REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dobrowolne umorzenie udziałów (akcji) a prawo do rozliczenia kosztów nabycia udziałów

Grupa ECDP
Jedna z wiodących grup konsultingowych w Polsce
Dobrowolne umorzenie udziałów (akcji) a prawo do rozliczenia kosztów nabycia udziałów
Dobrowolne umorzenie udziałów (akcji) a prawo do rozliczenia kosztów nabycia udziałów

REKLAMA

REKLAMA

Wystąpienie wspólnika (akcjonariusza) ze spółki kapitałowej, co do zasady wiąże się z przeniesieniem praw i obowiązków udziałowych na inny podmiot. Ustawodawca przewidział, jednak instytucję, która nie jest powiązana z sukcesją praw – umorzenie udziałów (akcji). Czy organy podatkowe i sądy pozwalają zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki na nabycie tych udziałów lub akcji?

W myśl art. 199 w zw. z art. 359 Kodeksu spółek handlowych udział (akcja) może zostać umorzony za zgodą wspólnika (akcjonariusza) w drodze jego nabycia przez spółkę (umorzenie dobrowolne). Umorzenie skutkuje unicestwieniem udziału (akcji), co oznacza, iż traci on swój byt prawny. Udziałowiec (akcjonariusz), na skutek umorzenia doznaje uszczuplenia majątku. Wygasają także jego majątkowe prawa korporacyjne, dlatego też dobrowolne umorzenie udziałów (akcji) wiążę się, co do zasady z wypłatą wynagrodzenia.

Autopromocja

W stanie prawnym obowiązującym do 31.12.2010 r., przychód uzyskany z tytułu zbycia udziałów w celu ich umorzenia (umorzenie dobrowolne), w myśl art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej jako ustawa o PDOP) był traktowany jako przychód (dochód) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych i jako taki był opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19% przychodu.

Jednocześnie zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 pkt 3 tej ustawy, do przychodów nie zaliczało się zwróconych udziałów lub wkładów w spółdzielni, umorzenia udziałów (akcji) w spółce, w tym kwot otrzymanych z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz takiej spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) – w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia. Ustawodawca zatem nakazywał opodatkowanie przysporzenia majątkowego wspólnika zryczałtowanym podatkiem dochodowym, przy czym pozwalał wyłączyć z podstawy opodatkowania kwotę wydaną na zakup (objęcie) udziałów lub akcji.

Ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, obowiązującą od 1 stycznia 2011 r. przepis art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o PDOP został uchylony. Tym samym przychód (dochód) wspólnika (akcjonariusza) uzyskany z tytułu dobrowolnego zbycia udziałów (akcji) został wyłączony z kategorii przychodów (dochodów) z tytułu uczestnictwa w zyskach osób prawnych, a opodatkowany na analogicznych zasadach, jak zbycie udziałów osobie trzeciej, tj. jako przychód z działalności gospodarczej. Jednak, pomimo zmiany zasad opodatkowania dobrowolnego umorzenia, Ustawodawca nie uchylił art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o PDOP.

Na tle przywołanych przepisów doszło do sporu interpretacyjnego w zakresie możliwości rozpoznania kosztów podatkowych. Sądy administracyjne stoją na stanowisku, iż aktualne brzmienie przepisów, jest wyrazem niedopatrzenia Ustawodawcy, polegającym na tym, iż uchylenie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o PDOP powinno skutkować odpowiednią zmianą art. 12 ust. 4 pkt 3 tej ustawy. Zdaniem sądów, zakwalifikowanie przychodów (dochodów) z tytułu zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia do przychodów z działalności gospodarczej, uzasadnia rozliczenie kosztów uzyskania przychodów na tych samych zasadach, co zbycie udziałów osobie trzeciej, tj. stosownie do art. 15  w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o PDOP (por. wyrok NSA z 25.03.2014r., sygn. akt: II FSK 830/12, nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z 16.10.2016 r., sygn. akt: III SA/Wa 2140/15., czy wyrok NSA z 6.05.2015 r., sygn. akt: II FSK 1086/13).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Polecamy: INFORLEX Ekspert

Z drugiej strony, organy podatkowe stoją na stanowisku, iż nie ma podstaw do pomijania literalnie wyrażonej zasady i odwoływania się do ogólnych zasad ujmowania kosztów podatkowych. Tym samym przychód podatnika powstały na skutek dobrowolnego umorzenia udziałów (akcji) należy opodatkować jako przychód z działalności gospodarczej, lecz z uwzględnieniem art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o PDOP (por. interpretacja indywidualna DIS w Katowicach z 13.02.2017r., znak: 2461-IBPB-1-3.4510.22.2017.1.JKT ).

Zdaniem autorów, stanowisko wyrażone w orzeczeniach sądów może budzić wątpliwości, bowiem nakazuje pominięcie wprost wyrażonej normy prawnej. Takie podejście jest wątpliwe w świetle zasady prymatu wykładni literalnej prawa podatkowego. Należy także mieć na względzie, iż NSA nie zdecydował się na powzięcie uchwały rozstrzygającej wątpliwości. Powyższe powoduje, iż rozpoznanie kosztów podatkowych na zasadach ogólnych w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów (akcji) obciąża podatnika ryzykiem sporu z organami podatkowymi.

Tomasz Musialski, Kierownik Zespołu Podatków Bezpośrednich w ECDDP Sp. z o. o.

Kamil Stefaniak, Młodszy Konsultant Podatkowy w ECDDP Sp. z o. o.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zwrot podatku z Austrii – ile, dla kogo, jak uzyskać (formalności)

Austria to zyskujący na popularności kierunek emigracji zarobkowej wśród Polaków. Jeśli podejmowane zatrudnienie jest legalne, z łatwością można ubiegać się o zwrot podatku z tego kraju. Wysokość zwrotu może być naprawdę spora, przy małym nakładzie wysiłku ze strony podatnika. 

Dłuższy okres ważności znaków akcyzy do końca 2024 r.

Aktualnie znajdują się w legalnej sprzedaży wyroby winiarskie oznaczone znakami akcyzy, których ważność została przedłużona do 31 grudnia 2024 r.

Sanatorium na koszt ZUS 2024 - choroby psychosomatyczne. Nerwice, lęki, depresja, ciężki stres i inne. Jak uzyskać skierowanie?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że cały czas – także w 2024 roku - można skorzystać z rehabilitacji leczniczej w sanatorium na koszt ZUSu. Dotyczy to różnych schorzeń, także psychosomatycznych. 

Podatek od nieruchomości w przypadku najmu lokali mieszkalnych. Kiedy stawka niższa a kiedy nawet 28 razy wyższa?

Wynajęcie swojego mieszkania lub domu nie zwalnia właściciela z obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości. Ale w tym przypadku wątpliwe jest jaka stawka podatku od nieruchomości jest właściwa. Ta dla budynków mieszkalnych, czy dla budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej? Problem jest istotny, bo ta druga stawka jest ponad 28 razy wyższa.

Jak długo przechowywać firmowe dokumenty podatkowe?

Jak długo przechowywać firmowe dokumenty podatkowe? Przepisy wskazują na obowiązek przechowania dokumentacji podatkowej do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli przez pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (o ile nie został zawieszony/przerwany bieg terminu przedawnienia).

Wniosek o zaliczenie nadpłaty na przyszłe podatki

Wniosek o zaliczenie nadpłaty na przyszłe podatki. Podatnikowi przysługuje możliwość złożenia wniosku o zaliczenie w całości lub w części nadpłaty podatku na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Ma do tego prawo, gdy spełnione są przesłanki zawarte w przepisach Ordynacji podatkowej.

Ulgi w spłacie podatków (odroczenie, rozłożenie na raty, umorzenie). Dla kogo? Kiedy? Warunki udzielenia

Ordynacja podatkowa przewiduje w szczególnych sytuacjach możliwość zastosowania wobec podatnika trzech ulg w spłacie podatków lub zaległości podatkowej. Chodzi o odroczenie terminu płatności, rozłożenie zapłaty na raty lub umorzenie całości lub części podatku lub zaległości podatkowej. Kiedy można liczyć na taki gest fiskusa?

Kontrola podatkowa: czy musi być zapowiedziana. Zasada i wyjątki

Kontrola podatkowa, to oczywiście nic przyjemnego dla podatnika ale czasem się zdarza. Na taką okoliczność trzeba być przygotowanym. W szczególności warto wiedzieć, że taka kontrola z urzędu skarbowego powinna być w większości przypadków zapowiedziana z 7-dniowym wyprzedzeniem. Ale od tej zasady są niestety liczne wyjątki. Zobaczmy co na ten temat mówią przepisy.

Do 31 maja 2024 r. rolnik musi poinformować KRUS o podatku dochodowym z działalności gospodarczej za 2023 r.

31 maja 2024 roku upływa termin złożenia zaświadczenia lub oświadczenia do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) w sprawie wysokości należnego podatku dochodowego za 2023 rok. Wysokość rocznej kwoty granicznej za rok ubiegły wynosi 4.088 zł.

MRiT: Usługa Firma już w aplikacji mObywatel 2.0. W czym może pomóc przedsiębiorcy?

Ministerstwo Rozwoju i Technologii poinformowało w komunikacie z 23 maja 2024 r., że do aplikacji mObywatel wprowadzono nową usługę, która znacząco ułatwi życie przedsiębiorcom. Usługa Firma pozwala na wygodne gromadzenie i zarządzanie danymi dotyczącymi działalności gospodarczej oraz informacji o zarejestrowanej firmie, co może dać przedsiębiorcy oszczędność czasu i lepszą organizację pracy.

REKLAMA