Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Upadłość a koszty uzyskania przychodów

Grupa ECDP
Jedna z wiodących grup konsultingowych w Polsce
Upadłość a a koszty uzyskania przychodów
Upadłość a a koszty uzyskania przychodów
fot. Fotolia
Wierzytelności jakie posiada przedsiębiorca względem swojego dłużnika mogą stanowić dla niego pod pewnymi warunkami koszty uzyskania przychodów. Co do zasady, możliwość rozliczenia niezapłaconych przez kontrahenta należności w kosztach uzyskania przychodów będzie uzależniona od posiadania stosownych dowodów. Przedmiot analizy dotyczy sytuacji kiedy wierzyciel posiada postanowienie sądu o upadłości swojego kontrahenta obejmującą likwidację jego majątku.

Wierzytelności odpisane jako nieściągalne czy odpisy aktualizujące  w kosztach uzyskania przychodów

Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawych (dalej: ustawa o CIT) za przychody związane z działalnością gospodarczą osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także przychody należne.

Tym samym, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą zobowiązani są uwzględnić w podstawie opodatkowania wartość każdej wierzytelności także w przypadku, w którym dłużnik nie może lub nie zamierza spłacić długu. W celu wyeliminowania tego zjawiska ustawa o CIT przewiduje instytucje umożliwiające definitywne lub tymczasowe zaliczenie wartości takich wierzytelności w poczet kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie więc z art. 16 ust.1 pkt 25 lit.a) ustawy o  CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2,

Z kolei w myśl art. 16 ust.2 pkt 2 lit.c) ustawy o  CIT za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana m.in.:postanowieniem sądu o ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo

Co za tym idzie, prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągnięte jest uzależnione od uprzedniego:

- zarachowana wierzytelności jako przychodu należnego oraz

- właściwego udokumentowania nieściągalności tej wierzytelności.

Kiedy odliczyć podatek VAT od nabytej licencji

Wspólne przedsięwzięcie a rozliczenie VAT

Przy czym katalog dokumentów, jakie mogą służyć za dowód na okoliczność nieściągalności wierzytelności jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, iż dowodem tym mogą być wyłącznie te dokumenty, które ustawa o CIT wymienia wprost.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wierzytelności odpisane jako przedawnione nie stanowią zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o CIT kosztów uzyskania przychodu.

W związku z powyższym jeżeli podmiot jest w posiadaniu postanowienia o upadłości kontrahenta, co za tym   idzie zostało dopiero wszczęte postępowanie upadłościowe,wówczas nie zostaną spełnione przesłanki umożliwiające definitywne zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności na podstawie art. 16 ust.1 pkt 25 ustawy o CIT.

Niemniej jednak poza możliwością zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu samej wierzytelności spisanej jako nieściągalna – podmiot ma też prawo do dokonania przejściowego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu zawiązanego odpisu z tytułu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.

Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o CIT, do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się odpisów aktualizujących, z tym że kosztem uzyskania przychodów są odpisy aktualizujące wartość należności, określone w ustawie o rachunkowości, od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 12 ust. 3 do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie ust. 2a pkt 1 ustawy o CIT.

Zgodnie zatem z brzmieniem art. 16 ust. 2a pkt 1 lit. a) ustawy o CIT nieściągalność uznaje się za uprawdopodobnioną jeżeli dłużnik zmarł, został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku, albo

W analizowanej regulacji kosztem uzyskania przychodów jest zatem odpis aktualizujący, nie zaś sama wartość wierzytelności. Prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości odpisów aktualizujących należności jest uzależnione przede wszystkim od tego czy :

- należność uprzednio została zarachowana jako przychód należny oraz

- czy wierzyciel jest w stanie uprawdopodobnić, że zaszły dodatkowe okoliczności, o których mowa w art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy o CIT w tym m.in. została ogłoszona upadłość dłużnika obejmująca likwidację jego majątku - co ma miejsce w analizowanym stanie faktycznym.

W związku z powyższym jeżeli przedsiębiorca jest w posiadaniu postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości kontrahenta obejmującej likwidację jego majątku wówczas nieściągalność wierzytelności wobec niego należy uznać za uprawdopodobnioną.

Ponadto, należy także podkreślić, iż dla zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisu aktualizacyjnego konieczne jest również jego dokonanie zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości (art. 35b ustawy o rachunkowości), czyli ujęcie go w księgach rachunkowych.

Należy przy tym dodać, iż – co podkreślają także organy podatkowe np.: Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. ITPB3/423-677/11/PS): (...) w przypadku uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności, kosztem uzyskania przychodów jest odpis aktualizujący, a nie wierzytelność czy należność, której nieściągalność została uprawdopodobniona.

W konsekwencji, pomimo uprawdopodobnienia przez Spółkę nieściągalności wierzytelności na podstawie art. 16 ust. 2a pkt 1 lit. d) ustawy oraz uprzedniego zaliczenia jej do przychodów należnych na podstawie art. 12 ust. 3, a nie dokonania odpisu aktualizującego, Wnioskodawca nie może wartości tej wierzytelności zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów w oparciu o treść art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy.

O ile zatem można zgodzić się z twierdzeniem Spółki, że wierzytelność spełnia przesłanki umożliwiające uznanie jej za uprawdopodobnioną, to nie sposób podzielić stanowiska, w świetle którego może ona stanowić koszty uzyskania przychodów pomimo nie dokonania odpisu aktualizującego należności zgodnie z art. 35b ustawy o rachunkowości.

Zapłata wierzytelności uzyskana w postępowaniu upadłościowym

W przypadku uzyskania w postępowaniu upadłościowym zapłaty z tytułu wierzytelności  i zaliczeniu odpisu aktualizującego do kosztów uzyskania przychodu – podmiot zobowiązany będzie do rozpoznania przychodu podlegającego opodatkowaniu w wartości uzyskanej w postępowaniu kwoty. Wynika to wprost z brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 4e) ustawy o CIT, zgodnie z którym przychodem jest  szczególności równowartość odpisów aktualizujących wartość należności, uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, w przypadku ustania przyczyn, dla których dokonano tych odpisów.


Wartość odsetek od wierzytelności

Zgodnie z art. 12 ust.4 pkt 2 ustawy o CIT, do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek (kredytów).

Podkreślić należy, iż powołany wyżej przepis odnosi się zarówno do odsetek należnych z tytułu uchybienia przez dłużnika terminowi świadczenia pieniężnego, jak również do odsetek stanowiących wynagrodzenie za kredyt (pożyczkę). Z treści tej regulacji wynika, że przychód z tytułu odsetek  powstaje dopiero w momencie faktycznego ich otrzymania.

W związku z powyższym, skoro ustawodawca określił dla odsetek taki szczególny sposób zaliczania ich do podstawy opodatkowania, to wykluczona jest możliwość stosowania do przychodów z odsetek przepisów art. 12 ust.3 ustawy o CIT i traktowanie ich jako przychodów należnych.

Oznacza to, że wierzytelności w postaci odsetek:

- nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia samej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodu na mocy art. 16 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT;

- nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia odpisu aktualizującego do  kosztów uzyskania przychodów n podstawie art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o CIT.

Bez znaczenia pozostaje w tej sprawie fakt, że wierzytelności te są związane ściśle z wierzytelnością, której nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie 16 ust. 2a pkt 1 ustawy o CIT.

Magdalena Szczepańska

ECDDP Spółka Doradztwa Podatkowego

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Ordynacja podatkowa - część 1
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść:
    płatnika
    podatnika
    urzędu skarbowego
    budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Uproszczenia w akcyzie dla producentów energii odnawialnej
    Będą uproszczenia w podatku akcyzowym dla małych producentów energii odnawialnej i dla samorządów korzystających z OZE – wynika z opublikowanej na stronie KPRM zapowiedzi nowelizacji ustawy akcyzowej.
    Podwójna nowelizacja przepisów kodeksu karnego skarbowego w 2022 r.
    Od 1 stycznia 2022 roku w życie weszło wiele zmian w przepisach, w szczególności w zakresie prawa podatkowego. Zmianami została objęta również ustawa – Kodeks karny skarbowy. Co ciekawe jednak, w trakcie roku doszło do ponownej nowelizacji tej ustawy a kolejne zmiany zaczęły obowiązywać od 1 lipca. Jakich zmian dokonano w kodeksie karnym skarbowym w 2022 roku? Poniżej wskazujemy na najciekawsze i najbardziej istotne zmiany, które warto znać.
    Slim VAT 3 a sprzedaż mieszana - co się zmieni?
    Slim VAT 3 wprowadza zmiany w systemie proporcji odliczania VAT w sprzedaży mieszanej. Znacząco zwiększona zostanie kwota, która pozwala na odliczenie 100% wysokości podatku naliczonego.
    Dzialy specjalne produkcji rolnej. Normy szacunkowe dochodu od 1 stycznia 2023 r.
    Rząd opublikował projekt rozporządzenia określającego normy szacunkowe dochodu działów specjalnych produkcji rolnej. Nowe stawki wchodzą w życie od 1 stycznia przyszłego roku. Dotyczą np. uprawy w szklarniach, uprawy grzybów oraz hodowli kotów rasowych.
    Jak wypłacić zysk ze spółki z o.o.
    Jak wspólnik spółki z o.o. może wypłacić zysk ze spółki, aby było najkorzystniej?
    Straty na lokatach bankowych w 2022 roku
    Nawet ponad 13% – takie realne straty mogą dać depozyty, które kończą się w trzecim kwartale 2022 r. Tak złych wyników w przypadku lokat nie mieliśmy od wielu lat. I choć sytuacja deponentów się poprawia, to i tak trudno liczyć na to, że bankowe lokaty uchronią nasz kapitał przed inflacją.
    SLIM VAT 3 i sankcja 20% VAT - zmiany w VAT od 2023 roku
    Zaprezentowana przez Ministerstwo Finansów w 2020 roku idea „SLIM VAT” doczekała się kolejnej odsłony. 8 sierpnia 2022 roku został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, tzw. SLIM VAT 3. Pakiet ten, tak jak poprzednie, ma na celu wprowadzenie kolejnych uproszczeń w zakresie rozliczenia VAT. Projekt ustawy zakłada również implementację wyroku TSUE z dnia 15 kwietnia 2021 roku w sprawie C-935/19 dotyczącego możliwości nakładania przez organy podatkowe 20 proc. sankcji VAT. Obecnie projekt trafił do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. Konsultacje projektu potrwają do 26 sierpnia 2022 roku. Z kolei planowane wejście w życie nowych przepisów przewidziano na 1 stycznia 2023 roku.
    Inflacja w Polsce. Presja inflacyjna po 7 miesiącach 2022 roku nie słabnie
    Mimo oczekiwań wielu ekspertów na osłabienie dynamiki wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, według najnowszych danych GUS, inflacja nadal przyspiesza, sięgając w lipcu 2022 r. 15,6 proc., a więc była nieznacznie wyższa niż miesiąc wcześniej i najwyższa od 1997 roku.
    Fiskus promuje sprzedaż alkoholu z powodu spadku wpływów z akcyzy ... w Japonii
    W Japonii fiskus ogłosił akcję "Sake Viva!", która ma na celu zwiększenie sprzedaży alkoholu w kraju, gdzie jego konsumpcja mocno spada, co powoduje obniżenie wpływów z akcyzy - podaje w czwartek BBC.
    Informacja o realizacji strategii podatkowej - obowiązek dużych firm i grup kapitałowych
    Ministerstwo Finansów przypomina o obowiązku poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o adresie strony internetowej, na której umieszczone są informacje o realizowanej strategii podatkowej. Obowiązek dotyczy dużych przedsiębiorstw i grup kapitałowych.
    50% koszty uzyskania przychodu a minimalne wynagrodzenie za pracę
    Możliwość zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu w ramach m.in. umowy o pracę i umów cywilnoprawnych to sposób na obniżenie należności podatkowych.
    Modele SAAS, PAAS i IAAS – czym różnią się w konsekwencjach podatkowych?
    Czy zastanawiałeś się kiedyś nad świadczeniem usług za pośrednictwem chmury obliczeniowej? W skrócie polega to na dostarczaniu np. mocy obliczeniowej, ale również oprogramowania czy systemów w modelu usługowym. Problem jaki może pojawić się na Twojej drodze to wybór sposobu świadczenia tych usług oraz skutków podatkowych z nimi związanych.
    Dobrowolne zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przez podatnika
    Podatnik, który otrzymał decyzję o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego lub posiada nieostateczną decyzję organu I instancji, wyprzedzając działania organu podatkowego, może skorzystać z instytucji zabezpieczenia dobrowolnego. Jak to zrobić i na czym polega dobrowolne zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przez podatnika?
    Wystawianie faktur – terminy ustawowe
    Faktura jest podstawowym dokumentem, który potwierdza transakcję zakupową. Stanowi podstawę do obliczeń podatkowych oraz określania zobowiązania podatkowego, w określonych okresach. Nic więc dziwnego, że ustawodawca zdecydował jak powinien wyglądać dokument faktury oraz w jakim czasie minimalnym oraz maksymalnym dokument taki powinien zostać wystawiony.
    Czy członek zarządu spółki może być jej pracownikiem?
    Członek zarządu spółki z o.o. może (choć nie musi) być zatrudniony w tej spółce na podstawie umowy o pracę. Okazuje się jednak, że nie zawsze jest to możliwe.
    Firma w mieszkaniu a koszty podatkowe w PIT
    Szczególnie w trudnych gospodarczo momentach wielu przedsiębiorców zastanawia się nad minimalizacją swoich kosztów. Jedną z opcji jest prowadzenie działalności gospodarczej z prywatnego mieszkania lub domu. Często oznacza to przeznaczenie części nieruchomości na cele biurowe – jak chociażby stworzenie sali spotkań czy gabinetu, a także ponoszenie części kosztów mediów na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Czy takie wydatki, ponoszone w prywatnym domu podatnika, ale na cele firmowe mogą być rozliczane firmowo? Czy mają wpływ na wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych?
    Kasy fiskalne w myjniach samochodowych od 1 października 2022 r. Konieczny paragon
    Nie wystarczy pozwolić klientom na zeskanowanie elektronicznego kodu QR i przesłać im linku na podany adres e-mailowy. To nie to samo, co wydanie paragonu fiskalnego – stwierdził dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.
    50% kosztów uzyskania przychodów informatyka - jakie wymogi należy spełnić
    Polskie prawo przewiduje możliwość zastosowania preferencyjnych (50%) kosztów uzyskania przychodów przez specjalistów z branży IT, którzy w ramach realizowanych zadań działają w sposób twórczy. Jest to więc związane m.in. z grami komputerowymi i tworzeniem programów. Aby skorzystać z podwyższonych KUP, trzeba jednak spełnić konkretne przesłanki. Przedstawiamy działania po stronie pracodawcy, które pozwolą uniknąć powstania wątpliwości w razie kontroli ze strony Urzędu Skarbowego.
    Nowe przepisy dotyczące firm windykacyjnych. Co się zmieni? Od kiedy?
    Aktualnie windykacja należności, zwłaszcza ta w formie pozasądowej (polubownej), nie jest obwarowana kompleksową regulacją prawną. Odnosi się do zarówno do osoby windykatora, formy prowadzenia działalności, jak i zasad przeprowadzania windykacji pozasądowej. Bez odpowiednich regulacji może dochodzić do naruszeń ze strony firm windykacyjnych, których przedstawiciele popełniają czyny niezgodne z zasadami etyki (np. w wyniku nękania) lub niedozwolone w ramach windykacji. Właśnie dlatego ustawodawca zamierza wprowadzić nowe wymogi dla firm windykacyjnych. Wdrożenie tych zasad może wymusić znaczne przeobrażenia na podmiotach, które zajmują się odzyskiwaniem zaległych należności.
    Dane osobowe kandydatów do pracy a RODO - przechowywanie danych po rekrutacji
    Przedsiębiorca ma prawo przetwarzać dane kandydatów do pracy po zakończonej rekrutacji z uwagi na ewentualne roszczenia z tytułu dyskryminacji. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 4 sierpnia 2022 r. W ten sposób WSA zakwestionował niekorzystną dla firm wykładnię Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Wyrok jest nieprawomocny ale omawiana sprawa może doprowadzić do zmiany stanowiska dotyczącego przechowywania danych osobowych kandydatów.
    W lipcu spadła liczba ofert pracy
    W lipcu spadła liczba ofert pracy - wynika z przekazanego PAP Barometru Ofert Pracy. Według analizy wysoka inflacja i restrykcyjna polityka monetarna ograniczą aktywność inwestycyjną, co spowoduje wyhamowanie tempa powstawania nowych etatów.
    PIT-2, PIT-2A, PIT-3 - nowe wzory formularzy podatkowych od 2023 roku
    Ministerstwo Finansów przygotowało nowe wzory oświadczeń/wniosków PIT-2 (wersja 9), PIT-2A (wersja 8), PIT-3 (wersja 9), składanych przez podatników płatnikom dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, które będą miały zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2023 r. Konsultacje podatkowe tych wzorów rozpoczęły się 10 sierpnia 2022 r. i potrwają do 19 sierpnia 2022 r. Po zakończeniu tych konsultacji podatkowych, wzory formularzy, zostaną udostępnione do stosowania (opublikowane) w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Finansów, zgodnie z art. 45b ustawy o PIT. Formularze te nie będą ogłoszone w drodze rozporządzenia Ministra Finansów publikowanego w Dzienniku Ustaw.
    Zmiany w prawie restrukturyzacyjnym od 2024 roku
    W 2024 roku – wraz z implementacją przez Polskę unijnej dyrektywy drugiej szansy – wejdą w życie kolejne zmiany w prawie restrukturyzacyjnym. – Nie będzie to rewolucja w naszym systemie, ale podkreślenie polityki drugiej szansy dla firm w trudnej sytuacji ekonomicznej – ocenia radca prawny Bartosz Sierakowski. W procesie restrukturyzacji pojawi się konieczność przeprowadzenia tzw. testu zaspokojenia, czyli prognozy możliwych wariantów zaspokojenia wierzycieli. To oznacza nowe obowiązki dla doradców restrukturyzacyjnych i prawdopodobnie wzrost kosztów całej procedury.
    Praca obywateli Ukrainy w Polsce a opodatkowanie PIT. Co trzeba wiedzieć po pół roku pobytu w Polsce
    Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę miliony (dosłownie) obywateli Ukrainy mniej lub bardziej tymczasowo przeniosło się do Polski, aby szukać schronienia przed wojną. W rezultacie albo rozpoczęli pracę zdalną w Polsce dla swojego pracodawcy z siedzibą na Ukrainie albo po prostu podjęli pracę w Polsce. Wykonują oni swoją pracę z polskiego adresu zamieszkania i to wkrótce zrodzi problem dotyczący opodatkowania dochodów z tej pracy omówiony poniżej.
    Slim VAT 3 - znaczące zmiany w VAT
    Slim VAT 3 trafił do konsultacji publicznych. Jest to kolejny pakiet uproszczeń w rozliczeniach VAT dla przedsiębiorców. Na czym będą polegać proponowane zmiany?