Ulga rehabilitacyjna 2023 - ile wynosi, kto może skorzystać?

• Ulga rehabilitacyjna - ile zwrotu?
• Ulga rehabilitacyjna po Polskim Ładzie
• Ulga rehabilitacyjna - wydatki nielimitowane
• Ulga rehabilitacyjna - wydatki limitowane

Ulga rehabilitacyjna - ile zwrotu?

Jeżeli chodzi o zwrot w ramach ulgi rehabilitacyjnej, to w praktyce o zakresie odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne często decyduje zaświadczenie lekarza, który potwierdzi, że dane wydatki są niezbędne w rehabilitacji danej osoby niepełnosprawnej. Prawo do odliczenia ma albo osoba niepełnosprawna, albo osoba, na której utrzymaniu znajduje się osoba niepełnosprawna. Chodzi tu o podatników, na których utrzymaniu pozostają następujące osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe – jeżeli w 2022 r. dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczały 12-krotności kwoty renty socjalnej obowiązującej w grudniu tego roku. W grudniu 2022 r. renta socjalna wynosiła 1338,44 zł, zatem limit obowiązujący w rozliczeniu za 2022 r. wynosi 16 061,28 zł. Do dochodów tych nie zalicza się:

1) alimentów na rzecz dzieci:

• małoletnich,„ 
• pełnoletnich, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
• pełnoletnich do ukończenia 25 roku życia, uczących się w szkołach, o których mowa w krajowych lub
  zagranicznych przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej lub przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych czy walut wirtualnych lub przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT (przychody objęte ulgą dla młodych) i art. 21 ust. 1 pkt 152 (przychody objęte ulgą na powrót), w łącznej wysokości przekraczającej 12-krotność kwoty renty socjalnej obowiązującej w grudniu roku podatkowego (w 2022 r. jest to kwota 16 061, 28 zł);

2) świadczenia uzupełniającego otrzymanego na podstawie przepisów o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji;

3) przyznanych na podstawie odrębnych przepisów zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów;

4) dodatku energetycznego dla odbiorców wrażliwych, który przyznaje wójt, burmistrz lub prezydent;

5) dodatku osłonowego przyznanego na podstawie ustawy z 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz.U.z 2022 r. poz. 1 z późn.zm.);

6) dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U.z 2022 r. poz. 1692 z późn.zm.);

7) dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła i dodatku dla niektórych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła,o których mowa w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967 z późn.zm.);

8) dodatku elektrycznego, o którym mowa w art. 27 ustawy z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2127 z późn.zm),

9) refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT, o której mowa w art. 18 ustawy z 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na runku gazu (Dz.U.z 2022 r. poz. 2687).

Warunkiem dokonania odliczenia jest posiadanie przez osobę niepełnosprawną, której dotyczy wydatek:

• orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub
• decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo„ 
• orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.

Odliczenie może być dokonane również wtedy, gdy osoba, której dotyczy wydatek, posiada orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez właściwy organ na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r.

W przypadku gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie. W zakresie omawianego odliczenia istnieją wydatki, które podle gają limitom oraz które odliczamy bez limitów.

Ulga rehabilitacyjna po Polskim Ładzie

Do ulgi rehabilitacyjnej wprowadzono kilka zmian na podstawie przepisów Polskiego Ładu, które miały zastosowanie już do rozliczenia za 2021 r. (art. 70 pkt 1 ustawy nowelizującej z 29 października 2021 r.). Na podstawie dodanych przepisów odliczeniu podlegają wydatki na zakup, naprawę lub wypożyczenie wyrobów medycznych wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz.U. z 2021 r. poz. 704 z późn.zm.) oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem, z wyjątkiem pieluchomajtek, pieluch anatomicznych, chłonnych majtek, podkładów i wkładów anatomicznych, które są objęte odrębnym tytułem odliczenia w ramach limitu rocznego 2280 zł. Dzięki nowemu brzmieniu przepisów odliczeniu podlegają nie tylko wydatki na zakup i naprawę, ale również na wypożyczenie sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji lub ułatwiających czynności życiowe oraz wydatki na zakup, naprawę lub wypożyczenie wyposażenia umożliwiającego używanie tych przedmiotów. W wyniku zmian wprowadzono nowy tytuł odliczenia umożliwiający odliczenie wydatków za pobyt opiekuna przebywającego wraz z osobą niepełnosprawną – zaliczoną do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16 – na turnusie rehabilitacyjnym lub w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego i rehabilitacji leczniczej. Wcześniej odliczeniu podlegały wydatki poniesione na pobyt na turnusie rehabilitacyjnym i w tych zakładach jedynie osób niepełnosprawnych. Zmiana przepisów pozwoliła również na odliczenie wszelkich wydatków poniesionych na przewóz osoby niepełnosprawnej i dzieci niepełnosprawnych do lat 16, a nie tylko związanych z przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Po zmianie, podobnie jak w przypadku używania własnego samochodu, odliczenie będzie możliwe bez względu na cel, któremu służy przewóz osoby niepełnosprawnej. W przepisach wprowadzono również doprecyzowanie, że chodzi o leki w rozumieniu ustawy – Prawo farmaceutyczne.

Ulga rehabilitacyjna - wydatki nielimitowane

Wydatki niepodlegające limitom w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Za wydatki niepodlegające limitom, których poniesienie uprawnia do odliczenia od dochodu, ustawa o PIT uznaje wydatki na:

1) adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających
z niepełnosprawności;

2) przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;

3) zakup, naprawę lub najem wyrobów medycznych wymienionych w wykazie wyrobów medycznych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem, z wyjątkiem pieluchomajtek, pieluch anatomicznych, chłonnych majtek, podkładów i wkładów anatomicznych, które podlegają odliczeniu w limicie rocznym 2280 zł;

4) zakup, naprawę lub najem indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem, niewymienionych w wykazie wyrobów medycznych, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego;

5) zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających
z niepełnosprawności;

6) odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym;

7) odpłatność za pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym;

8) odpłatność za pobyt opiekuna osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16, przebywającego z osobą niepełnosprawną na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładzie rehabilitacji leczniczej;

9) odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne;

10) opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa;

11) opłacenie tłumacza języka migowego;

12) kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia;

13) odpłatny przewóz:

• osoby niepełnosprawnej – karetką transportu sanitarnego,
• „osoby niepełnosprawnej, zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16

– również innymi środkami transportu niż karetka;

14) odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:

• „na turnusie rehabilitacyjnym,„ 
• w zakładach leczniczych,„ 
• na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia,
• opiekuna osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16, przebywającego z osobą niepełnosprawną na turnusie rehabilitacyjnym lub w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, lub zakładzie rehabilitacji leczniczej.

Wysokość wydatków niepodlegających limitowi ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, które zawierają w szczególności: dane identyfikujące kupującego i sprzedającego, rodzaj kupionego towaru lub usługi oraz kwotę zapłaty. W praktyce będą to przede wszystkim faktury.

Ulga rehabilitacyjna - wydatki limitowane

Wydatki podlegające limitowi ww ramach ulgi rehabilitacyjnej. Istnieje pewna grupa wydatków rehabilitacyjnych, które podlegają limitowi. Są to wydatki na:

• opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością na rządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa,
• utrzymanie psa asystującego, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji zawodowej,
• używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną albo dziecko niepełnosprawne, które nie ukończyło 16 roku życia,
• pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, chłonne majtki, podkłady, wkłady anatomiczne.

Z tytułu każdego z ww. limitowanych wydatków rehabilitacyjnych podatnik może odliczyć w roku podatkowym nie więcej niż kwotę 2280 zł. Na żądanie organów podatkowych podatnik jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

• wskazać z imienia i nazwiska osoby, które opłacono w związku z pełnieniem funkcji przewodnika,
• okazać certyfikat psa asystującego.

Przy odliczeniu wydatków związanych z używaniem samochodu nie jest istotne, czy podatnik dokonujący odliczenia posiada uprawnienia do kierowania pojazdem.

Ulga rehabilitacyjna - leki. Jakie?

Leki w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Wydatki na leki, o których mowa w ustawie z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2301) podlegają odliczeniu od dochodu/przychodu opodatkowanego ryczałtem, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować te leki stale lub czasowo. Podatnik musi więc dysponować odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. Dowodem potwierdzającym zakup leków są dokumenty, które zawierają w szczególności: dane identyfikujące kupującego i sprzedającego, rodzaj kupionego towaru oraz kwotę zapłaty. W praktyce będą to przede wszystkim faktury. Odliczeniu podlega różnica pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł. Podatnik, aby ustalić kwotę odliczoną, musi w każdym miesiącu porównać, ile wydał na leki i jaka jest różnica z danego miesiąca, która podlega odliczeniu. Następnie kwoty różnic z poszczególnych miesięcy zsumuje do odliczenia w zeznaniu rocznym.

Więcej na ten temat znajdziesz w publikacji: PIT-y i ulgi podatkowe 2022