| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Ordynacja podatkowa > Jakie skutki wywoła klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania

Jakie skutki wywoła klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania

Regulacje dotyczące klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania będą miały zastosowanie do korzyści podatkowej uzyskanej po dniu ich wejścia w życie. Jest to zapis, który budzi wiele kontrowersji, gdyż w praktyce będzie skutkować działaniem prawa wstecz. Organy będą bowiem mogły kwestionować np. wysokość odpisów amortyzacyjnych, które powstały w wyniku transakcji przeprowadzonych przed wejście w życie nowych ograniczeń.

Co istotne, Minister Finansów nie wyda interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej (regulacji dotyczących klauzuli) lub stanowić nadużycie prawa w rozumieniu przepisów o VAT.

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania

Do Ordynacji podatkowej wprowadzony zostanie nowy Dział IIIA – Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowaniu. Natomiast klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania została opisana w rozdziale I, który wprowadza nowe art. 119a-119f do Ordynacji podatkowej (dalej: OP).

Zgodnie z art. 119a § 1 czynność dokonana

  • przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej,

- sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej,

  • nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej,
  • jeżeli sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).

Czynność (w tym także zespół powiązanych ze sobą czynności, dokonanych przez te same bądź różne podmioty) będzie uznana za podjętą przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, gdy pozostałe cele ekonomiczne lub gospodarcze danej czynności, a wskazane przez podatnika, należy uznać za mało istotne.

Sama korzyść podatkowa jest utożsamiana z następującymi sytuacjami:

  • niepowstanie zobowiązania podatkowego, odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego lub obniżenie jego wysokości albo powstanie lub zawyżenie straty podatkowej;
  • powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku albo podwyższenie kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku.

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania w polskim prawie podatkowym

Sposób działania będzie uznany za sztuczny, gdy na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej. Badając, czy sposób działania był sztuczny, ustawodawca nakazuje wziąć pod uwagę w szczególności występowanie:

  • nieuzasadnionego dzielenia operacji lub
  • angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, lub
  • elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub
  • elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących, lub
  • ryzyka ekonomicznego lub gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania.

Ciekawym rozwiązaniem jest możliwość określenia skutków podatkowych dokonanych czynności na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki mógłby zaistnieć, gdyby dokonano czynności odpowiedniej (art. 119a § 2 OP). Z kolei, czynność odpowiednia została zdefiniowana w § 3 ww. przepisu, jako czynność, której podmiot mógłby w danych okolicznościach dokonać, jeżeli działałby rozsądnie i kierował się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej. Co więcej, strona może w toku postępowania wskazać czynność odpowiednią, w wyniku czego, skutki podatkowe będą określane na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki zaistniałby, gdyby dokonano tej czynności (vide art. 119a § 4 OP). Jednakże należy podkreślić, że regulacje odnoszące się do czynności odpowiedniej nie będą miały zastosowania, jeżeli okoliczności wskazują, że osiągnięcie korzyści podatkowej było jedynym celem dokonania czynności w rozumieniu art. 119a § 1. Wtedy skutki podatkowe będą określane zgodnie z przyjętą fikcją prawną – niedokonania czynności.

Polecamy: Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania – praktyczny poradnik

Regulacje dotyczące klauzuli nie mają zastosowania:

  • jeżeli korzyść podatkowa lub suma korzyści podatkowych osiągniętych przez podmiot z tytułu czynności nie przekracza w okresie rozliczeniowym 100 000 zł, a w przypadku podatków, które nie są rozliczane okresowo – jeżeli korzyść podatkowa z tytułu czynności nie przekracza 100 000 zł;
  • do podmiotu, który uzyskał opinię zabezpieczającą – w zakresie objętym opinią, do dnia doręczenia uchylenia lub zmiany opinii zabezpieczającej;
  • do podmiotu, którego wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej nie został załatwiony w terminie, o którym mowa w art. 119zb – w zakresie objętym wnioskiem, do dnia doręczenia zmiany opinii zabezpieczającej;
  • do podatku od towarów i usług oraz do opłat i niepodatkowych należności budżetowych;
  • jeżeli zastosowanie innych przepisów prawa podatkowego pozwala na przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania.

Postępowanie podatkowe w przypadku unikania opodatkowania

Organem właściwym do wszczęcia / prowadzenia postępowania podatkowego w wyniku, którego może być wydana decyzja w zakresie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania jest minister finansów. Po wydaniu decyzji o zastosowaniu klauzuli, minister finansów przekazuje przejęte postępowanie kontrolne organowi kontroli skarbowej.

Pełnomocnik w postępowaniu podatkowym

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Sandra Zawadzka

doradca podatkowy, specjalista z zakresu rozliczeń podatku od towarów i usług w jednostkach samorządu terytorialnego oraz procedur podatkowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »