| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > CIT > CIT > Podatnicy i zakres opodatkowania > Cash pooling w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

Cash pooling w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

Cash pooling, określany jako system zarządzania płynnością finansową, jest instrumentem pozwalającym podmiotom powiązanym, działającym np. w strukturze grupy kapitałowej, na bardziej efektywne dysponowanie środkami finansowymi będącymi w ich posiadaniu.

Polega on na wzajemnym bilansowaniu nadwyżek i niedoborów poprzez dokonywanie koncentracji sald z rachunków poszczególnych członków. Może to nastąpić w formie wirtualnej (brak rzeczywistego transferu środków) lub fizycznej (środki są transferowane między rachunkami).

Zarządzaniem środkami w ramach takiej struktury zajmuje się tzw. pool leader (lider), który dokonuje niezbędnych działań. Często w roli tej występują banki, posiadające usługi cash poolingu w swojej ofercie. Jedną z głównych zalet omawianej metody, poza poprawieniem płynności finansowej, jest także możliwość zwiększenia wydajności finansowania własnego, a co za tym idzie - ograniczenia kosztów finansowania zewnętrznego np. w postaci odsetek od udostępnionej przez bank linii kredytowej.

Polecamy: Komplet podatki 2019

Umowy cash poolingu na gruncie prawa cywilnego zaliczane są do kategorii umów nienazwanych. Brak legalnej definicji oraz szczególnych uregulowań prawnych, a także różnorodność zawieranych umów niejednokrotnie prowadziły w przeszłości do kontrowersji na gruncie polskich przepisów podatkowych.

Wątpliwości nadal budzi kwestia charakteru rozliczeń dokonywanych w ramach stosowania omawianej metody. Zwykle bowiem dochodzi do dynamicznych (często codziennych) przeniesień środków między rachunkami członków struktury oraz lidera. Jak wspomniano we wstępie, celem cash poolingu jest bilansowanie nadwyżek i niedoborów na tych rachunkach. Zatem w przypadku występowania niedoboru, będzie on pokryty z nadwyżki wygenerowanej przez inny podmiot i odwrotnie. Co za tym idzie, niektóre podmioty osiągają korzyść w formie zbilansowania niedoborów, inne zaś poniosą „koszt” tej operacji z wytworzonej na ich rachunku nadwyżki. Problem może sprawiać właściwa kwalifikacja tak wykonywanych działań na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej jako ustawa o PDOP).

Słuszne wydaje się tutaj stanowisko przedstawione przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 29 sierpnia 2018 roku, nr 0114-KDIP2-2.4010.313.2018.2.AS. W piśmie tym organ zaaprobował twierdzenie wnioskodawcy, zgodnie z którym transfery środków dokonywane pomiędzy uczestnikami cash poolingu należy uznać za neutralne podatkowo na gruncie ustawy o PDOP.

Argumentem przemawiającym za tym rozwiązaniem jest ugruntowany w stanowiskach organów podatkowych i sądów administracyjnych pogląd o definitywnym charakterze przychodów i kosztów ich uzyskania. Nie można natomiast za definitywne uznać przeniesień środków między członkami struktury cash poolingu, ponieważ nie powodują one trwałego przyrostu ani uszczuplenia w ich majątku, gdyż transfery te mają charakter tymczasowy, dokonywane są bowiem jedynie w celu zwiększenia płynności finansowej podmiotów w ramach grupy.

Należy zwrócić uwagę, iż rozważania odnoszące się do definitywności przysporzeń należy odnieść jedynie do cash poolingu rzeczywistego gdzie dochodzi do rzeczywistych przepływów pieniężnych, bowiem w odniesieniu do odmiany wirtualnej umowy cash poolingu, nie dochodzi w ogóle do transferu środków. Cash pooling wirtualny gwarantuje więc neutralność podatkową w tym zakresie. Za przychody i koszty ich uzyskania realizowane w ramach umów cash poolingu – niezależnie od jego rodzaju, należy natomiast uznać odsetki powstałe w wyniku rozliczeń mających na celu bilansowanie występujących nadwyżek lub niedoborów. To odsetki stanowią bowiem realne i trwałe przysporzenia/uszczuplenia w majątku uczestnika struktury cash poolingu. Na podobnym stanowisku stanął też Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 5 września 2018 roku, nr 0114-KDIP2-2.4010.302.2018.2.SO, akceptując stanowisko wnioskodawcy.

Istotnym zagadnieniem jest także podleganie odsetek powstałych w toku realizowania umów cash poolingu regulacjom dotyczącym wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów  kosztów finansowania dłużnego (art. 15c ustawy o PDOP). Regulacja ta została wprowadzona do ustawy o PDOP nowelizacją, która weszła w życie 1 stycznia 2018 roku, całkowicie modyfikując dotychczasowe brzmienie art. 15c. Zmiana ta podyktowana jest koniecznością dostosowania krajowych przepisów podatkowych do wymogów tzw. dyrektywy ATAD.

Do kwestii objęcia wspomnianą regulacją odsetek wynikających z umów cash poolingu odniósł się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidulanej z 28 sierpnia 2018 roku, nr 0114-KDIP2-2.4010.395.2018.1.AG. W piśmie tym organ uznał za zasadne stosowanie przepisów art. 15c ustawy o PDOP do rzeczonych odsetek. W uzasadnieniu przywołany został bardzo szeroki zakres pojęcia finansowania zewnętrznego na gruncie dyrektywy ATAD, zgodnie z którym za koszty finansowania zewnętrznego uznać należy wydatki z tytułu odsetek od wszystkich form zadłużenia, inne koszty ekonomicznie równoważne odsetkom i wydatki poniesione w związku z pozyskiwaniem finansowania, zgodnie z definicją w prawie krajowym, a także fakt występowania w zawartej przez wnioskodawcę umowie wydatków w formie m.in. odsetek, ponoszonych na poczet wynagrodzenia za otrzymanie i korzystanie z udostępnionych środków finansowych.

Różnorodność zawieranych umów cash poolingu wymaga więc każdorazowo zidentyfikowania  skutków podatkowych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez pryzmat konkretnych postanowień danej umowy. Ich szczegółowa analiza może prowadzić do rozpoznawania różnorakich skutków podatkowych w tym m.in. wskazanych w niniejszym artykule.

Bartosz Suławko, Młodszy konsultant podatkowy ECDP Sp. z o.o.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Artykuł Partnerski

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

dr Michał Wilk

radca prawny, doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »