| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Zakres opodatkowania > VAT od czynności wykonywanych przez komorników sądowych – wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

VAT od czynności wykonywanych przez komorników sądowych – wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Ministerstwo Finansów informuje, że od 1 października 2015 r. do wszystkich czynności wykonywanych przez komorników będą miały zastosowanie ogólne zasady rozliczania podatku od towarów i usług. W związku z tym faktem MF przygotowało broszurę informacyjną, opublikowaną 21 września 2015 r. którą prezentujemy poniżej.

OPODATKOWANIE PODATKIEM VAT CZYNNOŚCI WYKONYWANYCH PRZEZ KOMORNIKÓW SĄDOWYCH

9 czerwca 2015 r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną sygn.: PT1.050.1.2015.LJU.19 w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez komorników sądowych (Dz. Urz. Min. Fin. z dnia 15 czerwca 2015 r. poz. 41).

Interpretacją tą zmieniono dotychczasowe stanowisko wyrażone w interpretacji ogólnej z 30 lipca 2004 r. sygn.: PP10-812-802/04/MR/1556PP (Dz. Urz. Min. Fin. z 10 sierpnia 2004 r., Nr 10, poz. 93), zgodnie z którym komornicy sądowi nie byli uznawani za podatników VAT, nie płacili zatem podatku VAT od wykonywanych przez siebie czynności egzekucyjnych.

Brak posiadania przez komorników sądowych statusu podatnika oznaczał, w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach zawodu komornika, iż nie musieli oni na potrzeby tego podatku dokonywać zgłoszenia rejestracyjnego, prowadzić ewidencji, wystawiać faktur i składać stosownych deklaracji. Natomiast w przypadku wykonywania przez komorników sądowych innych czynności, w odniesieniu do których nie występowali oni w charakterze komornika sądowego, podlegali oni w tym zakresie ogólnym zasadom wynikającym z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) - dalej: „ustawa o VAT”.

W interpretacji z 9 czerwca 2015 r. stwierdzono, że wykonywane przez komorników czynności, w szczególności egzekucyjne, należy uznać za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług świadczenie usług za wynagrodzeniem - nie ma do nich zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Oznacza to, że w odniesieniu do całej wykonywanej przez komorników sądowych działalności spoczywają na nich obowiązki właściwe dla podatników tego podatku.

Jednocześnie w interpretacji tej wskazano, że w związku ze stanowiskiem wynikającym z ww. interpretacji z 30 lipca 2004 r. komornicy są zwolnieni z obowiązku zapłaty podatku z tytułu wykonywanych przez nich czynności do końca września 2015 r. Powyższy okres uzasadniony m.in. wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zaufania obywateli do państwa oraz zasadami ochrony w przypadku zmiany interpretacji wynikającymi z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) ma umożliwić komornikom przygotowanie się do nowej interpretacji przepisów.

W związku z powyższym od 1 października 2015 r. do wszystkich czynności wykonywanych przez komorników będą miały zastosowanie ogólne zasady rozliczania podatku od towarów i usług.

Biuletyn VAT

VAT po zmianach od 1 lipca 2015 r.

50 Ściąg Księgowego z aktualizacją online

Znaczenie użytych w broszurze terminów:

Wynagrodzenie – należna komornikowi, za podejmowane przez niego czynności, opłata ustalona na podstawie odrębnych przepisów (np. opłata egzekucyjna).

Zaliczka – otrzymywane przez komornika przed wykonaniem usługi (w toku egzekucji) kwoty na poczet należnego mu wynagrodzenia (nie mylić z zaliczką na pokrycie wydatków, o których mowa w art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji – Dz. U. z 2015 r., poz. 790 - dalej: „ustawa o komornikach”).

I. CZYNNOŚCI WYKONYWANE PRZEZ KOMORNIKÓW SĄDOWYCH JAKO DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

Komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Komornik jest podmiotem uprawnionym do wykonywania czynności egzekucyjnych w sprawach cywilnych, a ponadto wykonuje inne czynności przekazane na podstawie odrębnych przepisów (art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o komornikach).

Jednakże wykonywana przez komornika działalność ma charakter zarobkowej działalności gospodarczej, charakteryzuje się ona bowiem samodzielnością finansową, jak również pewnego rodzaju konkurencyjnością, właściwą dla gospodarki rynkowej. Zgodnie bowiem z art. 3a ustawy o komornikach, komornik wykonuje czynności na własny rachunek, w świetle art. 8 tej ustawy w rewirze komorniczym może działać więcej niż jeden komornik, zaś wierzyciel, ma prawo - z pewnymi wyjątkami - do wyboru komornika na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Taką kwalifikację czynności wykonywanych przez komorników sądowych (jako stanowiących działalność gospodarczą) potwierdza również orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stanowiące część acquis communautaire, do którego przestrzegania Polska jest zobowiązana jako członek Unii Europejskiej, przykładowo wyrok w sprawie 235/85 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Holandii oraz postanowienie w sprawie C-456/07 Karol Mihal przeciwko Danovy Urad Kosice V.

Uwaga!

Wykonywane przez komornika sądowego – występującego w takim charakterze na podstawie odpowiednich przepisów prawa – czynności, w szczególności składające się na postępowanie egzekucyjne, stanowią odpłatne świadczenie usług.

Podstawa prawna: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT

W przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego na świadczoną przez komornika w tym zakresie usługę będzie się składał szereg czynności wykonywanych w ramach takiego postępowania, np. (w zależności od rodzaju prowadzonego postępowania) poszukiwanie majątku dłużnika, zajmowanie nieruchomości i rzeczy ruchomych, sprzedaż zajętych nieruchomości i rzeczy ruchomych, opróżnienie lokalu z rzeczy lub osób, usunięcie oporu dłużnika.

Do świadczenia usług przez komornika sądowego będzie również dochodziło w sytuacji wykonywania przez niego pewnych czynności poza postępowaniem egzekucyjnym.

Dla kogo komornik sądowy świadczy usługę?

Wykonując ww. czynności – w ramach postępowania egzekucyjnego – komornik świadczy usługi dla obydwu stron postępowania egzekucyjnego, tj. wierzyciela oraz dłużnika. Usługa świadczona dla wierzyciela przybiera postać pomocy w wyegzekwowaniu należnego wierzycielowi świadczenia, usługa dla dłużnika sprowadza się zaś do zwolnienia dłużnika od posiadania długu.

Od stron postępowania (w zależności od sytuacji i rodzaju czynności – od jednej ze stron, bądź od obydwu z nich) komornik pobiera z tytułu wykonywanych czynności wynagrodzenie, zatem świadczona przez komornika na rzecz wierzyciela oraz dłużnika usługa ma charakter odpłatny w rozumieniu ustawy o VAT.

Uwaga!

Wykonywane przez komorników sądowych czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na zasadach ogólnych określonych w ustawie o VAT oraz przepisach wykonawczych do tej ustawy. Komornicy sądowi są zatem zobowiązani do wypełniania nałożonych na podatników tego podatku przepisami ww. aktów prawnych obowiązków w zakresie: rejestracji, prowadzenia ewidencji, odpowiedniego dokumentowania świadczonych usług, składania deklaracji podatkowych oraz odprowadzania podatku VAT do właściwego organu podatkowego.

Stawka podatku VAT właściwa dla usług wykonywanych przez komorników sądowych to stawka podstawowa, która obecnie wynosi 23%.

Podstawa prawna: art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT

Komornik sądowy jako płatnik

W przypadku dokonywanej w trybie egzekucji przez komornika sądowego dostawy towarów (nieruchomości lub rzeczy ruchomych) będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów, komornik ten jest płatnikiem podatku VAT z tytułu tejże dostawy. Oznacza to, że w przypadku, gdy taka dostawa powinna być – zgodnie z przepisami w zakresie podatku VAT – opodatkowana tym podatkiem, komornik zobowiązany jest do pobrania i odprowadzenia podatku do organu podatkowego.

Podstawa prawna: art. 18 ustawy o VAT

Uwaga!!!

Dokonując sprzedaży egzekucyjnej towarów należących do dłużnika komornik występuje w roli płatnika podatku VAT, dokonując tej sprzedaży w imieniu i na rzecz dłużnika.

Natomiast w zakresie wykonywania usług (m.in. czynności egzekucyjnych) występuje jako podatnik podatku VAT, jest on bowiem w tym zakresie osobą prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

II. OBOWIĄZEK PODATKOWY

Zgodnie z ogólną zasadą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi W przypadku zaś otrzymania przez podatnika przed wykonaniem usługi całości lub części zapłaty (zaliczki) na poczet jego wynagrodzenia, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania tejże zapłaty (w odniesieniu do otrzymanej kwoty).

Podstawa prawna: art. 19a ust. 1 i ust. 8 ustawy o VAT.

Jednocześnie w odniesieniu do czynności wykonywanych przez komorników sądowych, dla których występują oni jako podatnicy VAT, wprowadza się w przepisach wykonawczych do ustawy o VAT szczególny – późniejszy niż wynikający z ww. zasady ogólnej – moment powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy od czynności egzekucyjnych oraz innych czynności przekazanych komornikom sądowym na podstawie odrębnych przepisów powstawał będzie zatem w chwili otrzymania całości lub części zapłaty składającej się na wynagrodzenie komornika (w odniesieniu do otrzymanej kwoty).

Jeśli natomiast przed wykonaniem usługi komornik otrzyma część zapłaty (tj. zaliczkę), obowiązek podatkowy od otrzymanej kwoty powstanie na zasadach określonych w ustawie o VAT, tj. z chwilą jej otrzymania.

W przypadku gdy w momencie zakończenia świadczenia usługi komornik nie otrzyma całości lub części zapłaty składającej się na jego wynagrodzenie, obowiązek podatkowy w stosunku do pozostałej należności z tytułu wykonanej przez niego usługi nie powstanie aż do momentu otrzymania zapłaty (całości lub części).

W praktyce oznacza to, że obowiązek podatkowy z tytułu czynności egzekucyjnych wykonywanych przez komorników sądowych oraz czynności przekazanych do ich kompetencji na podstawie odrębnych przepisów będzie wyznaczany otrzymaną zapłatą.

Podstawa prawna: art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, §2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 września 2015 r. w sprawie późniejszego terminu powstania obowiązku podatkowego

Uwaga!

Jeżeli komornik dokonuje innych czynności niż czynności egzekucyjne oraz czynności przekazane do jego kompetencji na podstawie odrębnych przepisów – np. sprzedaje majątek ruchomy wykorzystywany w jego działalności gospodarczej (używane wyposażenie kancelarii, sprzęt komputerowy itp.) – obowiązek podatkowy dla takich czynności powstanie na zasadach ogólnych określonych w ustawie o VAT.

Przykład 1:

W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym egzekucji świadczeń pieniężnych w łącznej wysokości 10 000 zł. 15 grudnia 2015 r. nastąpiła wpłata w gotówce przez dłużnika kwoty w wysokości 5 000 zł, zaś 20 stycznia 2016 r. nastąpiła kolejna wpłata przez dłużnika w wysokości 6 500 zł. W związku z całkowitym wyegzekwowaniem kwoty stanowiącej roszczenie wierzyciela, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone – postanowienie o zakończeniu postępowania z powodu uregulowania zadłużenia w całości uprawomocniło się w dniu 15 marca 2016 r. Z wpłaconych przez dłużnika kwot komornik pobrał w dniach, w których dokonano wpłaty, opłatę egzekucyjną w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia (proporcjonalnie do jego wysokości).

Obowiązek podatkowy powstał zatem:
– w odniesieniu do opłaty egzekucyjnej zawartej w kwocie wpłaconej w wysokości 5 000 zł – (pierwsza zaliczka) – 15 grudnia 2015 r.
– w odniesieniu do opłaty egzekucyjnej zawartej w kwocie wpłaconej w wysokości 6 500 zł – (druga zaliczka) – 20 stycznia 2016 r.

Przykład 2:

Postępowanie egzekucyjne w sprawie o egzekucję świadczeń pieniężnych zostało umorzone na wniosek wierzyciela. W postanowieniu o umorzeniu postępowania, które uprawomocniło się 30 października 2015 r. komornik wezwał dłużnika do uiszczenia opłaty egzekucyjnej w wysokości 800 zł w związku z umorzeniem postępowania. Dłużnik dokonał wpłaty w gotówce ww. kwoty 5 listopada 2015 r.

Obowiązek podatkowy powstał zatem 5 listopada 2015 r.

Uwaga!

W przypadku, gdyby dłużnik nie wpłacił ww. kwoty, a komornik nie był w stanie dokonać jej egzekucji (np. z powodu niewypłacalności dłużnika), obowiązek podatkowy nie powstanie.

Uwaga!!!

Jeżeli postępowanie prowadzone przez komornika zostanie zakończone przed 1 października 2015 r. (tj. uprawomocniło się postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego) i 1 października 2015 r. lub po tym dniu komornik otrzyma wynagrodzenie w związku z tym postępowaniem, obowiązek podatkowy w odniesieniu do tych kwot nie powstanie.

Uwaga!!!

Jeżeli w ramach prowadzonego przez komornika postępowania otrzyma on całość lub część wynagrodzenia przed 1 października 2015 r., a postępowanie do tego dnia nie zostanie zakończone, obowiązek podatkowy w odniesieniu do kwot otrzymanych przed 1 października 2015 r. nie powstanie.

III. PODSTAWA OPODATKOWANIA

W myśl generalnej zasady ustanowionej przepisami ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę podatku.

To, czy otrzymana przez podatnika zapłata pokrywa jedynie koszty dostarczonych towarów lub wyświadczonych usług, czy też zapewnia podatnikowi zysk, pozostaje bez znaczenia dla potrzeb określania podstawy opodatkowania w świetle regulacji dotyczących podatku VAT.

W przypadku zatem usług świadczonych przez komorników sądowych – dla których są oni podatnikami VAT – podstawą opodatkowania będą wszelkie kwoty (wynagrodzenie) otrzymane w zamian za świadczone usługi, przede wszystkim opłaty egzekucyjne, o których mowa w art. 43 - 60 ustawy o komornikach, czy też kwoty otrzymane na podstawie art. 63 tej ustawy, tytułem zastępstwa komornika, pomniejszone o kwotę podatku.

Podstawa prawna: art. 29a ust. 1 i ust. 6 ustawy o VAT

Uwaga!

Kwoty wydatków wymienionych w art. 39 ust. 2 ustawy o komornikach, zwanych dalej „wydatkami gotówkowymi”, nie wchodzą do podstawy opodatkowania, gdyż stanowią one wydatki poniesione w imieniu i na rzecz usługobiorcy, które są ujmowane przejściowo przez komornika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Podstawa prawna: art. 29a ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT

Uwaga!

Kwota otrzymanego przez komornika wynagrodzenia za wyświadczone usługi zawiera już podatek należny. Aby zatem ustalić podstawę opodatkowania należy odjąć od otrzymanej należnej komornikowi kwoty wartość podatku należnego, obliczonego metodą „w stu”.

Każde 100 zł wynagrodzenia zawiera 18,70 zł podatku VAT (100 zł x 23% / 123%) podstawa opodatkowania wynosi zatem 81,30 zł (100 zł – 18,70 zł).

Uwaga!

Kwota VAT może być również obliczana jako iloczyn wartości i stawki 18,7%.

Podstawa prawna: art. 146b pkt 1 ustawy o VAT

Przykład 3:

W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym egzekucji świadczeń pieniężnych w łącznej wysokości 10 000 zł, komornik pobrał 1 listopada 2015 r. od wierzyciela zaliczkę na pokrycie wydatków gotówkowych (tj. o których mowa w art. 39 ust. 2 ustawy o komornikach), w wysokości 200 zł. 15 grudnia 2015 r. nastąpiła wpłata w gotówce przez dłużnika kwoty w wysokości 5 200 zł, zaś 20 stycznia 2016 r. nastąpiła kolejna wpłata w gotówce przez dłużnika w wysokości 6 500 zł.
W związku z całkowitym wyegzekwowaniem roszczenia wierzyciela, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone – postanowienie o zakończeniu postępowania z powodu uregulowania zadłużenia w całości uprawomocniło się 15 marca 2016 r. Z wpłaconych przez dłużnika kwot komornik, w dniach w których otrzymał wpłaty, pobrał opłatę egzekucyjną w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia (proporcjonalnie do jego wysokości). Opłaty egzekucyjnej nie pobrał od kwoty 200 zł, która odpowiadała zaliczce na wydatki gotówkowe.

Określenie podstawy opodatkowania wynagrodzenia otrzymanego przez komornika w ramach poszczególnych wpłat środków:

1. zaliczka na wydatki gotówkowe w wysokości 200 zł
- pobrana kwota nie stanowi wynagrodzenia komornika z tytułu świadczonej usługi, stąd komornik nie odprowadza z tego tytułu podatku VAT (nie podlega ona opodatkowaniu),

2. kwota 5 000 zł (wpłata 5 200 zł – 200 zł zaliczki na wydatki gotówkowe), na którą składa się: 4 347,83 zł – kwota należna wierzycielowi, oraz 652,17 zł – opłata egzekucyjna (15%), która stanowi kwotę należną za usługę komornika (kwota 200 zł jest zwracana wierzycielowi – pkt 1)
- podatek należny wynosi 121,95 zł (652,17 zł x 23% / 123%),
- podstawa opodatkowania wynosi 530,22 zł,

3. kwota 6 500 zł – na którą składa się: 5 652,17 zł – część długu należnego wierzycielowi, oraz 847,83 zł – opłata egzekucyjna (15%), która stanowi kwotę należną za usługę komornika
- podatek należny wynosi 158,54 zł (847,83 zł x 23% / 123%),
- podstawa opodatkowania wynosi 689,29 zł.

Uwaga!

W przypadku obniżenia kwoty należnej (wynagrodzenia) za wyświadczoną przez komornika usługę – np. w wyniku zmiarkowania opłaty egzekucyjnej przez sąd na zasadach określonych w art. 49 ust. 7-10 ustawy o komornikach – należy dokonać korekty ustalonej wcześniej podstawy opodatkowania, a więc również i podatku należnego VAT.

Korekta taka powinna być dokonana „na bieżąco”, tj. w momencie obniżenia wynagrodzenia – zwrotu np. pobranej opłaty egzekucyjnej dłużnikowi lub wierzycielowi (jeżeli nabywcy nie była wystawiana faktura), lub w momencie otrzymania potwierdzenia otrzymania przez odbiorcę faktury pierwotnej faktury korygującej wystawionej w związku ze zwrotem pobranej opłaty egzekucyjnej.

(patrz również str. 24 – 26 Faktury korygujące)

Przykład 4:

W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego 31 października 2015 r. komornik ściągnął od dłużnika na poczet długu kwotę, której część w wysokości 500 zł stanowiła opłata egzekucyjna. 5 listopada 2015 r. dłużnik złożył wniosek o obniżenie wysokości tej opłaty. 10 listopada 2015 r. sąd, uwzględniając sytuację majątkową dłużnika, zdecydował o obniżeniu tej opłaty do wysokości 200 zł.

Ustalona zatem 31 października 2015 r. podstawa opodatkowania i podatek należny w wysokości odpowiednio:

406,50 zł (500 zł x 100% / 123%) oraz 93,50 zł (500 zł x 23% / 123%) powinny zostać obniżone i powinny wynosić odpowiednio: 162,60 zł (200 zł x 100% / 123%) oraz 37,40 zł (200 zł x 23% / 123%).

Korekta podstawy opodatkowania i podatku należnego wynosi zatem odpowiednio: (-) 243,90 zł oraz (-) 56,10 zł.

Sposób udokumentowania oraz moment wykazania takiej korekty w składanej deklaracji podatkowej zostanie omówiony w częściach: VI. Dokumentowanie świadczonych usług oraz VIII. Deklaracje dla podatku od towarów i usług oraz płatności tego podatku.

IV. MECHANIZM ODLICZENIA PODATKU NALICZONEGO

Zgodnie z ogólną regułą wynikającą z przepisów w zakresie podatku VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy zakupach tych towarów lub usług (tzw. odliczenie podatku). Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych z tytułu nabycia towarów lub usług.

Podstawa prawna: art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT

Uwaga!

W przypadku świadczenia przez komorników sądowych usług opodatkowanych podatkiem VAT, w tym usług egzekucyjnych, przysługuje im prawo do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy nabyte towary lub usługi są wykorzystywane do świadczenia tychże usług. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje niezależnie od wyniku prowadzonego postępowania.

Uwaga!

Komornikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków gotówkowych. Jeżeli zatem komornik nabywa np. paliwo do napędu samochodu to może odliczyć podatek od tego paliwa (na zasadach określonych w art. 86 i art. 86a ustawy o VAT), w takiej części, w jakiej koszt jego zakupu nie stanowił u niego wydatków gotówkowych.

Podstawa prawna art. 88 ust. 1a ustawy o VAT

Z odliczenia podatku naliczonego skorzystać można co do zasady najwcześniej w rozliczeniu (deklaracji) za okres, w którym spełnione są łącznie trzy przesłanki:

1. powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów lub usług,

2. doszło do faktycznego nabycia tych towarów lub usług,

3. komornik jest w posiadaniu faktury dokumentującej tę transakcję.

Jeżeli komornik nie dokonał odliczenia w deklaracji za okres, o którym mowa powyżej, może on dokonać odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Jeżeli jednak komornik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa powyżej, może on to uczynić poprzez dokonanie korekty deklaracji za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do odliczenia.

Podstawa prawna: art. 86 ust. 10, ust. 10b pkt 1, ust. 11 i ust. 13 ustawy o VAT

Przykład 5:

I. W dniu 15 października 2015 r. komornik dokonał zakupu kserokopiarki, która będzie wykorzystywana do świadczenia usług opodatkowanych podatkiem VAT. W tym też dniu otrzymał fakturę dokumentującą ww. transakcję oraz odebrał z punktu sprzedaży sprzedawcy ten sprzęt.

> podatek naliczony przy zakupie kserokopiarki będzie mógł być rozliczony w deklaracji za:
    - październik 2015 r. (składanej w terminie do 25. dnia następnego miesiąca – patrz część VIII) bądź w deklaracjach za listopad 2015 r., lub grudzień 2015 r. (przy rozliczeniu miesięcznym), lub
    - IV kwartał 2015 r. (składanej w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po danym kwartale – patrz część VIII) bądź kolejne dwa kwartały, tj. I kwartał 2016 r. lub II kwartał 2016 r. (przy rozliczeniu kwartalnym).

II. W dniu 30 listopada 2015 r. komornik zamówił telefonicznie u sprzedawcy materiały biurowe (ryzy papieru, segregatory itd.). Materiały – razem z wystawioną przez sprzedawcę w tym dniu fakturą - zostały wysłane za pośrednictwem firmy kurierskiej (z opcją zapłaty kurierowi), jednak komornik otrzymał przesyłkę dopiero 2 grudnia 2015 r.

> podatek naliczony przy zakupie ww. materiałów będzie mógł być rozliczony w deklaracji za:
   - grudzień 2015 r. bądź w deklaracjach za styczeń 2016 r. lub luty 2016 r. (przy rozliczeniu miesięcznym), lub
   - IV kwartał 2015 r. bądź kolejne dwa kwartały, tj. I kwartał 2016 r. lub II kwartał 2016 r. (przy rozliczeniu kwartalnym).

III. W dniu 15 stycznia 2016 r. komornik uiścił opłatę z tytułu najmu lokalu zajmowanego na potrzeby prowadzonej kancelarii. W tym też dniu otrzymał fakturę dokumentującą tę usługę. Ww. fakturę umieścił jednak w aktach prowadzonego postępowania i nie dokonał odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego w deklaracji:
- za styczeń 2016 r. ani też za luty 2016 r. i marzec 2016 r. (przy rozliczeniu miesięcznym), lub
- za I kwartał 2016 r. bądź kolejne dwa kwartały, tj. II lub III kwartał 2016 r. (przy rozliczeniu kwartalnym).

Fakt ten został odkryty dopiero w sierpniu 2016 r. przy weryfikacji dokumentów prowadzonego postępowania.
> podatek naliczony wynikający z faktury otrzymanej przez komornika w styczniu 2016 r. będzie mógł być odliczony poprzez wykazanie go w deklaracji korygującej za styczeń 2016 r. (przy rozliczeniu miesięcznym), lub w deklaracji korygującej za I kwartał 2016 r. (korekta jednak powinna być złożona nie później niż przed końcem 2020 r.).

W przypadku, gdy podatnik nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur potwierdzających nabycie towarów lub usług, a następnie na skutek zmiany przeznaczenia tych towarów i usług (będą wykorzystywane na potrzeby działalności opodatkowanej) zmieniło się to prawo, może on dokonać korekty podatku naliczonego zgodnie z zasadami określonymi w art. 91 ustawy o VAT.

W związku z uznaniem komorników sądowych za podatników VAT zobowiązanych do rozliczania podatku VAT, należy uznać, że następuje u nich zmiana przeznaczenia towarów i usług z wykorzystywanych do wykonywania czynności, w związku z którymi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości, na wykorzystywane do wykonywania czynności, w związku z którymi istnieje prawo do odliczenia podatku. Mogą oni zatem dokonać stosownej korekty podatku naliczonego.

Dotyczy to w szczególności nabytych przed 1 października 2015 r. środków trwałych, dla których okres korekty podatku naliczonego wynosi:

5 lat – dla towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15.000 zł lub

10 lat – dla nieruchomości (w tym prawa wieczystego użytkowania gruntów).

Jeżeli zakupione środki trwałe będą wykorzystywane od 1 października 2015 r. wyłącznie do czynności opodatkowanych, komornik dokonuje korekty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu za pozostały okres korekty (tzw. roczne korekty).

Roczna korekta podatku naliczonego w przypadku ww. towarów dotyczy odpowiednio jednej piątej i jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu (o ile środek trwały był użytkowany przez cały rok na potrzeby działalności opodatkowanej).

Korekty takiej dokonuje się w deklaracjach podatkowych składanych za pierwsze okresy rozliczeniowe roku następującego po roku podatkowym (za styczeń lub za pierwszy kwartał), za który dokonuje się korekty do końca okresu korekty, o ile komornik nie korzysta od 1 października 2015 r. ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT (patrz część: V Rejestracja na potrzeby podatku VAT – Możliwość zastosowania zwolnienia „podmiotowego”).

Jeżeli jednak komornik będzie od 1 października korzystał z przedmiotowego zwolnienia korekty podatku naliczonego będzie mógł dokonać dopiero w deklaracji składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym (za styczeń lub za pierwszy kwartał), w którym zwolnienie to przestanie mieć do niego zastosowanie (utraci prawo do zwolnienia ze względu na przekroczenie kwoty upoważniającej do korzystania z niego lub sam zrezygnuje z tego prawa).

Podstawa prawna: art. 91 ust. 7 – ust. 7d ustawy o VAT

Przykład 6:

15 stycznia 2013 r. komornik zakupił zestaw komputerowy (komputer z oprogramowaniem, monitor, skaner i drukarka), zaliczony do jego środków trwałych, podlegających amortyzacji, który wykorzystywany jest w związku z wykonywanymi przez niego czynnościami egzekucyjnymi. Faktura dokumentująca tę transakcję opiewała na kwoty: netto – 18 000 zł, VAT – 4 140 zł. Od 1 października 2015 r. ww. komputer będzie wykorzystywany w całości do wykonywania czynności opodatkowanych, a więc takich, w związku z którymi istnieje prawo do odliczenia podatku naliczonego.
> komornik zatem będzie miał prawo do korekty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu za lata 2015 - 2017. Przy czym korekty za:
   - 2015 r. komornik dokona w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy 2016 r. (w deklaracji za styczeń lub pierwszy kwartał 2016 r.) zwiększając podatek do odliczenia w wysokości 1/5 kwoty podatku naliczonego przy zakupie ww. towaru przy uwzględnieniu okresu opodatkowanej działalności (3/12), a więc w wysokości 207 zł (4 140/5 x 3/12),
   - 2016 r. – w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy 2017 r. – w kwocie 828 zł (4 140/5),
   - 2017 r. – w rozliczeniu za pierwszy okres rozliczeniowy 2018 r. – w kwocie 828 zł (4 140/5),

Uwaga!

W przypadku, gdy zestaw był zakupiony tak jak w przykładzie 6 lecz za kwotę niższą niż 15 000 zł – korekty już się nie dokonuje (w odniesieniu do takich środków trwałych ma zastosowanie roczny okres korekty).

Natomiast gdy przedmiotowy zestaw (wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł) został zakupiony w styczniu 2015 r. (w momencie zakupu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury zakupu, a od 1 października 2015 r. komornik nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT, wówczas może dokonać jednorazowej korekty podatku naliczonego w deklaracji składanej za październik (w przypadku rozliczeń miesięcznych) lub za IV kwartał 2015 r. (w przypadku rozliczeń kwartalnych), w której wykaże 3/12 kwoty podatku naliczonego wynikającego z tej faktury. Gdyby zakup miał miejsce w maju 2015 r. w deklaracji za ww. okresy wykaże 7/12 kwoty podatku naliczonego.

Podstawa prawna art. 91 ust. 2, ust. 7, ust. 7a 7c ustawy o VAT

Uwaga!

Szczegółowe informacje na temat zasad odliczania podatku naliczonego w przypadku zakupu samochodów wykorzystywanych do prowadzonej działalności gospodarczej zawarte są w broszurze informacyjnej pt. „Nowe zasady odliczania podatku VAT od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi”, która zamieszczona jest na stronie internetowej Ministerstwa Finansów pod adresem: http://www.finanse.mf.gov.pl/documents/766655/1402295/Broszura_samochody_2014.pdf

oraz w broszurze pt. „Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi odnośnie nowych zasad odliczania podatku VAT od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi obowiązującymi od dnia 1 kwietnia 2014 r.”, którą można znaleźć pod adresem: http://www.finanse.mf.gov.pl/documents/766655/1402295/Najczesciej_zadawane_pytania_ustawa_samochody.pdf

Uwaga!!!

Z dniem 1 lipca 2015 r. nastąpiła zmiana zasad określania podatnika z tytułu dostaw, których przedmiotem są m.in. niektóre towary z kategorii elektroniki – komputery przenośne, takie jak: laptopy, notebooki, tablety etc., telefony komórkowe, w tym smartfony oraz konsole do gier wideo. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o VAT podatnikiem, a więc obowiązanym do rozliczenia podatku od transakcji mającej za przedmiot ww. towary jest ich nabywca.

Szczegółowe zasady rozliczania podatku VAT od takich transakcji zawarte są w broszurze informacyjnej pt. „Zmiany w zakresie mechanizmu odwróconego obciążenia VAT” dostępnej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów pod adresem: http://www.finanse.mf.gov.pl/documents/766655/3160814/Broszura-zmiany+w+zakresie+odwroconego+VAT.pdf

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Piotr Rabczewski

Ekspert podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »