Rewolucja w egzaminie na doradcę podatkowego. Będą nowe zasady, opłaty i e-Doradca

• Nowe rozporządzenie zamiast dotychczasowych zasad
• Co się zmieni w egzaminie na doradcę podatkowego?
• Nowe opłaty, terminy i cyfryzacja egzaminu
• Najważniejsze zmiany dla kandydatów na doradców
• Cyfrowa rewolucja i uproszczenia dla zdających

Nowe rozporządzenie zamiast dotychczasowych zasad

Zmiany zakłada projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego, autorstwa Ministerstwa Finansów. Rozporządzenie ma wejść w życie z dniem 1 lipca 2026 r.

Jak czytamy w ocenie skutków regulacji załączonej do projektu - konieczność wydania nowego rozporządzenia regulującego funkcjonowanie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego, zwanej dalej „Komisją Egzaminacyjną”, oraz organizację i przeprowadzanie egzaminu na doradcę podatkowego wynika ze zmian w ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym, zwanej dalej „ustawą”, wprowadzanych ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1882), zwanej dalej „ustawą nowelizującą”, dokonanych w treści art. 26 ustawy upoważniającego ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia określonych w nim kwestii. W konsekwencji zmian wprowadzanych ustawą nowelizującą z dniem 1 lipca 2026 r. traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1972, z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem z 2010 r.”.

W związku z dość szerokim zakresem delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ustawy, przewidującej uregulowanie w rozporządzeniu zarówno kwestii związanych z organizacją egzaminu na doradcę podatkowego przeprowadzanego przez Komisję Egzaminacyjną i związanych z tym zadań jej członków, które niejako zazębiają się i są poniekąd wspólne dla kandydatów na doradców podatkowych i członków Komisji Egzaminacyjnej (czynności podejmowane w toku procedury egzaminacyjnej przez kandydatów znajdują odzwierciedlenie w zadaniach realizowanych przez członków Komisji Egzaminacyjnej), ale także kwestii czysto finansowych dotyczących wyłącznie członków Komisji Egzaminacyjnej, a związanych z przewidzianymi w art. 23 ust. 4 ustawy wynagrodzeniem za udział członków Komisji Egzaminacyjnej w jej pracach oraz przysługującym z tego tytułu zwrotem kosztów podróży i noclegów, zdecydowano o rozdzieleniu regulacji (w ramach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 26 ustawy, którego redakcja wyodrębnia punkty) i wydaniu dwóch rozporządzeń w miejsce dotychczasowego rozporządzenia z 2010 r.

Zatem projektowane rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego częściowo zastępuje rozporządzenie z 2010 r. w zakresie spraw nim regulowanych, których zakres określa zmieniony art. 26 pkt 1–5 ustawy.

Co się zmieni w egzaminie na doradcę podatkowego?

Ustawa nowelizująca wprowadza zmiany w zakresie egzaminu na doradcę podatkowego, których uwzględnienie jest niezbędne w regulacjach rozporządzenia, określających organizację i przeprowadzanie egzaminu na doradcę podatkowego oraz funkcjonowanie Komisji Egzaminacyjnej. Częściowej nowelizacji podlega także zawarte w art. 26 ustawy upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych rozwiązań w zakresie funkcjonowania Komisji Egzaminacyjnej i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego. W większości jednak pozostaje ono bez zmian, w związku z czym nadal przedmiotem szczegółowych regulacji rozporządzenia będzie:

1. termin i sposób (zgodnie ze wcześniejszym brzmieniem ww. przepisu ujęty jako „tryb”) składania wniosku o dopuszczenie do egzaminu i wyznaczenie terminu części pisemnej egzaminu oraz wniosku o dopuszczenie do egzaminu i wyznaczenie terminu części ustnej egzaminu (tj. wniosków, o których mowa w art. 21 ust. 1 i w art. 24 ust. 6 ustawy), uzupełnione dodatkowo o tryb postępowania z tymi wnioskami, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnej organizacji egzaminu (art. 26 pkt 1 ustawy);
2. sposób organizowania i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego, w tym czas trwania egzaminu oraz szczegółowy tryb i sposób wyznaczania składów egzaminacyjnych, sposób dokonywania oceny egzaminów i jej weryfikacji, ustalania terminów egzaminów oraz zestawów pytań i zadań egzaminacyjnych, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia obiektywnego i sprawnego sposobu przeprowadzenia egzaminu (art. 26 pkt 4 ustawy);
3. szczegółowe zadania Komisji Egzaminacyjnej, przewodniczącego i sekretarza Komisji Egzaminacyjnej, przewodniczących i sekretarzy składów egzaminacyjnych oraz regulamin działania Komisji Egzaminacyjnej, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnej i prawidłowej organizacji egzaminu, precyzyjnego podziału zadań, obowiązków i odpowiedzialności w ramach Komisji Egzaminacyjnej (art. 26 pkt 5 ustawy).

Nowe opłaty, terminy i cyfryzacja egzaminu

Natomiast nowe regulacje rozporządzenia, wynikające ze zmian wprowadzanych ustawą nowelizującą, określać będą:

1. termin i sposób wnoszenia opłaty wstępnej, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnego rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu i wyznaczenie terminu części pisemnej egzaminu oraz wniosku o dopuszczenie do egzaminu i wyznaczenie terminu części ustnej egzaminu (art. 26 pkt 2 ustawy);
2. termin i sposób wnoszenia opłat egzaminacyjnych oraz tryb i sposób dokonywania ich zwrotu, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnej organizacji egzaminu na doradcę podatkowego (art. 26 pkt 3 ustawy).

Dodatkowo, dotychczasowe doświadczenia w organizacji egzaminu na doradcę podatkowego i funkcjonowaniu Komisji Egzaminacyjnej oraz aktualne potrzeby i możliwości związane m. in. z wprowadzaniem systemu teleinformatycznego e-Doradca wspierającego proces organizacji i przeprowadzania egzaminu wskazują na zasadność wprowadzenia dodatkowych zmian względem regulacji dotychczas obowiązującego rozporządzenia z 2010 r., pozwalających na usprawnienie procesu organizacji i przeprowadzania egzaminu oraz funkcjonowania Komisji Egzaminacyjnej.

Najważniejsze zmiany dla kandydatów na doradców

Projekt rozporządzenia, zastępując częściowo rozporządzenie z 2010 r., w większości powtarza jego regulacje, jedynie częściowo je doprecyzowując, a dodatkowo uwzględnia wprowadzane ustawą nowelizującą zmiany w procesie organizacji i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego dotyczące przede wszystkim systemu opłat związanych z egzaminem, wyodrębnionych dodatkowo dwóch dziedzin tematycznych egzaminu, rezygnacji z ustalania przez Komisję Egzaminacyjną wykazu pytań i zadań egzaminacyjnych, a także wykorzystania narzędzi elektronicznych w organizacji i przeprowadzaniu egzaminu (system e-Doradca) i wyłączenia możliwości zmiany terminu egzaminu, jednocześnie rezygnując z regulacji, które ustawą nowelizującą zostały włączone wprost do ustawy (m.in. określenie dokumentów składanych do Komisji Egzaminacyjnej przez osoby ubiegające się o dopuszczenie do egzaminu i części zadań przewodniczącego oraz sekretarza Komisji Egzaminacyjnej).

Modyfikacje w stosunku do obowiązującego rozporządzenia z 2010 r. oraz nowo wprowadzane regulacje przewidują:

1. usystematyzowanie katalogu zadań Komisji Egzaminacyjnej, dostosowując jego dotychczasowy zakres do nowelizowanych przepisów ustawy regulujących podstawowe kompetencje Komisji Egzaminacyjnej;
2. umożliwienie Komisji Egzaminacyjnej obradowania na posiedzeniach odbywających przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, umożliwiających przekazywanie obrazu i dźwięku w czasie rzeczywistym (tzw. posiedzenia zdalne), co usprawni prace Komisji Egzaminacyjnej;
3. doprecyzowanie wymogów formalnych w zakresie podejmowania przez Komisję Egzaminacyjną uchwał w trybie obiegowym, poprzez określenie minimum oddanych głosów niezbędnych dla ważności uchwały;
4. modyfikację katalogu zadań przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej, jako przede wszystkim konsekwencja włączenia do ustawy części zadań określonych dotychczas w rozporządzeniu, do którego wprowadzono dodatkowo zadania polegające na informowaniu kandydatów o dopuszczeniu do egzaminu, informowaniu o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosków składanych przez kandydatów ubiegających się o dopuszczenie do egzaminu;
5. modyfikację katalogu zadań sekretarza Komisji Egzaminacyjnej, w których w związku z rezygnacją w ustawie z możliwości uzyskania przez kandydata zmiany terminu egzaminu wyłączono rozpatrywanie wniosków o zmianę terminu egzaminu, a wprowadzono dodatkowo zadanie polegające na informowaniu kandydatów o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosków o wyznaczenie terminu części pisemnej albo ustnej egzaminu.; w zakresie zadania związanego z ogłaszaniem przez sekretarza Komisji Egzaminacyjnej informacji o miesiącu przeprowadzenia części pisemnej egzaminu, celem usprawnienia organizacji części pisemnej egzaminu, zmianie ulegnie termin, w którym najpóźniej może nastąpić takie ogłoszenie (ogłoszenie będzie dokonywane z co najmniej 2–miesięcznym wyprzedzeniem);
6. składanie przez kandydatów do Komisji Egzaminacyjnej wszystkich wniosków związanych z egzaminem przez system e-Doradca, zamiast w dotychczas wymaganej formie papierowe;
7. zmianę terminu składania wniosków o dopuszczenie do egzaminu i wyznaczenie terminu części pisemnej egzaminu oraz wniosków o wyznaczenie terminu części pisemnej przewidującą skrócenie tego terminu, ze względu na usprawnienie procesu składania wniosków dzięki wykorzystaniu e-Doradcy, do 14 dni od dnia ogłoszenia przez sekretarza Komisji Egzaminacyjnej informacji o miesiącu przeprowadzenia części pisemnej egzaminu;
8. uregulowanie konsekwencji złożenia przez kandydata wniosku niespełniającego warunków określonych w przepisach, przewidując wezwanie osoby składającej wniosek do uzupełnienia jego braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia;
9. określenie terminu i sposobu wnoszenia opłaty wstępnej oraz opłat egzaminacyjnych za część pisemną i część ustną egzaminu;
10. uregulowanie trybu i sposobu dokonywania zwrotu opłat egzaminacyjnych za część pisemną i część ustną egzaminu – zwrot całej opłaty egzaminacyjnej w przypadkach określonych w art. 25 ust. 4 ustawy (odmowa dopuszczenia do egzaminu albo niedojście egzaminu do skutku z przyczyn nieleżących po stronie kandydata) – w tych przypadkach dokonanie zwrotu nie wymaga wniosku kandydata, a jedynie wskazania przez niego numeru rachunku bankowego, na który ma nastąpić zwrot oraz zwrot połowy opłaty egzaminacyjnej w przypadku określonym w art. 25 ust. 5 ustawy (raz w cyklu egzaminacyjnym na wniosek kandydata złożony do sekretarza Komisji Egzaminacyjnej nie później niż w terminie 14 dni od dnia wyznaczonego terminu części pisemnej lub ustnej egzaminu);
11. rezygnację – jako konsekwencję zmian w ustawie wyłączających zmianę terminu wyznaczonego kandydatowi egzaminu (dopuszczone dotychczas rozporządzeniem z 2010 r. zorganizowanie kandydatowi kolejnego egzaminu w ramach tej samej opłaty egzaminacyjnej) – z możliwości wnioskowania przez kandydata o zmianę terminu egzaminu, która na mocy ustawy nowelizującej została zastąpiona, w przypadku części ustnej egzaminu, możliwością uzyskania przez kandydata zwrotu połowy opłaty egzaminacyjnej (zwrot połowy opłaty egzaminacyjnej w przypadku złożenia przez kandydata – raz w cyklu egzaminacyjnym – wniosku o zwrot w terminie 14 dni od dnia wyznaczonego terminu egzaminu); świetle projektowanych przepisów zwrot połowy opłaty egzaminacyjnej będzie możliwy zarówno w stosunku do części pisemnej, jak i ustnej egzaminu (rozporządzenie z 2010 r. dopuszczało zwrot opłaty egzaminacyjnej jedynie w przypadku niestawiennictwa na części pisemnej egzaminu);
12. określenie terminu, w którym powinno nastąpić przygotowanie przez przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej pytań testowych i zadań egzaminacyjnych oraz zestawów pytań na dany dzień egzaminu (nie później niż 5 dni przed dniem egzaminu);
13. zmodyfikowanie przypadków wykluczenia kandydata z egzaminu, zastępując dotychczasowe posługiwanie się niedozwolonymi urządzeniami lub materiałami pomocniczymi, posiadaniem niedozwolonych urządzeń lub materiałów pomocniczych, co stanowić będzie podstawę do wykluczenia kandydata z części pisemnej lub ustnej egzaminu;
14. przy zachowaniu zasadniczych elementów części pisemnej egzaminu, jakimi pozostaną pytania testowe i zadanie egzaminacyjne, zmodyfikowano jednocześnie liczbę pytań testowych (zmniejszenie liczby pytań) i wprowadzono drugie zadanie egzaminacyjne polegające na sporządzeniu opinii podatkowej dla klienta;
15. zmiany czasu trwania części pisemnej egzaminu – jako dostosowanie do zmian w zakresie elementów części pisemnej egzaminu – polegające na skróceniu czasu trwania części testowej i wydłużeniu czasu na rozwiązanie zadań egzaminacyjnych (czas łączny na rozwiązanie dwóch zadań egzaminacyjnych);
16. umożliwienie kandydatom korzystania z przepisów prawa ogłoszonych w dziennikach urzędowych lub zawartych w zbiorach przepisów bez komentarzy w trakcie dwóch części egzaminu na doradcę podatkowego tj. w trakcie całej części pisemnej (rozwiązując zarówno pytania testowe, jak i zadania egzaminacyjne) i przygotowując się do odpowiedzi w części ustnej egzaminu, z których dotychczas kandydat mógł korzystać tylko przy rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego w części pisemnej;
17. pozostawienie w stosunku do kandydatów posiadających uprawnienia zawodowe wymienione w art. 20 ust. 2 i 5 ustawy „zwolnienia” z obowiązku rozwiązania w części pisemnej egzaminu zadania egzaminacyjnego polegającego na sporządzeniu wystąpienia w imieniu klienta do organu podatkowego lub sądu, przy jednoczesnym nie rozszerzaniu tego „zwolnienia” na wprowadzane niniejszym rozporządzeniem zadanie polegające na sporządzeniu opinii podatkowej dla klienta (zadanie to będzie rozwiązywał każdy kandydat przystępujący do części pisemnej egzaminu);tak jak przewiduje to rozporządzenie z 2010 r., także w świetle projektowanego rozporządzenia, biegły rewident nie będzie „zwolniony” z obowiązku rozwiązania zadań egzaminacyjnych;
18. zastąpienie dotychczasowej szerokiej skali punktacji stosowanej do oceny rozwiązania zadania egzaminacyjnego z części pisemnej egzaminu (od 0 do 20 punktów) skalą punktacji stosowaną do oceny odpowiedzi na pytania w części ustnej egzaminu (od 0 do 6 punktów);
19. wydłużenie do 30 dni od dnia przeprowadzenia części pisemnej egzaminu, terminu na ogłoszenie wyników tej części egzaminu (na podstawie nowelizowanego art. 24 ust. 4 ustawy roczny termin na przystąpienie do części ustnej egzaminu będzie liczony od dnia ogłoszenia wyników części pisemnej egzaminu, w związku z czym późniejsze ogłoszenie wyników nie wpłynie na przysługujący kandydatowi czas na przystąpienie do części ustnej egzaminu);
20. zmiana minimalnych wymogów punktowych w zakresie zadania egzaminacyjnego, wprowadzając wymóg uzyskania co najmniej 4 punktów (na 6 punktów możliwych) – w nowej skali punktacji – za rozwiązanie każdego z zadań egzaminacyjnych;
21. usystematyzowanie procedury składania wniosku o ponowną ocenę pracy egzaminacyjnej, uzależniając złożenie tego wniosku od wcześniejszego dokonania wglądu do pracy egzaminacyjnej; w terminie 7 dni od dnia dokonania wglądu do pracy egzaminacyjnej kandydat, który dokonał tego wglądu, będzie mógł wystąpić do przewodniczącego składu egzaminacyjnego w e-Doradcy (zrezygnowano w formy pisemnej wniosku) z wnioskiem o dokonanie ponownej oceny pracy egzaminacyjnej (w części, z której uzyskał wynik negatywny);
22. określenie początku biegu terminu na złożenie wniosku o dopuszczenie do egzaminu i wyznaczenie terminu części ustnej egzaminu oraz wniosku o wyznaczenie terminu części ustnej egzaminu, którym będzie pierwszy dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym osoba wnioskująca deklaruje chęć zdawania części ustnej egzaminu; niezmienny pozostaje końcowy termin składania wniosków, określony dotychczas jako „do 15 dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym deklaruje chęć zdawania części ustnej egzaminu”;
23. zmniejszenie liczby pytań, na które kandydat udziela odpowiedzi w części ustnej egzaminu, oraz liczby dziedzin tematycznych (spośród dziedzin określonych w art. 20 ust. 1 ustawy) obowiązujących w trakcie tej części egzaminu, co istotnie ograniczy zakres wiedzy, który będzie weryfikowany w trakcie części ustnej egzaminu, ułatwiając kandydatom przygotowanie się do tej części egzaminu.

Cyfrowa rewolucja i uproszczenia dla zdających

Jedną z najważniejszych zmian jest pełna cyfryzacja procesu egzaminacyjnego – kandydaci będą składać wnioski wyłącznie przez system e-Doradca. To znacząco skróci procedury i uprości komunikację z Komisją.

Nowe przepisy mają też uporządkować cały proces egzaminacyjny, w tym zasady oceniania, terminy oraz organizację egzaminów, co ma przełożyć się na większą przejrzystość i sprawność działania systemu. W efekcie przyszli doradcy podatkowi będą musieli przygotować się nie tylko merytorycznie, ale również na nowe zasady organizacyjne i techniczne egzaminu.