Procedura zwrotu akcyzy

Przesłanki zwrotu akcyzy

Przepis art. 82 ust. 1, ust. 2 i ust. 2e ustawy o podatku akcyzowym przewiduje trzy sytuacje, w których możliwe jest wystąpienie z wnioskiem o zwrot akcyzy:

I. Dostawa wewnątrzwspólnotowa, rozumiana jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego (art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym).

Podmiotami uprawnionymi do zwrotu akcyzy w tym przypadku są:

• podatnik, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, od których wcześniej opłacił na terytorium kraju podatek akcyzowy,
• podmiot, który nabył takie wyroby akcyzowe bezpośrednio od podatnika, a następnie dokonał ich dostawy wewnątrzwspólnotowej.

W celu skorzystania z uprawnienia do zwrotu, przedmiotem dostawy muszą być wyroby, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, od który akcyza została zapłacona w kraju i które faktycznie zostały przemieszczone z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego.

Jak podkreślił w wyroku z dnia 04.06.2020 r., sygn. akt III SA/Gl 126/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, „prawo do zwrotu akcyzy wiąże się nie z jej naliczeniem i zapłatą, tylko z dokonaniem we własnym imieniu dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobu akcyzowego, od którego akcyza została zapłacona w kraju”. Nie będzie zatem podstawą do zwrotu nabycie takich wyrobów i ich odsprzedaż na rzecz zagranicznego kontrahenta, jeżeli ich przemieszczenie zostanie zrealizowane na koszt i ryzyko nabywcy (np. dostawa na warunkach FCA według Incoterms 2010).

II. Eksport rozumiany jako potwierdzony przez właściwy organ celny wywóz wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju poza terytorium Unii (art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku akcyzowym);

W tym przypadku, przesłanki zwrotu są analogiczne jak w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, a podmiotami uprawnionymi do jego otrzymania są:

• podatnik, który dokonał eksportu wyrobów akcyzowych, od których została opłacona akcyza w kraju,
• podmiot, który nabył takie wyroby bezpośrednio od podatnika, a następnie dokonał ich eksportu.

III. Nieprawidłowość w trakcie przemieszczania wyrobów z zapłaconą akcyzą.

Sytuacja ta dotyczy nieprawidłowości (przypadków, w wyniku których przemieszczanie w całości lub w części nie kończy się zgodnie z przepisami, z wyłączeniem sytuacji, w których doszło do całkowitego zniszczenia lub nieodwracalnej utraty wyrobów akcyzowych) powstałych w trakcie przemieszczania przez terytorium państwa członkowskiego wyrobów wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o podatku akcyzowym znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy.

Procedura zwrotu

Zwrot podatku realizowany jest na pisemny wniosek uprawnionego podmiotu składany do właściwego dla rozliczenia i zapłaty akcyzy naczelnika urzędu skarbowego, według wzoru określonego w załączniku do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych. Na chwilę obecną wniosek składa się w wersji papierowej, niemniej jednak w najbliższym czasie planowane jest rozszerzenie usług dostępnych na platformie PUESC m. in. również o możliwość elektronicznego składania za jej pośrednictwem wniosku o zwrot akcyzy. Modernizacja platformy w tym zakresie ma nastąpić w okresie po 1 lipca 2021 r.

Do wniosku o zwrot akcyzy należy dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie warunków uprawniających do jego otrzymania. I tak, w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, będą to:

1. dokumenty towarzyszące przemieszczaniu wyrobów akcyzowych;
2. potwierdzenie otrzymania wyrobów akcyzowych przez odbiorcę z państwa członkowskiego Unii Europejskiej na uproszczonym dokumencie towarzyszącym lub na kopii dokumentu handlowego,
3. potwierdzenie otrzymania wyrobów akcyzowych przez odbiorcę z państwa członkowskiego Unii Europejskiej na dokumencie handlowym, w przypadku wyrobów akcyzowych niewymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, które są objęte na terytorium kraju stawką akcyzy inną niż stawka zerowa
4. dokument potwierdzający zapłatę akcyzy lub złożenie deklaracji w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub złożenie zabezpieczenia albo dokument potwierdzający, że akcyza w tym państwie nie jest wymagana.

W przypadku eksportu, stosownie do treści art. 82 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, wniosek o zwrot należy uzupełnić o:

1. dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy na terytorium kraju,
2. dokumenty potwierdzające wywozu wyrobów akcyzowych z terytorium kraju poza obszar celny Unii Europejskiej w rozumieniu art. 4 unijnego kodeksu celnego, w sposób zgodny z przepisami prawa celnego.

Nieprawidłowości w trakcie przemieszczania wyrobów, na podstawie art. 82 ust. 4a stawy o podatku akcyzowym należy natomiast udokumentować poprzez dołączenie do wniosku:

1. dokumentów towarzyszących przemieszczaniu wyrobów akcyzowych,
2. dokumentów potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium państwa członkowskiego, w którym powstała nieprawidłowość;
3. dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy w związku ze stwierdzeniem powstania nieprawidłowości na terytorium kraju.

Warto zaznaczyć, że możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwrot akcyzy w związku z dokonaniem eksportu oraz w związku z wykryciem nieprawidłowości w trakcie przemieszczania wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą jest ograniczona czasowo - w pierwszym przypadku do roku od dnia dokonania eksportu, a w drugim do 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności akcyzy.

Decyzję o zwrocie akcyzy organ podatkowy wydaje w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, przy czym, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, zwrot podatku na rachunek bankowy podmiotu uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem następuje w terminie 90 dni. W razie zasadności zwrotu, po przekroczeniu drugiego ze wskazanych terminów uprawnionemu podmiotowi będą należeć się odsetki z tytułu nieterminowego zwrotu (art. 82 ust. 6a ustawy o podatku akcyzowym).

Nadmienić również należy, że procedura zwrotu akcyzy doznaje dwóch ograniczeń. Pierwszym jest sytuacja, w której kwota zwrotu z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej jest niższa od minimalnej kwoty zwrotu stanowiącej równowartość w złotych polskich 100 euro liczoną według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu złożenia wniosku o zwrot akcyzy. Drugim są natomiast przypadki, w których przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu są wyroby akcyzowe, na które naniesione zostały znaki akcyzy i które wywieziono z Polski bez uprzedniego zdjęcia tych znaków.

Karolina Mnich, Konsultant podatkowy w TAXEO Komorniczak i Wspólnicy sp. k.