| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > PIT > Jak rozliczać świadczenia rzeczowe

Jak rozliczać świadczenia rzeczowe

Często pojawiają się problemy z rozliczaniem świadczeń, które przyznawane są pracownikom, emerytom, rencistom oraz członkom ich rodzin. Są objęte zwolnieniem, ale tylko do kwoty 2280 zł w roku.

Warto w tym przypadku przypomnieć regulacje zawarte w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., nazywana dalej ustawą o PIT). Zgodnie z przepisami tej ustawy, przychodami - z określonymi zastrzeżeniami - są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustalanie wartości

Koniecznie trzeba też pamiętać o przepisie zawartym w art. 11 ust. 2 ustawy o PIT. Wynika z niego, że wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Z kolei według art. 11 ust. 2a ustawy o PIT, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

- jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,

- jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu,

- jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,

- w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Istotne regulacje zawarte są w art. 11 ust. 2b. Wynika z nich, że jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Przychody z pracy

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Będą to zwłaszcza wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Wynika to z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT.

Wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy. Zapisano to w art. 12 ust. 2 ustawy o PIT.

Trzeba także przypomnieć, że zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o PIT, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych we wspomnianym art. 11 ust. 2-2b.

Emeryci i renciści

W ustawie o PIT są również przepisy dotyczące rozliczania świadczeń rzeczowych lub ekwiwalentów pieniężnych w zamian tych świadczeń otrzymywanych przez emerytów i rencistów. W tym przypadku należy przypomnieć regulacje zawarte w art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT. Wynika z nich, że od uzyskanych na terytorium Polski dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunkiem pracy - z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 - w wysokości 10 proc. należności.

PRZYKŁAD:

WYPŁACANE EKWIWALENTY

Szkoła, będąca jednostką budżetową, wypłaca emerytom - byłym pracownikom - ekwiwalenty w zamian za bony świąteczne. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń otrzymane przez emerytów i rencistów w związku z łączącym ich poprzednio z zakładami pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł.

Natomiast z art. 30 ust. 1 pkt 4 tej ustawy wynika, że od uzyskanych na terytorium Polski dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunkiem pracy z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 - w wysokości 10 proc. należności.

Oznacza to, że w przypadku, gdy świadczenie rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń przekazywane przez zakład emerytom i rencistom, o których mowa w wymienionych przepisach, przekroczą wartość 2280 zł, to nadwyżka ponad tę kwotę podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10 proc. należności.

We wspomnianym art. 21 ust. 1 pkt 26 mowa jest o tym, że wolne od podatku dochodowego są zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł (z określonymi zastrzeżeniami).

 

Według natomiast art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT, zwolnione z podatku są świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń otrzymywane przez emerytów i rencistów w związku z łączącym ich poprzednio z zakładami pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł.

PRZYKŁAD:

EMERYCI I BYLI PRACOWNICY

Firma wypłaca ekwiwalent pieniężny za energię elektryczną emerytom, rencistom, osobom pobierającym zasiłki i świadczenia przedemerytalne oraz osobom pobierającym rentę rodzinną po zmarłym pracowniku. Oznacza to, że ekwiwalent pieniężny za energię elektryczną wypłacony emerytom lub rencistom oraz osobom pobierającym rentę rodzinną w związku ze śmiercią pracownika przemysłu energetycznego korzysta, odpowiednio na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 38 oraz art. 21 ust. 1 pkt 92 ustawy o PIT, ze zwolnienia od podatku dochodowego - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł.

Odnosząc się natomiast do zwolnienia z opodatkowania ekwiwalentu za energię elektryczną wypłaconego osobom pobierającym zasiłki i świadczenia przedemerytalne stwierdzić należy, że ekwiwalent ten nie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT. Nie spełnia bowiem łącznie wszystkich warunków zwolnienia, o którym mowa w tym przepisie. Chodzi o to, że jego beneficjentami (osobami otrzymującymi) nie są emeryci lub renciści. Ekwiwalent pieniężny wypłacony byłemu pracownikowi przemysłu energetycznego, który w chwili jego otrzymania pobiera zasiłek lub świadczenie przedemerytalne, nie podlega również zwolnieniu od podatku w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 92 ustawy, ponieważ zwolnienie to skierowane jest do innej grupy osób, tj. wyłącznie do członków rodzin zmarłych pracowników oraz zmarłych emerytów i rencistów. Ekwiwalent pieniężny wypłacony osobie pobierającej zasiłek czy świadczenie przedemerytalne stanowi zatem przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.

Dla członków rodzin

Należy również wspomnieć o unormowaniach art. 21 ust. 1 pkt 92 ustawy o PIT. Zwalniają one z podatku dochodowego świadczenia rzeczowe (w naturze) lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń, przysługujące na podstawie odrębnych przepisów członkom rodzin zmarłych pracowników oraz zmarłych emerytów i rencistów - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł.

Rozliczanie VAT

Sporo kłopotów może sprawić rozliczanie VAT w związku z wydawaniem deputatów pracownikom, np. drewna opałowego przez nadleśnictwa. Problem dotyczy tego, czy mamy w tym przypadku do czynienia z dostawą towarów w rozumieniu przepisów o VAT. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów, należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia;

- wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności w całości lub części. Pracownicy otrzymują wymienione drewno na cele osobiste, a nie związane z działalnością przedsiębiorstwa wydającego ten deputat. Zatem przekazanie drewna opałowego w formie deputatu przez nadleśnictwo na rzecz zatrudnionych u niego pracowników jest dostawą towarów w rozumieniu cytowanego przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług - jeżeli został spełniony warunek określony w tym przepisie, tj. nadleśnictwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub części.

PRACA W NOCY SZKODLIWA

Realizacja obowiązku wypłaty przez spółkę od 1 stycznia 2006 r. ekwiwalentów pieniężnych wynika z zawartego Ponadzakładowego Układu Zbiorowego stanowiącego prawo pracy. W konsekwencji skoro spółka została zobowiązana postanowieniami Układu do dostarczania energii po cenach ulgowych, a jednocześnie dostarczanie energii jest przedmiotem jej działalności, to koszty związane z tego typu usługami, w tym także wydatki na wypłaty ekwiwalentu z tytułu ulgowej odpłatności za energię elektryczną, stanowią koszty podatkowe spółki. W katalogu wydatków niezaliczanych do kosztów podatkowych, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawodawca nie wymienił wydatków wynikających z realizacji postanowień układów zbiorowych pracy.

A zatem wypłacone na podstawie postanowień zawartych w Ponadzakładowym Układzie Zbiorowym Pracy ekwiwalenty pieniężne dla byłych pracowników i członków rodzin zmarłych pracowników stanowią koszty uzyskania przychodów spółki w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Analogiczne stanowisko zajęło Ministerstwo Finansów w piśmie z 3 sierpnia 2006 r., nr DD 6-8213-234/DZ/06/353.

(Wyjaśnienia Izby Skarbowej w Gdańsku, nr BI/4218-0016/06, z 12 września 2006 r.).


Podstawa prawna

- Art. 11 i 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

- Art. 15 i 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

- Art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

reklama

Autor:

Źródło:

GP

Zdjęcia


Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych 2017 Komentarz54.90 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

mKsiegowa.pl program księgowy

mKsiegowa.pl to program księgowy online dla spółek, stowarzyszeń i fundacji. Magazyn online. Efaktura.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »