Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czym jest WIBOR? Czy jest uczciwie ustalany? Jak wpływa na kredyty hipoteczne?

Czym jest WIBOR? Czy WIBOR jest uczciwie ustalany? Jak wpływa na kredyty hipoteczne?
Czym jest WIBOR? Czy WIBOR jest uczciwie ustalany? Jak wpływa na kredyty hipoteczne?
Fotolia
Od czasu wzrostu stóp procentowych zaczęło być znowu głośno o WIBOR-ze. Pojawiło się szereg artykułów na ten temat. Jest już informacja o pierwszym pozwie złożonym przeciwko bankowi stosującemu WIBOR w umowie kredytu hipotecznego. Głos zabrało też stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu. Być może niektórzy kredytobiorcy zaczynają mieć nadzieję, że kancelariom prawnym uda się podważyć podstawy stosowania WIBOR w indywidualnej umowie kredytowej i zatrzymać wzrost oprocentowania kredytu, a może nawet unieważnić kredyt?

WIBOR (Warsaw Interbank Offer Rate). Jak wpływa na koszt kredytu? Czy banki poprawnie stosują WIBOR?

Rozumiemy, że sprawa wzrastających stóp procentowych może budzić emocje. Niewątpliwie wzrost WIBOR-u przekłada się na wzrost kosztów obsługi kredytu. Naturalnymi zaczynają być wówczas pytania czy WIBOR jest rzeczywiście dobrze ustalany, czy banki poprawnie go stosują w umowach? Oczywiście na takie pytania można szukać odpowiedzi. Trzeba to jednak zrobić w sposób rzeczowy, oparty na faktach i prawie. Tymczasem mamy wrażenie, że zarówno istotna część artykułów jaki i część wypowiedzi prawników w tej sprawie zawiera szereg informacji, które delikatnie mówiąc, mają dość luźny związek z tym czym jest wskaźnik referencyjny, jaki jest podział ról w jego tworzeniu i stosowaniu oraz jaki jest zakres odpowiedzialności z tym związanej, a przecież to wszystko wynika z obowiązującego w Unii Europejskiej Rozporządzenia o Wskaźnikach Referencyjnych (BMR). Warto więc może wiedzę na ten temat nieco uporządkować.

WIBOR + marża = oprocentowanie kredytu. WIBOR jako bazowa cena pieniądza

W relacji banku i klienta, który wziął kredyt hipoteczny, to czym jest WIBOR w umowie kredytu hipotecznego określa ustawa o kredycie hipotecznym oraz nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Zgodnie z jej treścią oprocentowanie nowego kredytu o zmiennym oprocentowaniu musi być ustalone jako suma wartości wskaźnika referencyjnego, takiego jak WIBOR i wysokości zapisanej w umowie marży.

Dla relacji klient-bank WIBOR jest zatem nie tyle abstrakcyjnym wytworem pomiaru danego rynku co określoną w umowie zmienną częścią oprocentowania. WIBOR jest po prostu bazową, zmienną ceną pożyczanego pieniądza, do której bank dodaje swoją marżę.

Jak ocenić prawidłowość stosowania WIBOR przez banki?

Kolejnym pytaniem może być to czy ta cena bazowa została przez bank prawidłowo zastosowana?

Aby na nie odpowiedzieć trzeba najpierw wyjaśnić czym jest „prawidłowe” odwołanie się w umowie do wskaźnika referencyjnego. Czy przed umieszczeniem danego wskaźnika referencyjnego w umowie Bank musi przeprowadzić badanie jego zgodności z BMR? A jeśli tak, to jak daleko takie badanie ma sięgać? Czy bank musi samodzielnie ocenić metodę ustalania wartości wskaźnika referencyjnego i dane na których się opiera? Sprawdzić czy ilość transakcji, która brana jest pod uwagę przy ustaleniu wskaźnika referencyjnego jest wystarczająca? Ocenić czy wskaźnik w prawidłowy sposób mierzy określony rynek?

Istotą reformy wskaźników referencyjnych, której efektem jest rozporządzenie BMR, jest wprowadzenie jasnego podziału ról i odpowiedzialności w zakresie tworzenia i stosowania wskaźnika referencyjnego.

Centralną postacią w tej układance jest administrator wskaźnika.

Administrator odpowiada za zdefiniowanie czym jest dany wskaźnik (tj. co dokładnie ma mierzyć) oraz określenie metody (czyli w jaki sposób dany wskaźnik ma być ustalany), a następnie za codzienne ustalanie i publikowanie wskaźnika zgodnie z przyjętą definicją i metodą. Aby administrator mógł wykonywać taką działalność, a banki stosować jego wskaźnik w umowach o kredyt hipoteczny, administrator musi dostać zgodę organu nadzoru (w naszym przypadku - Komisji Nadzoru Finansowego) oraz być wpisanym do publicznego rejestru administratorów w Unii Europejskiej. Innymi słowy, aby wskaźnik referencyjny mógł być stosowany jego administrator musi uzyskać swojego rodzaju „certyfikację”, czyli być oceniony i zaakceptowany przez organ nadzoru. Posiadanie tej certyfikacji oznacza potwierdzenie zgodności administratora i opracowywanych przez niego wskaźników referencyjnych z wymogami BMR.

W konsekwencji bank stosując dany wskaźnik w umowie z klientem nie tylko nie musi zastanawiać się czy dany wskaźnik jest zgodny z BMR lub czy dany administrator oraz jego wskaźniki spełniają wymogi prawa. Taka analiza jest poza zakresem kompetencji banku – została ona bowiem przekazana organowi administracji publicznej, który czuwa nad przestrzeganiem przepisów prawa. Dzięki przyjętemu rozwiązaniu sytuacja jest zero jedynkowa. Każdy wskaźnik opracowywany przez administratora wpisanego do rejestru ESMA jest zgodny z BMR. Banki nie mogą stosować innych wskaźników nawet, gdyby subiektywnie uznawały je za „lepsze”. Jest to sytuacja dokładnie taka sama jak ze szczepionkami na COVID-19. Każda szczepionka dopuszczona do stosowania w Polsce, i tylko taka szczepionka, może być przez lekarzy stosowana. Decyzja o dopuszczeniu szczepionki pozostaje poza kompetencjami danego lekarza i lekarz ten nie jest odpowiedzialny za skutki jej stosowania. Nawet gdy w internecie pojawiają się informacje o związanych z nią skutkach ubocznych.

Dlatego wypowiedzi, że banki nie mogą stosować WIBOR-u, bo choć formalnie jest on zgodny z BMR to nie spełnia zawartych w nim wymogów, bo nie opierają się wyłącznie na danych transakcyjnych, są nieprawdziwe. Albo jakiś wskaźnik posiada „certyfikat” na stosowanie i można go stosować, albo takiego certyfikatu nie posiada i nie można go stosować w kredytach hipotecznych. Nie ma niczego pomiędzy.

Podsumowując – zgodnie z prawem sprawa jest prosta: prawidłowe stosowanie WIBOR-u w umowie przez bank będzie miało miejsce tak długo jak jego administrator – GPW Benchmark - będzie wskaźnik ogłaszał i jak długo nie utraci wymaganego zezwolenia. Na prawidłowość stosowania przez banki WIBOR-u nie wpływa na ilu danych transakcyjnych WIBOR się opiera, ani jaka jest metoda jego opracowywania. Ocena poprawności WIBOR i zgodności z przepisami prawa leży poza kompetencją banków, które ten wskaźnik stosują – została ona natomiast przeprowadzona z pozytywnym wynikiem przez uprawniony do tego organ administracji publicznej – Komisję Nadzoru Finansowego.

Mity wokół WIBOR-u

Na takiej wyżej przytoczonej definicji „poprawności” moglibyśmy jako prawnicy właściwie poprzestać. Nie możemy się jednak oprzeć pokusie, aby odnieść się do paru mitów, które zaczynają wobec WIBOR-u narastać. Uważamy WIBOR za bardzo dobry wskaźnik referencyjny, który przetrwał różne burze i kryzysy na rynku finansowym, jakie miały miejsce przez prawie 30 lat jego istnienia. Szkoda byłoby aby przez różne, nie do końca prawdziwe twierdzenia, miałby on zostać zniszczony. To „zniszczenie” w kontekście wskaźnika, to utrata zaufania do rzetelności jego ustalania.

Pierwszym mitem, który pojawia się jak mantra w odniesieniu do WIBOR-u, to zarzut, że nie jest on prawidłowy, ponieważ nie opiera się on (tylko) na danych transakcyjnych.

Naszym zdaniem, kwestia „transakcyjności” w kontekście BMR jest prezentowana często w niewłaściwy sposób. Przede wszystkim BMR nie wymaga, że wskaźniki stopy procentowej opierały się wyłącznie na transakcjach. Owszem, BMR preferuje dane transakcyjne jako podstawę dla ustalenia wskaźnika. Preferencja ta wynika z przekonania, że wskaźnik oparty o dużą liczbę transakcji jest mniej podatny na manipulacje niż wskaźnik oparty o inne dane. Brak wystarczającej liczby transakcji w danym momencie nie oznacza jednak, że wskaźnika nie można opracowywać. Niską liczbę transakcji trzeba zrównoważyć zwiększeniem wymogów i kontroli w zakresie danych innych niż dane transakcyjne. W przypadku WIBOR-u, proces ustalania i przekazywania przez banki danych na potrzeby jego ustalania jest chyba najbardziej obwarowanym procedurami i kontrolą procesem, jaki funkcjonuje na polskim rynku finansowym. Myślę że dobrze zrobiłoby krytykom WIBOR-u, aby zobaczyli od środka jak procesy te wyglądają – ile par oczu sprawdza każdą daną przekazywaną do administratora, jak złożone są procesy kontrolne, jak rejestrowane są rozmowy i wszelka komunikacja związana z WIBOR-em, jak szczegółowo uregulowane są kwestie konfliktów interesów. W praktyce, naszym zdaniem, WIBOR-em praktycznie manipulować się nie da. Owszem, za granicą miały miejsce przypadki manipulacji LIBOR-em, ale były one możliwe jeszcze przez wprowadzeniem wymogów BMR. Takich przypadków w odniesieniu do WIBOR-u nikt ani przed BMR, ani w trakcie jego obowiązywania nigdy nie stwierdził.

Kolejna podnoszona często teza, to że wskaźnik stosowany przez bank w umowie zgodnie z BMR powinien odpowiadać kosztom finansowania banku. Z tak przyjętego założenia wynikać ma z kolei wniosek, że WIBOR nie jest zgodny z BMR, ponieważ nie odpowiada on rzeczywistym kosztom finansowania banku. Takie założenie, a w konsekwencji i całe oparte na nim rozumowanie, jest jednak błędne.

BMR nie wymaga aby wskaźnik referencyjny miał odpowiadać kosztom finansowania banku czy średnim kosztom finansowania banków. Stworzenie zresztą takiego wskaźnika referencyjnego byłoby trudne, o ile w ogóle możliwe. Banki mają bardzo różne źródła finansowania. Część z nich to depozyty terminowe, część środki trzymane na rachunkach bieżących, część to dłużne papiery wartościowe (zabezpieczone i niezabezpieczone), a część to pożyczki międzybankowe. Źródła kosztów finansowania i zakres ich wykorzystania różnią się w zależności od banku i trudno by było przyjąć jakiś wskaźnik, który by „uśredniał” ten koszt dla każdego banku. Dlatego jeżeli występują wskaźniki, które definiują się jako wskaźniki mierzące koszty finansowania (np. EURIBOR czy WKF), to mierzą one koszt pozyskania funduszy z określonego, wybranego źródła - czy to z hurtowego rynku pieniężnego jak w przypadku EURIBOR-u, czy to z niezabezpieczonych depozytów terminowych składanych w bankach spółdzielczych będących panelistami WKF. Innymi słowy, wskaźniki te nie mierzą faktycznego kosztu finansowania banków, a jedynie uśrednioną cenę pozyskania przez banki finansowania z określonego, wybranego źródła.

Co więcej, z faktu że takie wskaźniki istnieją nie można wyprowadzać wniosku, że jest to jedyna czy też preferowana forma określenia tego co wskaźnik stopy procentowej powinien mierzyć. Zgodnie z BMR wskaźnik stopy procentowej określa stopę, według której banki mogą udzielać pożyczek innym bankom lub agentom lub pożyczać od innych banków lub agentów na rynku finansowym. Wskaźnik referencyjny to po prostu cena bazowa, po której bank może przyjąć lub złożyć pożyczkę na określonym rynku.

Określenie rynku, na którym mierzona jest cena bazowa, BMR pozostawia pozostającemu pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego administratorowi.

Definicja WIBOR-u wg Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. (GPW)

W odniesieniu do WIBOR-u, GPW zdefiniowało go następująco:
Wskaźnik WIBOR jest wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 22 Rozporządzenia o Wskaźnikach Referencyjnych, odzwierciedlającym poziom stopy procentowej, po jakiej podmioty spełniające Kryteria Uczestnika Fixingu mogłyby składać Depozyty na określone Terminy Fixingowe w innych podmiotach, spełniających Kryteria Uczestnika Fixingu.”

Upraszczając: WIBOR jest uśrednioną potencjalną ceną sprzedaży pieniądza przez polski bank innemu polskiemu bankowi. WIBOR jest więc bazową, hurtową ceną sprzedaży pieniądza. Ta cena bazowa jest wartością uśrednioną. Nie oznacza ona jednak, że każda pojedyncza pożyczka na rynku międzybankowym jest według WIBOR-u oprocentowana. Dla danego banku i danej transakcji na rynku międzybankowym cena może być od tej wartości niższa lub wyższa. Dlatego dany bank stosując WIBOR w umowie z klientem nie realizuje jakiejś dodatkowej, nieujawnionej marży (jak czasem się sugeruje), ale po prostu stosuje wskaźnik jako punkt odniesienia (bazę), do której dodaje marżę wskazaną w umowie. Baza ta pozostaje zaś na dany dzień ustalona przez niezależny i nadzorowany podmiot – administratora.

Czy WIBOR jest "brany z powietrza"? WIBOR a stopa referencyjna NBP

Kolejnym mitem, który się pojawia jest stwierdzenie, że WIBOR jest brany z „powietrza”, bo nie opiera się na rzeczywistości ekonomicznej, nie opiera się na żadnych weryfikowalnych czynnikach. Także ten zarzut nie jest jednak zgodny z prawdą. Owszem, banki ostatnimi czasy nie zawierają między sobą zbyt wielu transakcji. Międzybankowy rynek depozytów hurtowych nie jest jednak nieaktywny. Ten rynek ma bowiem jednego ogromnego „gracza” – Narodowy Bank Polski.

Stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego to po prostu cena po jakiej Narodowy Bank Polski kupuje od banków pieniądze. Dla banku to właśnie ta cena - stopa referencyjna - jest punktem odniesienia dla ceny, po jakiej mógłby pożyczyć od innego banku pieniądze. WIBOR jako wypadkowa cen sprzedaży pieniądza oferowana przez banki innym bankom jest bardzo ściśle powiązany z ceną, jaką za pieniądz oferuje im podmiot dominujący na rynku, czyli Narodowy Bank Polski. Oczywiście te wartości nie są identyczne. Stopa NBP to cena nabycia pieniądza na 7 dni, a WIBOR to bazowa cena sprzedaży pieniądza np. na trzy lub sześć miesięcy (w zależności od terminu WIBOR-u). W cenie sprzedaży pieniądza na dłuższe okresy bank musi uwzględnić dodatkowe czynniki takie jak oczekiwania co do poziomu przyszłych stóp procentowych - oparte zarówno na własnych analizach jak i wypowiedziach prezesa NBP. Niezależnie jednak od tych różnic WIBOR ma bardzo silne powiązanie ze stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego. Czy to jest słabość WIBOR-u? Naszym zdaniem wprost przeciwnie. Powiązanie ze stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego, którą sam kodeks cywilny uznaje za najbardziej wiarygodne odniesienie do ceny pieniądza to wielka zaleta WIBOR-u. To właśnie w oparciu o stopę referencyjną Narodowego Banku Polskiego ustala się odsetki ustawowe czy odsetki maksymalne. W konsekwencji właśnie tego powiązania WIBOR jest wskaźnikiem stabilnym i bardziej odpornym na zawirowania rynkowe niż wskaźnik, który opierałby się wyłącznie na danych z depozytów z określonego źródła.

Czy gdyby WIBOR był oparty o depozyty konsumenckie, to kredyty były tańsze?

Wyobraźmy sobie dla odmiany, że WIBOR opierałby się na depozytach od klientów detalicznych. Owszem dzisiaj byłby niższy. Tylko czy przekładałoby się to na niższe odsetki od kredytów? Naiwnym byłoby tak twierdzić. Przy kredytach opierających się o wskaźnik odnoszący się depozytów detalicznych bank stosowałby po prostu wyższą marżę aby na dzień udzielenia kredytu uzyskać pokrycie kosztów, jakie wiążą się z udzieleniem kredytu. Te koszty to nie tylko odsetki płacone przez bank od depozytów, ale też również pozostałe koszty ponoszone przez bank związane z „produkcją” kredytu hipotecznego. Bank jak każdy inny przedsiębiorca, który wytwarza towar, kiedy określa cenę bazową towaru uwzględnia w niej nie tylko koszt zakupu surowca koniecznego do wytworzenia produktu, ale także wszystkie inne koszty ponoszone w związku z wytworzeniem i sprzedażą produktu. Tak więc niższa wartość wskaźnika w dniu udzielenia kredytu przekładałaby się na wyższą marżę.
Wyobraźmy sobie wskaźnik oparty o depozyty konsumenckie, w sytuacji w której banki nagle potrzebują dodatkowego finansowania. Banki podwyższają ceny depozytów. Nasz wskaźnik rośnie, ale nasza ustalona wcześniej marża pozostaje stała. Wskaźnik odrywa się o tej „oficjalnej” ceny pieniądza jaką jest stopa Narodowego Banku Polskiego. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w 2009 roku po upadku Lehman Brothers – oferowane odsetki od depozytów poszybowały do niewidzianych od dawna poziomów. Gdyby WIBOR oparty był wtedy na depozytach, klienci płaciliby dużo większe raty. Jako konsument wolę już polegać na wskaźniku powiązanym ze stopą Narodowego Banku Polskiego niż być narażony na zawirowania działania systemu bankowego.

Oczywiście nie ma nic złego w tym, że w ramach publicznego dyskursu podnoszone są różne postulaty reformy WIBOR-u. Zakładamy, że jego administrator - GPW Benchmark - w głosy te uważnie się wsłuchuje i na bieżąco analizuje poprawność funkcjonowania metody ustalania WIBOR-u. Być może kiedyś dojdzie do wniosku, że WIBOR należy zreformować lub nawet zastąpić innym wskaźnikiem. Dopóki jednak to nie nastąpi musimy jako klienci banków zaakceptować WIBOR, tak jak musimy żyć z wyższymi cenami wielu dóbr konsumpcyjnych, których używamy każdego dnia. Musimy też żyć z rosnącą ceną pieniądza. WIBOR jako miernik bazowej ceny pieniądza, tak jak inne mierniki ceny, nie jest odporny na zjawisko zwane inflacją.

Marcin Bartczak i Marek Trzos-Rastawiecki, partnerzy w kancelarii ITMA Bartczak, Dulska, Trzos-Rastawiecki sp.k.

Źródło informacji: GPW

WIBOR, WIBID - złotowe depozyty międzybankowe

Złotowe depozyty międzybankowe - wyliczenia GPW Benchmark - 2022-04-06.

Termin* WIBID** WIBOR***
ON_BID 3,41 3,71
TN_BID 3,93 4,23
1W 4,05 4,25
2W 4,06 4,26
1M 4,10 4,30
3M 4,72 4,92
6M 4,99 5,19
1Y 5,10 5,30

*Środki na:

O/N (over night) - środki pożyczane na jeden dzień, na dziś

T/N (tomorrow next)- środki pożyczane na jeden dzień, od jutra

1 W - tydzień

2 W - 2 tygodnie

1 M - 1 miesiąc

3 M - 3 miesiące

6 M - 6 miesięcy

1 Y - rok.

**WIBID - wskaźnik referencyjny stopy procentowej odzwierciedlający poziom stopy procentowej, po jakiej Depozyty na określone Terminy Fixingowe byłyby przyjmowane przez podmioty spełniająceKryteria Uczestnika Fixingu od innych podmiotów, spełniających Kryteria Uczestnika Fixingu.Administratorem wskaźnika jest GPW Benchmark S.A.

***WIBOR - wskaźnik referencyjny stopy procentowej odzwierciedlający poziom stopy procentowej, po jakiej Depozyty na określone Terminy Fixingowe byłyby składane przez podmioty spełniająceKryteria Uczestnika Fixingu w innych podmiotach, spełniających Kryteria Uczestnika Fixingu.Administratorem wskaźnika jest GPW Benchmark S.A.(PAP Biznes)

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook za 98 zł
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Adam
    2022-04-12 09:51:18
    Witam. skoro WIBOR jest taki doskonały ( nie ma na tą chwile lepszego tzw. wskaźnika ) proszę podzielić się wiedzą jak to jest w innych krajach UE a Polska jest w UE (i dlaczego w większości krajów UE kredyty hipoteczne dla indywidualnych klientów są w 90% udzielane ze stałą stopą a w Polsce w 98 % ze zmienną). dlaczego?
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek od spadków i darowizn
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
spadku
darowizny
odpłatnego zniesienia współwłasności
zasiedzenia
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ceny paliw na stacjach benzynowych w Polsce - wakacje 2022 (czerwiec-lipiec)
Na początku wakacji można spodziewać się spadku cen paliw o 5-10 gr/l - oceniają analitycy BM Reflex. Ale i tak rachunki za tankowanie w trakcie wakacji będą od 46 do 53 proc. wyższe niż rok temu. Rekordowo wysokie ceny paliw mogą zniechęcać w tym roku do wakacyjnych podróży. Kierowcy muszą się liczyć z tym, że za zatankowanie 50-litrowego baku będą musieli zapłacić blisko 400 zł - informują analitycy e-petrol.pl
Wynagrodzenia w Polskim Ładzie 2.0 – umowa o pracę, umowa zlecenia. Przykłady z kwotami brutto-netto
Biorąc pod uwagę ilość zmian podatkowych, które zaszły w ustawie o PIT w ciągu ostatniego półrocza wielu podatników może mieć wątpliwości związane z wysokością wynagrodzenia. Poniższe zestawienia zawierają przykładowe porównania wysokości wynagrodzenia w stanie prawnym sprzed Polskiego Ładu (do końca 2020 r.), po wdrożeniu tej reformy (2021 r.) oraz w stanie prawnym po wejściu w życie Polskiego Ładu 2.0 (tj. 1 lipca 2022 r.). Porównując wysokość wynagrodzeń należy uwzględnić formę zatrudnienia, wysokość zarobków oraz specyfikę poszczególnych zmian, które weszły w życie w ramach nowelizacji, a więc przede wszystkim: podniesienie kwoty wolnej, wprowadzenie oraz likwidacja ulgi dla klasy średniej, brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej, obniżenie pierwszej stawki podatku PIT z 17% do 12%. Należy też zauważyć, że Polski Ład 2.0 zakłada likwidację od 1 lipca 2022 r. tzw. mechanizmu „rolowania” zaliczek (zgodnie z którym płatnicy muszą obliczać zaliczki na dwa sposoby – według zasad obowiązujących 1 stycznia 2022 r. oraz 31 grudnia 2021 r.).
Obligacje skarbowe w lipcu 2022 r. - oprocentowanie i oferta
Ministerstwo Finansów poinformowało, że podnosi oprocentowanie oszczędnościowych obligacji skarbowych oferowanych w lipcu 2022 r. W związku z podniesieniem stopy referencyjnej NBP o 0,75 pp., oprocentowanie 1-rocznych obligacji zmiennoprocentowych wyniesie 6,00%, a 2-letnich 6,25%.
Składka zdrowotna w działalności gospodarczej - zmiany od 1 lipca 2022 r.
Od 1 lipca 2022 r. zajdą zmiany w zasadach ustalania podstawy wymiaru oraz składki zdrowotnej miesięcznej i rocznej dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Zmienią się też miesięczne formularze rozliczeniowe ZUS - miesięczne raporty rozliczeniowe i deklaracje zostaną dostosowane do znowelizowanych przepisów w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego i rocznego rozliczania składki zdrowotnej. Zmiany wprowadza ustawa z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw - Dziennik Ustaw - rok 2022 poz. 1265. Nowelizacja ta jest określana potocznie jako Polski Ład 2.0, a w publikacjach Ministerstwa Finansów jako "Niskie podatki".
Wcześniejsza spłata kredytu a zwrot pozaodsetkowych kosztów kredytu - stanowisko Rzecznika Finansowego
Rzecznik Finansowy poinformował 24 czerwca 2022 r., że liczba skarg związanych z wcześniejszą spłatą kredytu systematycznie spada ale nadal jest ich sporo. Szczególny spadek zauważony jest w sprawach dotyczących kredytu konsumenckiego, niemniej takich spraw w minionym roku było wciąż blisko tysiąc. Instytucje finansowe wciąż nie realizują ustawowego obowiązku proporcjonalnego zwrotu pozaodsetkowych kosztów kredytu przy wcześniejszej spłacie kredytów (także hipotecznych) przez kredytobiorców.
30 groszy rabatu na 1 litr paliwa na stacjach Orlen z aplikacją VITAY - od 27 czerwca do końca wakacji
Od poniedziałku 27 czerwca do końca wakacji 2022 r. PKN Orlen wprowadza rabat w wysokości 30 groszy za litr benzyny i oleju napędowego dla właścicieli aplikacji lojalnościowej Orlenu VITAY - poinformował 24 czerwca 2022 r. na twitterze prezes spółki Daniel Obajtek. Z rabatem można kupić maksymalnie 150 litrów paliwa miesięcznie.
Wspólne rozliczenie samotnego rodzica z dzieckiem przywrócone od 1 lipca 2022 r.
Od 1 lipca 2022 r. samotnym rodzicom zostanie przywrócona możliwość wspólnego rozliczenia się z dzieckiem. Przywrócenie tej preferencji oznacza, że będzie można się rozliczyć z dzieckiem w zakresie dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. Kto będzie mógł się rozliczyć razem z samotnie wychowywanym dzieckiem za 2022 rok? Jakie są warunki takiego rozliczenia? Jaki jest limit dochodów dziecka w 2022 roku? Wzór oświadczenia samotnego rodzica dla pracodawcy o wspólnym rozliczeniu PIT z dzieckiem.
Zwrot VAT w 15 dni dla podatników bezgotówkowych - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
Którzy podatnicy mogą otrzymać zwrot VAT w ciągu 15 dni? Jakie są warunki tego zwrotu? Jaki podatnik jest "podatnikiem bezgotówkowym"? Co trzeba zrobić aby otrzymać tak szybki zwrot VAT? Jakie warunki trzeba spełnić i co sprawdza urząd skarbowy? Wyjaśniają eksperci Ministerstwa Finansów.
Upały w pracy a przepisy BHP i zalecenia PIP. Wysoka temperatura w miejscu pracy, napoje, organizacja pracy, pierwsza pomoc przy przegrzaniu organizmu
Już kilka dni temu Główny Inspektor Pracy apelował do pracodawców o zorganizowanie pracy w upalne, gorące dni zgodnie z zasadami BHP. Jak zorganizować pracę w wysokich temperaturach? Kiedy trzeba zapewnić pracownikom nieodpłatnie zimne napoje? Czy przepisy BHP określają maksymalną dopuszczalną temperaturę w pomieszczeniu? Jakie są inne wymogi BHP odnośnie pracy w wysokiej temperaturze otoczenia?
Friendshoring - sposób na ograniczenie skutków zaburzeń łańcuchów dostaw
Przestawienie się na friendshoring może w większym stopniu uchronić przed skutkami zaburzeń globalnych łańcuchów dostaw - podała 23 czerwca 2022 r. firma doradcza CEBRE. Czym jest friendshoring?
Zaliczki na PIT w 2022 roku i obowiązki płatników - zmiany od 1 lipca (Polski Ład 2.0)
Z dniem 1 lipca 2022 r. wchodzi w życie istotna nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), która m.in. zmienia zasady poboru zaliczek na podatek i obowiązki płatników. Co się zmienia w zaliczkach na PIT? Jakie zmiany dla płatników zajdą od 2023 roku? Wyjaśnia Ministerstwo Finansów.
Zmiana formy opodatkowania dochodów lub przychodów przedsiębiorców osiągniętych w 2022 roku - zmiany w PIT od 1 lipca
Wchodząca w życie od 1 lipca 2022 r. nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), pozwala m.in. na zmianę formy opodatkowania na zasady ogólne (tj. opodatkowanie skalą podatkową) w trakcie 2022 roku (ryczałtowcom) oraz po zakończeniu 2022 roku (podatnicy na podatku liniowym i ryczałtowcy) - w odniesieniu do dochodów lub przychodów uzyskanych od początku bieżącego roku. Jak dokonać tej zmiany formy opodatkowania? Wyjaśnia Ministerstwo Finansów.
Ulgi podatkowe w PIT - zmiany od 1 lipca 2022 r. (Polski Ład 2.0)
Od 1 lipca 2022 r. wejdzie w życie nowelizacja wielu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), która m.in. zmienia zasady rozliczania niektórych ulg podatkowych. Likwidacji ulega w szczególności ulga dla klasy średniej. Niektórzy podatnicy będą mogli otrzymać dodatkowy zwrot podatku w związku z likwidacją ulgi dla klasy średniej. Są też zmiany w innych ulgach i zwolnieniach. Co się zmienia w ulgach podatkowych w PIT w porównaniu do stanu prawnego obowiązującego przed 1 lipca 2022 r.? Wyjaśnia Ministerstwo Finansów.
Skala podatkowa PIT - zmiany od 1 lipca 2022 r. (Polski Ład 2.0)
Od 1 lipca 2022 r. wejdzie w życie obszerna nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która m.in. zmienia skalę podatkową PIT. Co się zmienia w porównaniu do skali podatkowej obowiązującej od 1 stycznia do 30 czerwca 2022 r.? Co pozostaje bez zmian? Do jakich dochodów trzeba stosować nową skalę podatkową? Wyjaśnia Ministerstwo Finansów.
Co reguluje ustawa o rachunkowości?
Ustawa o rachunkowości jest najważniejszą podstawą prawną określającą zasady formalnego odzwierciedlania działalności gospodarczej. Uzupełnieniem ustawy o rachunkowości są Krajowe Standardy Rachunkowości, Międzynarodowe Standardy Rachunkowości, Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej oraz ustawa o biegłych rewidentach.
0% VAT na drewno opałowe - apel do Rządu
Z apelem (petycją) o wprowadzenie zerowej stawki VAT na drewno opałowe wystąpiła do Rady Ministrów grupa ekspertów, którzy współpracują w ramach kampanii Drewno Pozytywna Energia. Aktualnie drewno opałowe jest objęte podstawową stawką VAT w wysokości 23%. Petycję tę popierają m.in. Polskie Forum Klimatyczne, Fundacja Zielone Ciepło, Krajowa Izba Kominiarzy, Międzywojewódzki Cech Kominiarzy, Korporacja Kominiarzy Polskich, Stowarzyszenie Polskich Producentów Urządzeń OZE, Stowarzyszenie Kominki i Piece, Cech Zdunów Polskich. Zdaniem osób i podmiotów popierających ten apel zerowa stawka VAT na drewno opałowe będzie dla wielu Polaków odczuwalną ulgą w czasach niepewności energetycznej i wysokich cen innych nośników energii. Pozwoli zabezpieczyć wiele gospodarstw domowych na wypadek dalszych wzrostów cen gazu, węgla i prądu. Będzie stanowić koło ratunkowe szczególnie dla najuboższych obywateli, dla których drewno opałowe jest jedyną osiągalną alternatywą.
Wynagrodzenia urlopowe dla kierowców zawodowych w 2022 roku prawie 3 razy wyższe niż rok temu
Sezon urlopowy powoli się rozpoczyna, a wraz z nim firmy transportowe czekają kolejne wydatki, których mogą nie być nawet do końca świadomi. Jakie? Chodzi o wynagrodzenia urlopowe kierowców zawodowych, które wylicza się na podstawie wynagrodzenia z umowy o pracę, najczęściej za okres ostatnich 3 miesięcy. Jeszcze rok wcześniej pracownicy otrzymywali pensję brutto w wysokości 3200 – 3300 zł i to właśnie z tej średniej wyliczane było wynagrodzenie urlopowe. Od 2 lutego 2022 r. to się zmienia, ponieważ wypłata polskiego kierowcy wzrosła do 10-12 tys. brutto. I właśnie ta kwota posłuży do wyliczenia średniej za urlop wypoczynkowy, co daje prawie trzykrotny wzrost względem wypłat za poprzedni sezon. – Może się okazać, że będzie to kolejna „cegiełka” do tych wyższych kosztów, których firmy transportowe, szczególnie te małe, mogły nie wziąć pod uwagę, planując budżet na 2022 rok. A ten koszt będą musieli dopiero ponieść, bo sezon urlopowy dopiero się rozpoczyna – tłumaczy Łukasz Włoch, ekspert OCRK, Grupa Inelo.
Soboń: projekt dot. minimalnego CIT-u jest gotowy; we wrześniu w Sejmie
Projekt dotyczący minimalnego CIT jest już gotowy; chcemy, by Sejm zajął się nim na początku września - poinformował wiceminister finansów Artur Soboń. Wiceszef resortu finansów na spotkaniu z dziennikarzami poinformował, że ministerstwo przygotowało projekt dotyczący tzw. minimalnego CIT-u.
PIT-2 w 2022 roku (z uwzględnieniem zmian od 1 lipca) - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
Ministerstwo Finansów przygotowało przewodnik dla podatników dotyczący PIT-2 (oświadczenia pracownika dot. pomniejszenia miesięcznych zaliczek na podatek o kwotę zmniejszającą podatek) z uwzględnieniem zmian wchodzących w życie od 1 lipca 2022 r. Ministerstwo wskazuje też, że od 1 stycznia 2023 roku będą obowiązywać nowe zasady składania oświadczeń PIT-2.
Minimalne wynagrodzenie w 2022 roku (3010 x 12=36120 zł) wyższe od kwoty wolnej od podatku. Czy trzeba zapłacić PIT w rozliczeniu rocznym?
W 2022 roku kwota wolna od podatku została podwyższona do 30 tys. zł. Nie zmieni się to także od 1 lipca 2022 r. Kwota wolna od podatku jest jednak w skali roku mniejsza od minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2022 r. wynosi 3010 zł. Licząc płacę minimalną razy 12 miesięcy wychodzi 36120, czyli o 6120 zł więcej od 30 tys. zł. Czy osoby otrzymujące przez cały rok płacę minimalną będą musiały zapłacić podatek dochodowy?
Jednolita podstawa dla obliczania składki zdrowotnej i podatku PIT?
Jeszcze w 2022 r. ma zostać przedstawiona propozycja dot. uspójnienia podstawy opodatkowania i wyliczania składek zdrowotnych dla firm - zapowiedział wiceminister finansów Artur Soboń. Dodał, że zaproponuje Rzecznikowi MŚP, by takie rozwiązanie zostało wypracowane pod jego egidą.
Ministerstwo Finansów: po 1 lipca niektórzy zapłacą wyższe zaliczki na PIT ale w rozliczeniu rocznym nikt nie straci
Niektórzy podatnicy zapłacą od 1 lipca wyższe zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) - jednak w rocznym rozliczeniu ci podatnicy nie stracą lub skorzystają na nowych rozwiązaniach podatkowych, które zaczną obowiązywać od 1 lipca 2022 r. - informuje wiceminister finansów Artur Soboń.
PKO BP: niższe ryzyko narastania presji płacowej
Majowe dane o wynagrodzeniach okazały się niższe od rynkowych oczekiwań po raz pierwszy od stycznia, można to interpretować jako obniżenie ryzyka narastania presji płacowej w gospodarce narodowej - ocenili analitycy PKO BP.
Zmiany w tarczach finansowych PFR. Umożliwienie prefinansowania projektów KPO ze środków krajowych
W dniu 21 czerwca 2022 r. Rada Ministrów przyjęła projekty uchwał zmieniające uchwały w sprawie programów rządowych: „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla mikro, małych i średnich firm”, „Tarcza finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla mikro, małych i średnich firm” ,„Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla dużych firm”. Zmiany te w szczególności pozwolą na prefinansowanie projektów zaplanowanych w KPO ze środków krajowych, z Polskiego Funduszu Rozwoju - poinformował minister rozwoju i technologii Waldemar Buda.
Polacy chętniej sięgają po kredyty gotówkowe i firmowe. A co z hipotekami? Branża pośrednictwa finansowego w I kw. 2022 r.
W I kw. 2022 r. z pomocą pośredników finansowych należących do Związku Firm Pośrednictwa Finansowego (ZFPF) udzielono kredytów gotówkowych na sumę blisko 650 mln zł. Stanowi to wzrost aż o 38% w stosunku do wyników odnotowanych rok wcześniej . Zainteresowanie konsumentów tą formą zewnętrznego finansowania, było szczególnie widoczne dla pożyczanych kwot poniżej 50 tys. zł. Również w przypadku kredytów firmowych sytuacja wygląda lepiej niż w poprzednio analizowanym okresie – dzięki ekspertom ZFPF udzielono ich na sumę wynoszącą blisko 590 mln zł, czyli ponad 15% wyższą niż w IV kw. 2021 r .