Kategorie

Prawa autorskie do programu komputerowego - ważny wyrok TS UE

Krzysztof Niepytalski
W dniu 2 maja 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TS UE”) wydał ważny wyrok dotyczący zakresu ochrony programów komputerowych na gruncie prawa autorskiego (sprawa C-406/10 SAS Institute Inc. przeciwko World Programming Ltd).


Wyrok zapadł w trybie udzielenia odpowiedzi na tzw. pytania prejudycjalne, zadane przez sąd brytyjski, rozpatrujący spór pomiędzy SAS Institute Inc. a World Programming Ltd o naruszenie praw autorskich. Spór ten został wszczęty przez SAS Institute Inc., to znaczy spółkę, która opracowała zintegrowany zestaw programów komputerowych umożliwiający użytkownikom przeprowadzanie przetwarzania i analizy danych, w szczególności analizy statystycznej („system SAS”). Jak wynika z opisu zawartego w wyroku, system SAS umożliwia użytkownikom pisanie i uruchamianie własnych programów aplikacji w celu przystosowania systemu do przetwarzania ich danych, w specjalnym języku właściwym dla tego systemu. Natomiast strona pozwana przed sądem brytyjskim, tzn. World Programming Ltd, jak wynika z opisu, stworzyła „World Programming System”, przeznaczony do tzw. emulowania zbioru funkcji komponentów Systemu SAS. Miało to na celu umożliwienie użytkownikom systemu SAS uruchamiania w ramach „World Programming System” skryptów, które użytkownicy opracowali w celu używania ich z wykorzystaniem systemu SAS. Jednocześnie jednak sąd brytyjski zaznaczył, że nie dowiedziono, iż World Programming Ltd miała w tym celu dostęp do kodu źródłowego komponentów systemu SAS, lub powieliła w jakimkolwiek zakresie ten kod.

Odpowiadając na pytania sądu brytyjskiego, TS UE dokonał wykładni dyrektywy Rady 91/250/EWG z dnia 14 maja 1991 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych (obecnie wersja skodyfikowana - Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych, Dz. Urz. UE L z 2009 r. 111/16, dalej „Dyrektywa o programach”). TS UE uznał, że Dyrektywę o programach należy interpretować w ten sposób, iż ani zbiór funkcji programu komputerowego, ani język programowania i format plików danych używanych w ramach programu komputerowego w celu korzystania z pewnych jego funkcji nie stanowią formy wyrażenia tego programu. Tym samym, TS UE doszedł do wniosku, że elementy te nie podlegają ochronie przyznawanej programom komputerowym przez prawo autorskie w rozumieniu Dyrektywy o programach. Wykładnia ta stanowi potwierdzenie zasady obowiązującej zarówno na gruncie unijnych, jak i międzynarodowych unormowań dotyczących praw autorskich, zgodnie z którą to zasadą, ochroną praw autorskich objęta jest forma wyrażenia utworu, nie zaś koncepcje, idee, metody czy pojęcia (np. matematyczne). Zasada ta została wyrażona także w polskiej ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 90 poz. 631, ze zm., dalej „ustawa o prawie autorskim”). Jak zauważono w omawianym wyroku, sens powyższej zasady, mający szczególne znaczenie w przypadku programów komputerowych wyraża się w tym, że objęcie ochroną prawa autorskiego samego zbioru funkcji programu komputerowego oznaczałoby umożliwienie monopolizowania koncepcji kosztem postępu technicznego.

Na gruncie omawianej sprawy, TS UE dokonał także bardzo ważnej wykładni Dyrektywy o programach, w zakresie dozwolonego obserwowania, badania lub testowania funkcjonowania programu. Zdaniem TS UE osoba, która uzyskała kopię programu komputerowego na podstawie licencji, jest upoważniona bez zezwolenia osoby, której przysługują prawa autorskie do tego programu, do obserwowania, badania lub testowania funkcjonowania tego programu w celu ustalenia jego koncepcji i zasad. W przypadku uzyskania licencji, warunkiem dozwolonego badania i testowania programów, jest jedynie przeprowadzanie takich działań w ramach np. ładowania i uruchamiania koniecznego do używania programu komputerowego, zgodnie z licencją. TS UE zwrócił w tym kontekście uwagę, że podmiot prawa autorskiego nie może zabronić (umownie wyłączyć) powyższego prawa do badań i testów. Co jednak najistotniejsze, z treści omawianego wyroku można wywnioskować, że nie ma znaczenia, w jakim celu zostaną wykorzystane efekty takich badań i testów - mogą one posłużyć także do stworzenia programu konkurencyjnego. Działanie takie nie stanowi zdaniem TS UE naruszenia praw autorskich, jeśli nie wiąże się z uzyskaniem dostępu do kodu źródłowego programu komputerowego i jego powieleniem (wykorzystaniem).

Powyższa wykładnia ma istotne znaczenie także dla interpretacji polskich unormowań ustawy o prawie autorskim (wdrażającej do polskiego prawa przepisy m. in. Dyrektywy o programach). Również na gruncie ustawy o prawie autorskim, aby móc zgodnie z prawem badać i testować działanie programu komputerowego, wystarczy więc samo prawo korzystania z egzemplarza programu komputerowego, obejmujące prawo do wprowadzania, wyświetlania, stosowania, przekazywania lub przechowywania programu komputerowego. Wówczas, w trakcie tych czynności można badać i testować program bez zgody uprawnionego, a prawo to nie może być umownie wyłączone. Jak wynika z interpretacji TS UE, którą można odnieść także do wyżej opisanych polskich regulacji, wnioski z tego rodzaju badań i testów mogą być wykorzystane także do stworzenia własnego, podobnego programu komputerowego, również w celach komercyjnych.

Podsumowując, omawiany wyrok TS UE dotyczący ochrony programów komputerowych na gruncie prawa autorskiego potwierdza jednoznacznie wykładnię, zgodnie z którą ochrona programu jako utworu ogranicza się do formy wyrażenia programu, nie obejmuje zaś jego koncepcji (w szczególności zbioru funkcji). Z wyroku wynika także, że prawo do testowania i badania programu w ramach prawa do używania kopii programu komputerowego powinno być interpretowane szeroko. Wnioski płynące z takich badań i testów mogą być wykorzystane do stworzenia własnego, podobnego programu komputerowego, co nie narusza praw autorskich, jeśli nie wiąże się z wykorzystaniem (powieleniem) kodu źródłowego.

 

Krzysztof Niepytalski, aplikant radcowski

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

 

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład. Propozycje zmian w VAT

    Polski Ład, wśród licznych zmian przepisów prawa podatkowego, zawiera także nowe propozycje w zakresie ustawy o VAT, które mogą zacząć obowiązywać już od 2022 r. Oto najważniejsze zmiany w VAT w ramach Polskiego Ładu.

    Kościński o Polskim Ładzie: Zostawiamy więcej pieniędzy dla tych co zarabiają mniej

    Polski Ład. Chodzi tu o elementarną sprawiedliwość. Nie może być tak, że pracodawca który zarabia 30 tys. płaci mniejsze podatni niż pracownik co zarabia 3 tys. - mówi w wywiadzie minister finansów Tadeusz Kościński.

    Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy

    Polski Ład a klin podatkowy. Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy i podtrzymać wzrost gospodarczy; myślę, że to, co proponujemy, zda egzamin – powiedział minister finansów Tadeusz Kościński podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.

    Zasady ustalania rezydencji podatkowej

    Rezydencja podatkowa. Jak wyglądają zasady ustalania rezydencji podatkowej na podstawie objaśnień Ministerstw Finansów z 29 kwietnia 2021 r.?

    Sprzedaż nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej a PIT

    Odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, która nie była środkiem trwałym i nie podlegała ujęciu w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Taką interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) został zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w składzie siedmiu sędziów) z 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II FPS 8/13). Tak samo uważają organy podatkowe, w tym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

    Minimalne wynagrodzenie otrzymuje 2,2 mln Polaków. Podwyżka już w 2022 r.

    Płaca minimalna w 2022 roku. Rząd podniósł minimalne wynagrodzenie oraz godzinową stawkę minimalną od 2022 roku. Najniższe wynagrodzenie dla zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wyniesie brutto 3010 złotych, a stawka godzinowa dla samozatrudnionych i zleceniobiorców – 19,70 złotych brutto. Obecnie w Polsce 2,2 miliona osób otrzymuje płace na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

    Minimalny podatek dochodowy od wielkich korporacji, a obciążenie małych i średnich firm

    Minimalny podatek dochodowy. Na wzór rozwiązań stosowanych w USA czy Kanadzie, polski ustawodawca wprowadził w ramach pakietu zmian do ustaw podatkowych tzw. „Polski Ład” minimalny podatek dochodowy. Jako cel wprowadzenia nowego obciążenia Ministerstwo Finansów wskazało konieczność wsparcia gospodarki osłabionej w wyniku pandemii COVID – 19 oraz załatanie luki budżetowej powstałej w podatku dochodowym od osób prawnych.

    Korekta JPK_V7M - błędna nazwa dostawcy

    Korekta JPK_V7M. Podatnik otrzymał fakturę korygującą dotyczącą sprzedaży z czerwca 2021 r. Korekta jest na 0,00 zł i dotyczy wyłącznie zmiany danych sprzedawcy. Firma sprzedawcy się przekształciła, w związku z czym zmieniła się jego nazwa (NIP został ten sam). Czy podatnik powinien korygować JPK za czerwiec 2021 r.?

    Projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu

    Polski Ład a podatki. Sejm skierował do komisji projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Zgłoszony przez Koalicję Obywatelską wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu nie uzyskał większości.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości od 19 września 2021 r.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości. Od 19 września 2021 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące możliwości sprzedaży nieruchomości w drodze komorniczej licytacji elektronicznej. Resort sprawiedliwości ocenia, że zmiana pozwoli na likwidację zmów między licytantami oraz zapewni transparentność i bezpieczeństwo postępowań.

    Windykacja należności na własną rękę, czy przez firmę windykacyjną?

    Windykacja należności. Aż 73 proc. małych i średnich przedsiębiorstw wskazuje, że firmy korzystające z profesjonalnej windykacji są postrzegane jako wiarygodne i odpowiedzialnie traktują zapłatę za swoją pracę – wynika z badania Kaczmarski Inkasso. Mimo to wiele z nich decyduje się na samodzielne dochodzenie należności od kontrahentów. Uważają, że tak będzie taniej i prościej. Jak jest naprawdę?

    Wzrosła liczba faktur przekazywanych do odzyskania

    Faktury przekazywane do odzyskania. O 1/3 zwiększyła się od sierpnia ub. r. do sierpnia 2021 r. liczba faktur przekazywanych przez przedsiębiorców do odzyskania, a średni okres przeterminowania faktur skrócił się w tym czasie od 222 do 180 dni - wynika z danych Kaczmarski Inkasso, partnera Krajowego Rejestru Długów.

    Rekompensaty dla firm w związku ze stanem wyjątkowym - Sejm uchwalił ustawę

    Stan wyjątkowy - rekompensaty dla firm. 17 września 2021 r. Sejm przyjął ustawę ws. rekompensaty dla podmiotów gospodarczych w związku ze stanem wyjątkowym. Uprawnione podmioty mogą ubiegać się o rekompensatę na poziomie 65 proc. średniego miesięcznego przychodu z trzech letnich miesięcy - czerwca, lipca i sierpnia.

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią - uszczelnienie przepisów

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią, która przewiduje wprowadzenie rozwiązań ograniczających agresywną optymalizację podatkową, zwiększy wpływy do polskiego budżetu - ocenia Dyrektor Departamentu Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów Przemysław Szymczyk.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) od 2022 r.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR). W ramach Polskiego Ładu ustawodawca planuje wprowadzenie ulgi dla podatników wspierających działalność sportową, kulturalną oraz szkolnictwo wyższe i naukę. Ulga na CSR ma wejść w życie od 2022 roku.

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich - projekt ustawy

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich. Jest zgoda na prace nad tzw. ustawą antylichwiarską, której projekt uzyskał wpis do planu prac rządu. To daje resortowi "zielone światło" do kolejnych kroków legislacyjnych i działań, aby projekt ten mógł być jak najszybciej przyjęty - powiedział PAP wiceminister sprawiedliwości Michał Woś.

    Czasowa rejestracja samochodu a zwrot akcyzy

    Zwrot akcyzy od samochodu. Fiskus nie może odmówić zwrotu akcyzy przedsiębiorcy tylko dlatego, że ten przed sprzedażą samochodu dokonał jego czasowej rejestracji w Polsce - tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

    Informacje TPR - będą zmiany rozporządzeń

    Informacje TPR. Ministerstwo Finansów informuje, że na stronach Rządowego Centrum Legislacji zostały opublikowane projekty rozporządzeń zmieniających rozporządzenia TPR w zakresie podatku PIT i CIT.

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodów

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodu. Istnieje wiele profesji w których wymagane jest korzystanie z określonego rodzaju garderoby. Mogą to być ubrania wskazane jako konieczne dla bezpieczeństwa pracowników – np. specjalny stój na budowie - zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, lub też ze względu na inne regulacje prawne – jak na przykład obowiązkowa toga dla adwokata podczas rozprawy na sali sądowej. Poza ścisłymi regulacjami wynikającymi z przepisów istnieją również reguły wyznaczane przez tradycje czy zwyczaje – chociażby konieczność dostosowania stroju do oficjalnych wystąpień publicznych, czy na wysokiej rangi spotkaniach biznesowych. W wielu sytuacjach zakup stroju staje się więc obowiązkiem pracodawcy lub przedsiębiorcy. Powstaje więc pytanie - jakie wydatki związane z garderobą stanowić mogą koszty uzyskania przychodu? Na jakich zasadach oceniać konieczność, prawidłowość oraz wysokość zakupu?

    Granice opodatkowania budynku w podatku od nieruchomości

    Budynek jako przedmiot opodatkowania podatkiem do nieruchomości to „obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach”.

    Zmiany w opodatkowaniu gruntów kolejowych

    Opodatkowanie gruntów kolejowych. Podatkiem od nieruchomości zostaną objęte grunty, na których przedsiębiorstwa kolejowe prowadzą działalność komercyjną inną niż kolejową - tak wynika z projektu nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

    Kantor wymiany walut - wymogi formalne

    Prowadzenie kantoru wymiany walut to jedna z tych form działalności, które w ostatnich latach cieszą się ogromną popularnością. Łatwy dostęp do podróżowania i powszechność emigracji z kraju np. w celach zarobkowych, to główne powody, dla których taki biznes jest szczególnie opłacalny. Kantor to punkt usługowy oferujący sprzedaż i zakup obcej waluty po określonych kursach. Wydawałoby się, że to dość prosta sprawa, jednak samo założenie takiej firmy nie jest łatwe. Jeżeli chcemy prowadzić kantor, musimy uzyskać zezwolenie i spełnić kilka istotnych warunków.