REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Zabezpieczenie wierzytelności w drodze ugody
Zabezpieczenie wierzytelności w drodze ugody

REKLAMA

REKLAMA

Ugoda - zabezpieczenie wierzytelności. W czasach pandemii COVID-19 wielu przedsiębiorców boryka się z problemem uzyskiwania terminowej zapłaty z tytułu zawartych przez siebie kontraktów. Zawarte umowy często jednak wiążą się z wieloletnią współpracą pomiędzy ich stronami – a co za tym idzie – sądowe rozwiązanie sporu może zniszczyć dotychczasową kooperację między nimi. Nie zawsze bowiem brak zapłaty wynika z braku chęci wywiązania się przez dłużnika ze swoich powinności, a związane jest często z chwilowo gorszą płynnością finansową. Ugoda stanowi polubowne rozwiązanie sporu, które rokuje na możliwość kontynuowania istniejącej już współpracy. Jak wówczas przedsiębiorcy mogą się wzajemnie zabezpieczyć? Poniżej opisujemy przykładowe sposoby zabezpieczenia roszczeń stron.
rozwiń >

Ugoda - czym jest

Ugoda, zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego stanowi wzajemne ustępstwa między stronami w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Nie musi być ona zawarta w formie pisemnej, natomiast w celu zabezpieczenia interesów, warto przyjąć właśnie tę formę.

REKLAMA

REKLAMA

Ugoda może zostać zawarta zarówno jeszcze przed zainicjowaniem postępowania sądowego, jak i również w jego trakcie. Na jej mocy między innymi strony mogą rozłożyć płatność zobowiązania na raty, odroczyć je. Wierzyciel może także zwolnić dłużnika z obowiązku płatności części zadłużenia pod warunkiem spłaty pozostałej należności w ustalonym terminie albo zwolnić dłużnika z konieczności uiszczania odsetek.

Co powinna zawierać ugoda?

Aby ugoda w poprawny sposób zabezpieczała interesy wierzyciela, powinna zawierać przede wszystkim:

  • oznaczenie miejsca i daty zawarcia ugody,
  • poprawne oznaczenie stron, tj. wskazanie imion i nazwisk, firmy strony, jeżeli jest ona przedsiębiorcą, adresu siedziby przedsiębiorstwa, adresu do doręczenia korespondencji, rejestru, do którego wpisane jest przedsiębiorstwo (np. Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej, Krajowy Rejestr Sądowy), numeru NIP, numeru REGON, numeru KRS, numeru PESEL, opcjonalnie numerów telefonów i e-mail. Należy pamiętać, aby upewnić się, że osoba podpisująca ugodę jest do tego uprawniona, np. gdy ugoda podpisywana jest ze spółką prawa handlowego. Takie dane  dostępne są w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego,
  • określenie wysokości zobowiązania,
  • oświadczenie dłużnika o uznaniu długu,
  • dokładne opisanie, w jaki sposób zobowiązanie ma zostać spłacone. Jeżeli wierzytelność ma być płatna w ratach, wskazanie do którego dnia każdego miesiąca raty mają być płatne oraz w jakiej wysokości, dobrym rozwiązaniem jest sporządzenie załącznika do ugody, stanowiącego harmonogram płatności rat,
  • zawarcie klauzul zabezpieczających wierzyciela, między innymi: weksel in blanco, poręczenie, notarialne oświadczenie o poddaniu się egzekucji przez dłużnika, zastaw, zastaw rejestrowy, hipoteka,
  • zawarcie klauzul zabezpieczających dłużnika: oświadczenie, że zawierana ugoda wyczerpie wszystkie roszczenia wierzyciela, które wynikają z łączącego strony stosunku zobowiązaniowego,
  • podpisy strony.

Weksel in blanco

Unormowany został w ustawie z dnia 28.04.1936 r. Prawo wekslowe. Wekslami in blanco w znacznej większości są weksle własne, tzn. te, w których wystawca (dłużnik) zobowiązuje się zapłacić remitentowi (wierzycielowi) pewną sumę, określoną w wekslu. Weksel in blanco stanowi zabezpieczenie roszczenia, którego wysokości nie można na dzień zawarcia ugody ustalić, dłużnik bowiem może wierzytelność w części spłacić. Wobec takiej okoliczności, weksel można później uzupełnić. Należy pamiętać, że obowiązkowym elementem każdego weksla in blanco jest podpis dłużnika. Oprócz tego należy sporządzić porozumienie wekslowe, w którego treści dłużnik zobowiązuje się do zapłaty uzupełnionego przez wierzyciela weksla, natomiast wierzyciel zobowiązuje się do uzupełnienia weksla in blanco zgodnie z umową. Następnie dłużnik musi upoważnić wierzyciela do uzupełnienia weksla w konkretny sposób. Porozumienie zatem powinno określać przynajmniej najważniejsze elementy zobowiązania dłużnika i wierzyciela.

REKLAMA

Poręczenie

Unormowane zostało w art. 876 do 887 Kodeksu cywilnego. Stanowi umowę, w której poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Oświadczenie poręczyciela pod rygorem nieważności powinno zostać złożone na piśmie. Co istotne, dłużnik nie musi wyrazić zgody na poręczenie jego długu. W przypadku braku spłaty przez dłużnika swojego zobowiązania, poręczyciel odpowiada względem wierzyciela jako współdłużnik solidarny dłużnika głównego. Odpowiedzialność poręczyciela obejmuje nie tylko świadczenie główne, ale również należności uboczne takie jak odsetki za opóźnienie lub kary umowne. Pamiętać należy, że wierzyciel powinien niezwłocznie powiadomić poręczyciela o braku uregulowania świadczenia przez dłużnika głównego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji (art. 777 kpc)

W dokumencie tym dłużnik dobrowolnie oświadcza, że poddaje się egzekucji względem wierzyciela. Oświadczenie to musi być sporządzone w formie aktu notarialnego. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym istnieją trzy rodzaje takich oświadczeń, zostały uregulowane w art. 777 § 1 pkt 4, 5 i 6 Kodeksu postępowania cywilnego. W obrocie prawnym najczęściej występują dwa pierwsze. Zgodnie z art. 777 § 1 pkt 4 akt notarialny obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub wydania rzeczy oznaczonych co do gatunku, ilościowo w akcie określonych, albo też wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, gdy w akcie wskazano termin wykonania obowiązku lub zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie. W art. 777 § 1 pkt 5 natomiast ujęty został obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej, gdy w akcie wskazano zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku, jak również termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności.

Na aprobatę zasługuje fakt, iż w przypadku uzyskania oświadczenia od dłużnika, wierzyciel nie musi kierować sprawy do postępowania sądowego w momencie braku spłaty wierzytelności. Oszczędza zatem koszty sądowe, które musiałby początkowo uiścić na poczet wpisu sądowego przy kierowaniu powództwa oraz przede wszystkim czas. Wystarczy, że zawnioskuje do sądu o nadanie klauzuli wykonalności na akt notarialny. Po uzyskaniu klauzuli może od razu skierować sprawę do egzekucji komorniczej.

Zastaw

Uregulowany został w art. 306 do 335 Kodeksu cywilnego, jako ograniczone prawo rzeczowe. Jest formą zabezpieczenia rzeczowego wierzytelności. Jego przedmiotem może być rzecz ruchoma będąca własnością dłużnika lub prawo zbywalne. Znajdzie swoje zastosowanie, gdy przykładowo dłużnik jest w posiadaniu wartościowych ruchomości. W ramach założeń zastawu wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy lub prawa bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy.

Do ustanowienia zastawu konieczne jest zawarcie umowy między właścicielem rzeczy a wierzycielem na piśmie z datą pewną oraz wydanie przedmiotu zastawu wierzycielowi, co uniemożliwia korzystanie z przedmiotu przez dłużnika w trakcie trwania zastawu. Forma pisemna z datą pewną oznacza urzędowe poświadczenie daty a oprócz tego stwierdzenie dokonania czynności w dokumencie urzędowym. W praktyce oznacza to, że warunek formy pisemnej z datą pewną zostanie spełniony w przypadku umieszczenia na dokumencie obejmującym czynność jakiejkolwiek wzmianki przez organ państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego albo przez notariusza od daty tej wzmianki. Ponadto w wypadku śmierci jednej z osób, które są podpisane na dokumencie, data złożenia przez nią podpisu jest uważana za pewną od daty śmierci tej osoby.

Zastaw rejestrowy

Innym rodzajem zastawu jest zastaw rejestrowy, który został unormowany w ustawie z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Do jego ustanowienia niezbędne jest sporządzenie, pod rygorem nieważności, umowy o ustanowienie zastawu między osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu a wierzycielem oraz wpis do rejestru zastawów.

Przedmiotem takiej umowy mogą być rzeczy ruchome i zbywalne prawa majątkowe z wyjątkiem: praw mogących być przedmiotem hipoteki, wierzytelności, na których ustanowiono hipotekę, statków morskich oraz statków w budowie mogących być przedmiotem hipoteki morskiej. I podobnie jak w przypadku zastawu zwykłego wierzytelność zabezpieczona zastawem rejestrowym podlega zaspokojeniu z przedmiotu tego zastawu z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami.

Co jest również ważne, zbycie przedmiotu zastawu nie powoduje, co do zasady, jego wygaśnięcia. Istotną różnicą między zastawem zwykłym a rejestrowym jest brak konieczności wydania przedmiotu zastawu wierzycielowi. Jednocześnie adnotacja o ustanowieniu zastawu w rejestrze ogranicza możliwość pokrzywdzenia wierzyciela, na wypadek, gdyby dłużnik chciał sprzedać przedmiot zastawu. Jest to atrakcyjna forma zabezpieczenia ze względu na fakt, iż wielu dłużników często nie posiada majątku, z którego można egzekwować roszczenie, zatem mimo wygranego procesu, wierzyciel może nie odzyskać należnych mu środków ze względu na bezskuteczność egzekucji. Forma zastawu zatem daje wierzycielowi pewność, że w egzekucji będzie mógł odzyskać swoją wierzytelność.

Hipoteka

Podobnie jak w przypadku zastawu, hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym, jednakże ustanowiona może zostać jedynie na nieruchomościach. Uregulowana została w ustawie z dnia 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Z założenia tej ustawy w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.

Przedmiotem hipoteki może być użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącym własność użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, wierzytelność zabezpieczona hipoteką. Hipoteka jest ujawniana w księdze wieczystej danej nieruchomości. Jest to zabezpieczenie, które spełni swoją rolę jedynie w przypadku, gdy dłużnik będzie jednocześnie właścicielem, użytkownikiem wieczystym nieruchomości lub będzie posiadał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Wówczas w momencie egzekucji z nieruchomości, wierzyciel zostanie w pierwszej kolejności zaspokojony z sumy uzyskanej po jej sprzedaży. Ustanowić ją można w formie umowy zawartej między dłużnikiem i wierzycielem.

Nie jest możliwe ustanowienie hipoteki w drodze jednostronnej czynności prawnej. Nadto osoba, która obciąża swoją nieruchomość hipoteką jest zobligowana do złożenia odpowiedniego oświadczenia w formie aktu notarialnego.

Kolejnym warunkiem ustanowienia hipoteki jest dokonanie wpisu hipoteki do księgi wieczystej obciążanej nieruchomości. Należy w tym miejscu pamiętać, że za chwilę dokonania wpisu jest moment złożenia wniosku o wpis. Kolejność wpisów ustanawiających hipotekę na rzecz  wierzycieli ma znaczenie przy późniejszym egzekwowaniu wierzytelności z nieruchomości. Pierwszeństwo będą mieli ci wierzyciele, którzy zostali pierwsi wpisani. Dla dokonania wpisu hipoteki do ksiąg wieczystych należy przedłożyć oświadczenie właściciela nieruchomości o ustanowieniu hipoteki, w tym miejscu zgoda wierzyciela nie jest wymagana.

Natalia Kijaczko, aplikant adwokacki

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Wynajmujesz lokal ze współwłaścicielami? Od 2027 roku KSeF wymusi ważną zmianę. Skarbówka stawia sprawę jasno

Wynajem wspólnego lokalu użytkowego przez kilku współwłaścicieli to powszechna praktyka, która do tej pory często opierała się na prostym pełnomocnictwie dla jednej osoby. Jednak nadchodzący wielkimi krokami obowiązek korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) od 1 stycznia 2027 roku wywraca dotychczasowe przyzwyczajenia do góry nogami. W najnowszej interpretacji indywidualnej fiskus bierze pod lupę najem w częściach ułamkowych i rozstrzyga kluczowy dylemat: czy pełnomocnik może wystawić jedną fakturę na pełną kwotę czynszu, oraz kto dokładnie musi wystąpić o nadanie numeru NIP.

Skarbówka przegrywa w sądzie. Ważny wyrok NSA w sprawie darowizn na streamach

Naczelny Sąd Administracyjny rozwiał wieloletnie wątpliwości twórców internetowych i organizatorów zbiórek. Wpłata od widza ukrytego za internetowym pseudonimem również może być uznana za darowiznę, a skarbówka nie może tego automatycznie podważać z powodu braku danych darczyńcy. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, by uniknąć problemów z rozliczeniem i jak bezpiecznie prowadzić zbiórki na żywo.

PIT-11 czy IFT-1 – jaką informację przygotować po zakończeniu roku dla cudzoziemca? Każdy płatnik powinien to wiedzieć

Jaką informację o uzyskanych przychodach powinien po zakończeniu roku otrzymać cudzoziemiec zarobkujący w Polsce? Dla płatników nie zawsze jest to oczywiste. Tymczasem obowiązują w tym zakresie jasne zasady.

Zakup leków można odliczyć w PIT. Kto może to zrobić i w jaki sposób?

Wielu podatników wciąż o tym nie wie, że może odzyskać nawet kilkaset złotych rocznie, odliczając w rocznym zeznaniu podatkowym PIT wydatki poniesione na leki. Umożliwia to ulga rehabilitacyjna, z której skorzystać mogą nie tylko osoby z niepełnosprawnością, ale również ich opiekunowie. Co ważne, obecne zasady rozliczania ulgi będą obowiązywać także w 2026 roku.

REKLAMA

Rezerwy na świadczenia pracownicze – tablice trwania życia 2025 a wycena aktuarialna rezerw

Rezerwy aktuarialne na świadczenia pracownicze zależą m.in. od dekrementu śmiertelności w populacji. Jak budowany jest model śmiertelności w aktuarialnej wycenie rezerw pracowniczych? Jak zmienią się rezerwy pośmiertne oraz rezerwy na ZFŚS po publikacji przez GUS najnowszych tablic trwania życia (TTŻ 2025)? Czy śmiertelność wpływa na pozostałe rezerwy na świadczenia pracownicze (jubileuszowe, emerytalne, rentowe itd.)?

Podatki seniorów na celowniku. Nadchodzi zmiana, która uderzy w budżet państwa

Starzenie się polskiego społeczeństwa wywoła w finansach publicznych znacznie głębszą wyrwę niż w innych rozwiniętych krajach – ostrzega Polski Instytut Ekonomiczny. Choć seniorów będzie przybywać, ich emerytury oraz posiadane mieszkania nie zrekompensują państwu gigantycznego ubytku w podatkach. Ekonomiści wskazują jednak na jedną grupę starszych Polaków, od której będzie zależeć stabilność całego systemu.

VAT w eksporcie i imporcie po nowemu – ważne uproszczenia i nowe zasady rozliczeń

Dwie nowelizacje ustawy o VAT wprowadzają istotne zmiany w rozliczaniu międzynarodowego obrotu towarowego. Przepisy wchodzą w życie etapami od listopada 2026 r., a w znacznej części od 1 stycznia 2027 r. – dotyczą przede wszystkim dokumentowania eksportu, rozliczania VAT importowego oraz stosowania uproszczeń celnych. Ich celem jest ograniczenie obowiązków administracyjnych i dostosowanie regulacji podatkowych do praktyki handlu międzynarodowego.

KSeF tworzy nową fakturę, ale czy również nową transakcję? Niebezpieczna luka między prawem a systemem

Krajowy System e-Faktur miał uprościć dokumentowanie transakcji gospodarczych i zwiększyć bezpieczeństwo rozliczeń podatkowych. Tymczasem jedno z przyjętych rozwiązań może prowadzić do poważnych problemów interpretacyjnych, szczególnie podczas kontroli podatkowych i celno-skarbowych. Chodzi o sytuację, w której przedsiębiorca wystawi fakturę na niewłaściwego nabywcę. Zamiast umożliwić poprawienie błędnych danych, KSeF wymaga wyzerowania pierwotnej faktury i wystawienia zupełnie nowej. Powstaje zatem zasadnicze pytanie: dlaczego błąd w identyfikacji kontrahenta ma być usuwany poprzez wystawienie dokumentu, który w obrocie gospodarczym może zostać odczytany jako potwierdzenie kolejnej transakcji?

REKLAMA

Zmiany w PIT, CIT, ryczałcie od 2027 r. Prezydent Nawrocki do 27 listopada ma czas na decyzję. Przedsiębiorcy powinni przeliczyć dwa warianty

Prezydent RP Karol Nawrocki ma czas do piątku 27 listopada, by zdecydować o ustawie, która łączy niższy PIT dla osób z dochodem powyżej 120 tys. zł z niższym limitem ryczałtu i wyższym CIT dla największych firm. Decyzja obejmie cały pakiet. Monika Piątkowska, doradca podatkowy w e-pity, radzi przeliczyć 2027 r. w obu wariantach. Ryczałtowcy blisko nowego limitu nie mogą czekać do lutego: jeśli ustawa wejdzie w życie, o ich prawie do ryczałtu zdecyduje przychód z 2026 r.

JPK CIT po pierwszym raportowaniu. Firmy już wiedzą, gdzie pojawiają się największe problemy

Pierwsze raportowanie JPK CIT jest już za nami. Dla firm objętych nowym obowiązkiem był to nie tylko test systemów księgowych i podatkowych, ale także organizacji procesów i jakości danych. Pierwsze doświadczenia pokazują, że o sprawnym wdrożeniu decyduje nie samo wygenerowanie pliku, lecz współpraca wielu zespołów, właściwe określenie źródeł danych oraz ich spójność z innymi obowiązkami raportowymi.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA