Rozliczenie PIT za 2021 rok – podatek zryczałtowany wykazywany w zeznaniu rocznym

• Podatek zryczałtowany pobierany (co do zasady) przez płatnika
• Odsetki od pożyczki i umowa o pracę - PIT-36 zamiast PIT-37
• 19% zryczałtowanego podatku od wypłat ZUS
• Odsetki i dywidendy z zagranicy w rocznym zeznaniu podatkowym

Podatek zryczałtowany pobierany (co do zasady) przez płatnika

W zeznaniu rocznym zasadniczo nie należy wykazywać zryczałtowanego podatku pobranego przez płatnika od następujących przychodów:

- z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową (podatek 10%);

- z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunkiem pracy, z zastrzeżeniem zwolnień przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 ustawy o PIT (podatek 10%);

- z tytułu świadczeń pieniężnych otrzymywanych po zwolnieniu ze służby przez funkcjonariuszy służb mundurowych oraz żołnierzy, w związku ze zwolnieniem tych osób ze służby stałej na podstawie odrębnych ustaw, przez okres roku co miesiąc lub za okres roku jednorazowo albo co miesiąc przez okres trzech miesięcy (podatek 20%);

- z tytułu świadczeń otrzymanych od banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych lub instytucji finansowych w rozumieniu odrębnych przepisów, w związku z promocjami oferowanymi przez te podmioty (podatek 19%);

- z tytułów tzw. małych zleceń, tj. umów zawartych z osobą niebędącą pracownikiem płatnika, jeżeli kwota należności określona w umowie nie przekracza 200 zł (podatek 17%);

- z tytułu gromadzenia oszczędności na więcej niż jednym indywidualnym koncie emerytalnym, w rozumieniu przepisów o indywidualnych kontach emerytalnych (podatek 75%);

- od jednorazowych odszkodowań za skrócenie okresu wypowiedzenia, wypłacanych żołnierzom zwalnianym z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (podatek 20%);

- od kwoty wypłat z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym wypłat na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego dokonanych na podstawie art. 34a ust. 1 pkt 2 ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (podatek 10%);

- z tytułu odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, jeżeli zobowiązaną do zapłaty odszkodowania jest spółka, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innymi osobami, w części, w której wysokość odszkodowania przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania – w wysokości 70% tej części należnego odszkodowania;

- z tytułu określonych w umowie o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowie o świadczenie usług zarządzania zawartej ze spółką, o której mowa w punkcie wyżej, odpraw lub odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania lub rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta, w części, w której ich wysokość przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania wiążącej go ze spółką – w wysokości 70% należnej odprawy lub odszkodowania;

- z odsetek od pożyczek, z wyjątkiem gdy udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej (podatek 19%);

- z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych (podatek 19%);

- z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą (podatek 19%);

- z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (podatek 19%);

- od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (podatek 19%);

- od dochodu z tytułu umów ubezpieczenia, o którym mowa w art. 24 ust. 15a ustawy o PIT (podatek 19%);

- od kwot wypłacanych po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub spadkobiercy:

•  w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,
• z subkonta, o którym mowa w art. 40a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(podatek 19%);

- od dochodu członka pracowniczego funduszu emerytalnego z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunku ilościowym do aktywów tego funduszu (podatek 19%);

- z tytułu zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu (podatek 19%);

- od kwot jednorazowo wypłacanych przez otwarty fundusz emerytalny członkowi funduszu, któremu rachunek funduszu otwarto w związku ze śmiercią jego współmałżonka (podatek 19%);

- od dochodu oszczędzającego na indywidualnym koncie emerytalnym z tytułu zwrotu albo częściowego zwrotu, w rozumieniu przepisów o indywidualnych kontach emerytalnych, środków zgromadzonych na tym koncie (podatek 19%);

- od dochodu uczestnika pracowniczego programu emerytalnego z tytułu zwrotu środków zgromadzonych w ramach programu, w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych (podatek 19%);

- od dochodu uczestnika PPK uzyskanego w związku z wypłatą dokonaną na podstawie art. 98 ustawy o PPK – w zakresie, w jakim uczestnik PPK nie dokonał zwrotu wypłaconych środków w terminie wynikającym z umowy zawartej z wybraną instytucją finansową (podatek 19%);

- od dochodu uczestnika PPK z tytułu wypłaty środków, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o PPK – jeżeli wypłata będzie wypłacana w mniejszej liczbie rat niż 120 miesięcznych rat, albo z tytułu wypłaty jednorazowej (podatek 19%);

- od dochodu małżonka lub byłego małżonka uczestnika PPK z tytułu zwrotu dokonanego w związku z podziałem majątku małżonków (podatek 19%);

- od dochodu uczestnika PPK uzyskanego z tytułu zwrotu zgromadzonych środków dokonanego na wniosek uczestnika PPK (podatek 19%);

- od dochodu małżonka lub byłego małżonka, z tytułu wypłaty 75% środków, które zostały mu przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunek lokaty terminowej, dokonanej po osiągnięciu przez niego 60 roku życia – jeżeli wypłata ta nastąpi w wyniku likwidacji rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunku lokaty terminowej albo nastąpi zmiana umowy takiego rachunku (podatek 19%);

- od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego z tytułu wypłaty 75% środków zgromadzonych na rachunku w pracowniczym planie kapitałowym, które zostały przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunek lokaty terminowej – jeżeli wypłata ta nastąpi w wyniku likwidacji rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunku lokaty terminowej albo nastąpi zmiana umowy takiego rachunku (podatek 19%).

Ważne!
W zeznaniach: PIT‑36, PIT‑36L, PIT‑38, PIT‑39 należy rozliczyć zryczałtowany podatek od wymienionych przychodów, jeżeli tego zryczałtowanego podatku nie pobierze płatnik.

Odsetki od pożyczki i umowa o pracę - PIT-36 zamiast PIT-37

PRZYKŁAD
Jan Nowak w 2021 r. ze swojego majątku prywatnego udzielił pożyczki osobie fizycznej na kwotę 54 000 zł. Odsetki od tej pożyczki otrzymane w 2021 r. wyniosły 2000 zł. Odsetki te stanowią przychód z kapitałów pieniężnych Jana Nowaka, który podlega opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem. Podatku tego nie pobrał pożyczkobiorca, ponieważ nie jest on płatnikiem. Podatek ten Jan Nowak musi rozliczyć sam.
Wyniesie on 380 zł (2000 zł × 19%).

Jan Nowak w 2021 r. osiągał przychody z umowy o pracę. Bez przychodów z pożyczki złożyłby indywidualne zeznanie PIT‑37. Jednak z uwagi na przychody z pożyczki za 2021 r. powinien złożyć zeznanie PIT‑36, w którym rozliczy przychody ze stosunku pracy oraz zryczałtowany podatek z tytułu odsetek od pożyczki (poz. 411 zeznania PIT‑36).

19% zryczałtowanego podatku od wypłat ZUS

Opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem podlegają także:

- kwoty jednorazowo wypłacane przez ZUS z subkonta w związku ze śmiercią współmałżonka ubezpieczonego (art. 30a ust. 1 pkt 9a ustawy o PIT; zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 59b nie ma zastosowania, ponieważ wypłacana kwota nie trafia na subkonto byłego współmałżonka),

- kwoty wypłaty gwarantowanej, o których mowa w art. 25b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Ten zryczałtowany podatek powinien zostać pobrany i odprowadzony do urzędu skarbowego przez płatnika, czyli instytucję dokonującą wypłaty powyższych kwot. Jeżeli płatnik nie pobierze tego podatku, podatnik powinien go rozliczyć w zeznaniu rocznym (podatek jest rozliczany w części PODATEK DO ZAPŁATY/NADPŁATA zeznań: PIT‑36, PIT‑36L, PIT‑38, PIT‑39; rodzaj składanego zeznania zależy od źródeł przychodów danego podatnika).

Składki gromadzone na subkoncie małżonka w ZUS w wyniku podziału mogą trafić na subkonto byłego współmałżonka w razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo śmierci małżonka (art. 40e ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Chodzi tu o podział składek, które należą do majątku wspólnego małżonków. W takim przypadku transfer tych środków na subkonto byłego współmałżonka jest zwolniony od podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 59b ustawy o PIT). Dochody zwolnione nie są rozliczane w zeznaniu podatkowym.

Odsetki i dywidendy z zagranicy w rocznym zeznaniu podatkowym

W zeznaniu rocznym PIT należy również rozliczyć zryczałtowany podatek od uzyskanych za granicą Polski dochodów z tytułu:

- odsetek od pożyczek, z wyjątkiem gdy udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej,

- odsetek i dyskonta od papierów wartościowych,

- odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika albo w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą,

- dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych,

- udziału w funduszach kapitałowych.

Ten podatek może podlegać rozliczeniu w zeznaniach: PIT‑36, PIT‑36L, PIT‑38 albo PIT‑39, w zależności od innych źródeł przychodów podatnika.

PRZYKŁAD
Jan Miszka zamieszkały w Polsce posiada lokatę bankową założoną w Szwajcarii. Z tego tytułu uzyskuje odsetki, które w Polsce podlegają opodatkowaniu stosownie do art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Podatnik za 2021 r. składa jedynie zeznanie PIT‑38, z tytułu dochodów uzyskanych z obrotu papierami wartościowymi. W poz. 45 tego zeznania będzie zobowiązany do wykazania zryczałtowanego podatku od odsetek uzyskanych z lokaty bankowej w Szwajcarii.

Grzegorz Ziółkowski, doradca podatkowy

Artykuł jest częścią publikacji PIT-y i ulgi podatkowe 2021