. Sejmowa komisja finansów publicznych przyjęła w dniu 22 czerwca, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, której celem jest uproszczenie rozliczania przez podatników podatku od towarów i usług – tzw. pakiet Slim VAT 2.

    Refakturowanie podatku od nieruchomości na dzierżawcę lub najemcę

    Refakturowanie podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie może być przedmiotem sprzedaży lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w efekcie nie podlega odrębnemu „refakturowaniu”. Jednak jeżeli strony umowy dzierżawy lub najmu postanowią, że wynajmujący „przerzuca” koszt podatku od nieruchomości na dzierżawcę (najemcę), wówczas koszt ten stanowi element ceny usługi dzierżawy (najmu). Innymi słowy wartość podatku od nieruchomości stanowi część zapłaty (czynszu) za usługę dzierżawy lub najmu. Dlatego też w takiej sytuacji wydzierżawiający (lub najemce) powinien wystawić fakturę, w której podstawa opodatkowania, to łączna cena (wartość) usługi dzierżawy obejmująca m.in. wartość podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Koszty podatku od nieruchomości nie mogą bowiem stanowić samodzielnego świadczenia, lecz są elementem podstawowej czynności, jaką jest dzierżawa nieruchomości, zatem co do zasady nie powinny być wykazywane na fakturze w odrębnej pozycji.

    Transparentność wynagrodzeń w UE - jak się przygotować?

    Transparentność wynagrodzeń w UE. Projekt przygotowany przez Komisję Europejską zakłada rewolucyjne zmiany w zakresie transparentności wynagrodzeń. Jakie rozwiązania zakłada i jakie konsekwencje może za sobą nieść? Jak przygotować organizację do ujawnienia płac?

    Jaki wzrost PKB w 2021 roku?

    PKB w 2021 roku. Wzrost gospodarczy (tj. wzrost Produktu Krajowego Brutto - PKB) Polski w 2021 r. może zbliżyć się do 5 proc., ale resort finansów pozostaje konserwatywny w swoich prognozach - powiedział 22 czerwca PAP Biznes minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński. Podkreślił, że w budżecie są zabezpieczone środki na wypadek kolejnej fali pandemii. Dodał, że wykonanie budżetu po czerwcu może być zbliżone do tego po maju, kiedy to w odnotowano nadwyżkę w wysokości 9,4 mld zł.

    Elektroniczny TAX FREE od początku 2022 roku

    Ustawa o VAT daje możliwość zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym. Procedura TAX FREE pozwala turystom odwiedzającym Polskę na uniknięcie podwójnego opodatkowania. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa szykują zmiany dla przedsiębiorców działających w systemie zwrotu VAT podróżnym od początku 2022 roku, polegającą na odejściu od papierowej wersji procedury i zastąpienie jej elektronicznym systemem ewidencji.

    Przedsiębiorca jako honorowych dawca krwi - co przysługuje?

    Honorowy dawca krwi, który jest pracownikiem, po oddaniu krwi może otrzymać dwa dni wolnego. Co jednak w sytuacji gdy honorowym dawcą krwi jest przedsiębiorca? Czy z tego tytułu przysługują mu jakieś preferencje?

    Zmęczenie cyfrowe w czasie pandemii

    Zmęczenie cyfrowe. 41% ankietowanych niepokoi się wpływem Internetu na dobre samopoczucie bardziej niż przed pandemią – wynika z badania EY. Jak postrzegamy obecnie korzystanie z kanałów cyfrowych?

    E-faktury - zagrożenia i ryzyka

    E-faktury. Już w październiku 2021 r. w Polsce zostaną wprowadzone e-faktury – zapowiada polski rząd. Na razie będą dobrowolną formą rozliczenia, jednak za dwa lata (od 2023 roku) system podatkowy zostanie całkowicie zdigitalizowany. Eksperci wskazują, że oprócz oczywistych korzyści, takich jak uszczelnienie systemu podatkowego czy uproszczenie rozliczeń między kontrahentami, e-faktury wiążą się też z pewnymi ryzykami. To przede wszystkim obawa przed inwigilacją i działaniami hakerów.