REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podmiotowość prawnopodatkowa. Jak sprawdzić, czy jest się podatnikiem?

Podmiotowość prawnopodatkowa. Jak sprawdzić, czy jest się podatnikiem?
Podmiotowość prawnopodatkowa. Jak sprawdzić, czy jest się podatnikiem?

REKLAMA

REKLAMA

Podmiotowość podatkowa należy od zawsze do najistotniejszych problemów praktycznych oraz teoretycznych prawa podatkowego. Przecież każdy, do kogo jest adresowane prawo podatkowe, musi w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy jest podatnikiem lub innym podmiotem danego podatku, bo jeżeli nie jest, to nie trzeba zawracać sobie głowy tym podatkiem.

Gorzej gdy pomylimy się i nie zauważymy, że ciążą na nas obowiązki podatnika albo innego podmiotu podatkowego: wtedy grozi nam katastrofa, bo nie możemy uzyskać niekarności tego stanu, gdyż nie składaliśmy deklaracji i nie można ich więc skorygować. Deklaracje podatkowe trzeba składać po raz pierwszy, czyli trzeba przyznać się do popełnienia czynów zabronionych; wtedy wszystko zależy od skuteczności stwierdzenia czynnego żalu.

Autopromocja

Jak sprawdzić, czy jest się podatnikiem?

Co jest istotne, aby prawidłowo rozpoznać swoją podmiotowość jako podatnika? Jest to aż pięć przesłanek faktycznych i prawnych.
Trzeba więc odpowiedzieć na pytanie czy:

  1. mamy podstawową cechę podmiotową (jesteśmy osobą fizyczną, osobą prawną, czy mamy inną cechę stałą)?
  2. miało miejsce zdarzenie będące przedmiotem opodatkowania w danym podatku?
  3. zdarzenia rodzą w sensie przedmiotowym obowiązek podatkowy?
  4. dany podmiot uczestniczy w tym zdarzeniu (pkt. 3) jako podatnik?
  5. dla uzyskania podmiotowości prawnopodatkowej ma znaczenie świadomość uczestnictwa w zdarzeniu w roli podatnika (pkt. 4), a jeśli tak, czy stan ten miał miejsce. 

Brzmi to wszystko w sposób dość skomplikowany, ale są to zagadnienia bardzo praktyczne.
Jeśli podmiot nie ma tylu trwałych cech, do których  odwołuje się ustawodawca, np. jest obecny na terytorium Polski poprzez czasową wizytę jego personelu, to nie będzie spełniać pkt. 1 (bez stałego miejsca prowadzenia działalności). Musi zaistnieć zdarzenie (pkt. 2) podlegające opodatkowaniu i musi być ono w polskiej jurysdykcji (pkt. 3). Podmiot musi uczestniczyć w zdarzeniu jako podatnik (pkt. 4), bo z zasady owo uczestnictwo ma charakter kwalifikowany: podatnikiem jest np. podmiot, który albo wykonał usługę albo był usługobiorcą: na raz się nie da. Niekiedy obowiązek podatkowy powstaje tylko wówczas gdy podmiot świadomie uczestniczy w zdarzeniu: np. wiedział lub mógł wiedzieć, że uzyskał przychód: gdy nie było takiej możliwości, to nie stał się podatnikiem. Owa świadomość – „sprawstwo podatkowe z winy umyślnej” – bywa niekiedy ( nie zawsze) istotną przesłanką podmiotowości podatnika.

Należy również uwzględnić trzy dodatkowe rodzaje podmiotowości, które mieszczą się w powyższej definicji. Są to:

a) podmioty, które zostały uznane za podatnika na podstawie decyzji organu podatkowego, mimo że decyzja ta jest sprzeczna z prawem; nie jest istotne, czy jest to decyzja o charakterze deklaratoryjnym czy konstytutywnym („podatnik nakazany”),

Dalszy ciąg materiału pod wideo

b) podmioty, które same uznały się pod wpływem błędu co do prawa lub stanu faktycznego za podatnika, mimo że z tytułu danego zdarzenia nie mógł w ich przypadku powstać obowiązek podatkowy („podatnik urojony”),

c) podmioty, które mistyfikują swoją podmiotowość: wiedzą, że nie są podatnikiem, lecz dokumentują, ewidencjonują i deklarują nieistniejące elementy konstrukcji podatkowej w celu uzyskania nienależnych korzyści podatkowych - najczęściej przez inny podmiot (podatnik pozorny).

Czy podmioty te są w sensie prawnym podatnikami? Oczywiście nie, bo są nimi bezprawnie: decyzja tworząca podatnika nakazanego jest sprzeczna z prawem, podatnik urojony, mimo że złożył coś co nazwał deklaracją podatkową; wykazał zobowiązanie podatkowe i uregulował tę należność (czyli tworząc nadpłatę), a podatnik pozorny działa w złej wierze gdyż wie, że nie jest podatnikiem i jego bezprawne działania mają na celu popełnienie innego znacznie cięższego przestępstwa (oszustwa podatkowego)!

Polski ustawodawca oportunistycznie afirmuje powyższe podmiotowości i uważa za skuteczne rejestrowanie tych podmiotów (do czasu wykreślenia), dokonuje egzekucji ich nieistniejących w sensie prawnym zobowiązań podatkowych i - co najważniejsze – nie zwraca z urzędu powstałych z tego tytułu nadpłat. Może to jest postawa realistyczna, bo przecież podmioty wymienione w pkt. a) i b) efektywnie, choć bezprawnie zwiększają dochody budżetu. Nie umiemy również skutecznie zwalczać  podatników pozornych i nie zawsze działania w tym celu można było uznać za wiarygodne.

Witold Modzelewski
Profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Instytut Studiów Podatkowych

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    System kaucyjny w Polsce. Od kiedy? Na czym ma polegać? Jeżeli do kaucji zostanie doliczony VAT, to konsumenci zapłacą dodatkowy podatek

    Przepisy ustawy kaucyjnej nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy do kaucji doliczony będzie VAT; jeśli tak się stanie, to konsument zapłaci dodatkowy podatek - ocenili przedstawiciele branży napojowej i handel detaliczny. Zaapelowali, by start systemu przesunąć na 2026 r.

    "Trójpak" dotyczący Trybunału Konstytucyjnego - projekty uchwały, ustawy i zmian w Konstytucji na najbliższym posiedzeniu Sejmu [6-8 marca]

    Na najbliższym posiedzeniu Sejmu zostanie zaprezentowany "trójpak" dotyczący Trybunału Konstytucyjnego - projekty uchwały, ustawy i zmian w Konstytucji RP.

    Zmiany w podatku Belki - MF ma już projekt ustawy, którym w tym tygodniu zajmie się Rada Ministrów

    Zmiany w podatku Belki coraz bliżej. Ministerstwo Finansów ma już przygotowany projekt ustawy, którym w tym tygodniu zajmie się rząd.

    Rząd szykuje zmiany w składce zdrowotnej. "Niestety, planowane zmiany nie spowodują zmniejszenia wysokości daniny"

    Rząd zmienia zasady rozliczeń składki zdrowotnej i proponuje dwa rozwiązania. Przedsiębiorcy są zdania, że planowane zmiany nie spowodują zmniejszenia wysokości składki zdrowotnej, o co od dawna zabiegają.

    Twój e-PIT - zwrot podatku nawet w ciągu jednego dnia

    Zwroty z większości zeznań PIT-37 złożonych w usłudze Twój e-PIT trafiają na konto znacznie szybciej. Niektórzy dostają zwrot nawet w ciągu jednego dnia - poinformował szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda.

    Ulga na jedno dziecko 2024. 112 tys. zł to niestety limit dochodów wspólny dla obojga rodziców lub opiekunów prawnych

    Rodzice odliczający ulgę na dziecko często są zaskoczeni informacją, że możliwość skorzystania z tej ulgi ogranicza limit ich dochodów nie tylko w przypadku, gdy mają jedno dziecko. Także gdy mają np. dwoje dzieci, jedno z ich dzieci jest małoletnie (czyli uprawnia do ulgi) a drugie np. ukończyło 25. rok życia (czyli nie uprawnia do odliczenia ulgi prorodzinnej). Dotyczy to też sytuacji gdy dziecko po ukończeniu 18 roku życia (a przed ukończeniem 25. rok życia) przestało uczyć się lub studiować. Te zasady dotyczą zarówno roku 2024 jak i poprzednich 2023 r. i 2022 r.

    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Obniżenie VAT w branży "beauty" - skutki dla budżetu państwa, gospodarki i konsumentów

    Jak obniżenie stawki podatku VAT w branży "beauty" od kwietnia 2024 roku wpłynie na dochody budżetu państwa, na zachowania przedsiębiorców i konsumentów?

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    REKLAMA