| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT i akcyza > Czy zapłata za bezumowne korzystanie z rzeczy podlega VAT

Czy zapłata za bezumowne korzystanie z rzeczy podlega VAT

Nasza firma prowadzi w K. zakład produkcyjny nawozów sztucznych i wynajmuje jeden mniejszy zakład w innym mieście. Właściciel wcześniej również zajmował się tą samą działalnością, natomiast od jakiegoś czasu z powodów osobistych zaprzestał produkcji. W związku z tym nasza firma wynajęła od niego zakład i urządzenia produkcyjne. Z powodu zaniedbania doszło do tego, że nie zapłaciliśmy za 4 miesiące tego najmu. Umowa zobowiązywała nas do czerwca, a my korzystaliśmy z zakładu i urządzeń do października. W związku z tym teraz pokryliśmy opłaty za 4 miesiące. Właściciel nie chciał przedłużyć z nami umowy na te 4 miesiące, za które zapłaciliśmy. Twierdzi, że zapłatę za te 4 miesiące traktuje jako odszkodowanie za bezumowne korzystanie z zakładu i urządzeń. Czy zapłata za te 4 miesiące powinna być opodatkowana VAT tak jak czynsz za najem w wysokości 22%?


RADA

Nie. Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z zakładu produkcyjnego i urządzeń nie podlega VAT. Jeżeli korzystali Państwo z zakładu i z urządzeń bez zgody właściciela, a on wezwał do wydania rzeczy i opuszczenia zakładu, nie ma wątpliwości, że pomiędzy właścicielem i korzystającym bezumownie z rzeczy nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne. Świadczenie to nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usług, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania rzeczą i wynikłe z tego tytułu szkody.

UZASADNIENIE

Ze stanu faktycznego przedstawionego w pytaniu Czytelnika wynika, że jego firma korzystała bez żadnej umowy z urządzeń produkcyjnych i pomieszczeń. Doszło do tego przez niedopatrzenie terminu, do którego obowiązywała umowa najmu pomieszczeń i urządzeń. Efektem takiego korzystania jest możliwość domagania się przez właściciela odszkodowania, w zamian za utracone korzyści. Akurat w przypadku firmy Czytelnika właściciel nie musiał domagać się sam zadośćuczynienia, ponieważ postanowiła ona z własnej woli zapłacić za bezumowne korzystanie. Właściciel prawidłowo zatem potraktował kwotę, którą otrzymał od firmy Czytelnika, jako odszkodowanie.

Natomiast Czytelnik zastanawia się, czy tej należności nie należy potraktować jako czynsz za najem opodatkowany 22-proc. VAT.

Otóż nie. Wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z pomieszczeń i narzędzi nie jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Znajduje to uzasadnienie zarówno w przepisach ustawy o VAT, jaki i w przepisach Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają między innymi odpłatna dostawa i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wypłata odszkodowania, rekompensaty za ewentualne utracone korzyści nie stanowi ani dostawy towarów, ani świadczenia usług. W żadnym z katalogów omówionych w ustawie o VAT odszkodowania nie zostały uwzględnione jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jak wynika z art. 224 i 225 Kodeksu cywilnego, w przypadku bezumownego korzystania z rzeczy korzystający w złej lub dobrej wierze obowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, zwrotu pożytków oraz odszkodowania z powodu zużycia, pogorszenia lub utraty rzeczy. Obowiązkiem wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy objęte jest wszystko, co właściciel mógłby uzyskać, gdyby odpłatnie, na podstawie odpowiedniego stosunku prawnego, oddał rzecz do odpłatnego korzystania innemu podmiotowi. Mimo że art. 224 § 2 k.c. mówi o wynagrodzeniu za bezumowne korzystanie z rzeczy oraz o odszkodowaniu z powodu jej zużycia, pogorszenia lub utraty, to określenie pierwszego z tych świadczeń również wskazuje na jego odszkodowawczy charakter.

Ważne!

W przypadku bezumownego korzystania z rzeczy korzystający w złej lub dobrej wierze obowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, zwrotu pożytków oraz odszkodowania z powodu zużycia, pogorszenia lub utraty rzeczy.

W rozpatrywanym przypadku firma Czytelnika korzystała z lokalu i narzędzi bez zgody właściciela. Niemniej jednak właściciel wzywał kontrahenta do ich wydania i opuszczenia pomieszczeń. Na te 4 miesiące nie została zawarta żadna umowa. Zatem pomiędzy właścicielem zakładu i urządzeń a korzystającym z nich bezumownie nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny, w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne. Świadczenie podatnika nie oparte na tytule prawnym wskazującym obowiązek świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usług, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania rzeczą i wynikłe z tego tytułu szkody. Właściciel mógł bowiem w czasie, kiedy firma Czytelnika bezumownie korzystała z zakładu, wynająć go innemu podmiotowi za dużo wyższą kwotę. Zatem poniósł w związku z tym jakieś straty.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

WWW.SCANDIHOME.PL

Sklep internetowy ze skandynawskimi dodatkami do wnętrz

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »