REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rolnicy i obowiązek prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Ewa Pasieczna
Biegły rewident
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Problem obowiązku prowadzenia przez rolników pełnych ksiąg rachunkowych nie jest prosty. Co najmniej z 3 powodów. Po pierwsze dlatego, że mało się o tym mówi i pisze, również w Internecie.

Po drugie - przez przyzwyczajenie pozostajemy w przekonaniu, że skoro rolnicy są zwolnieni z podatku dochodowego (poza działami specjalnymi produkcji rolnej) to właściwie po co im jakiekolwiek księgi?

REKLAMA

Autopromocja

 

Po trzecie - odrębnie ten obowiązek jest uregulowany dla rolników, prowadzących gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, a inaczej dla osób, uzyskujących przychody w ramach działów specjalnych produkcji rolnej.

 

Działy specjalne produkcji rolnej a pełne księgi

Dalszy ciąg materiału pod wideo

 

Opodatkowanie przychodów uzyskiwanych z działów specjalnych produkcji rolnej zostało uregulowane w ustawie o PIT. W ustawie tej znajdują się również przepisy dotyczące obowiązku prowadzenia ksiąg, w tym również ksiąg rachunkowych. Tym samym przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są przepisem szczególnym w stosunku do ustawy o rachunkowości.

 

W efekcie rozstrzygnięcie dylematu: czy osoba uzyskująca przychody z działów specjalnych produkcji rolnej musi prowadzić pełne księgi rachunkowe po przekroczeniu obrotów 1.200.000 EUR następuje na podstawie ustawy o PIT.

 

Kluczowe znaczenie ma przepis art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT, uzależniający obowiązek prowadzenia ksiąg przez osoby uzyskujące przychody z działów specjalnych produkcji rolnej od dokonania zgłoszenia zamiaru ich prowadzenia. W tej sytuacji za możliwe i uzasadnione należy uznać przyjęcie, że termin „księgi” (w liczbie mnogiej), zastosowany w tym artykule odnosi się zarówno do podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jak i do ksiąg rachunkowych.

 

Jeżeli zatem podatnik uzyskujący przychody z działów specjalnych produkcji rolnej nie zgłosił zamiaru prowadzenia ksiąg, nie ma obowiązku ich prowadzenia i to niezależnie od wielkości uzyskanych przychodów. Przekroczenie limitu przychodów, o jakim mowa w art. 24a ust. 4 ustawy o PIT (1.200.000 EUR) nie ma więc w takim wypadku żadnego znaczenia, ponieważ obowiązek prowadzenia ksiąg, w tym ksiąg rachunkowych, został uregulowany swoiście w ustawie o PIT, odmiennie niż w ustawie o rachunkowości.

 

Dlatego też dochód z działów specjalnych produkcji rolnej w wypadku, gdy podatnik zamiaru prowadzenia ksiąg nie zgłosi, określany jest na podstawie norm ryczałtowo-szacunkowych, przewidzianych w art. 24 ust. 4-4e ustawy o PIT, także wtedy, gdy przychód przekroczy wspomniany limit z art. 24a ust. 4 ustawy o PIT i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości (tak też uzasadnienie uchwały NSA z dnia 17.01.2011 r. sygn. akt II FPS 2/10).

 

Czy rolnikowi opłaca się być czynnym podatnikiem VAT?

 

Służebność przesyłu a VAT

 

Rolnik prowadzący gospodarstwo rolne a pełne księgi

 

Rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne, a więc uzyskujący przychody z działalności rolniczej poza działami specjalnymi produkcji rolnej, nie mogą się powoływać się na zapisy ustawy o PIT w zakresie obowiązku lub braku prowadzenia ksiąg, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

 

Tym samym rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne są zobowiązani do stosowania wyłącznie ustawy o rachunkowości. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 przepisy tej ustawy stosuje się między innymi do osób fizycznych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro.

 

Chcąc ustalić powyższą wielkość w polskich złotych, należy przemnożyć kwotę 1.200.000 euro przez średni kurs ogłoszony przez Narodowy Bank Polski, na dzień 30 września roku poprzedzającego rok obrotowy.

 

Joanna Dadacz, dyrektor departamentu rachunkowości Ministerstwa Finansów, wyjaśnia, że art. 2 ust. 1 ustawy o rachunkowości dotyczy także działalności rolniczej. Stanowisko Ministerstwa Finansów i specjalistów z rachunkowości zostało zaprezentowane w artykule „Rolnicy nie prowadzą ksiąg rachunkowych” Gazety Prawnej z 9 maja 2012 r.

 

Oponenci, kwestionujący istnienie takiego obowiązku podnoszą, że ustawodawca, konstruując katalog jednostek zobowiązanych do stosowania ustawy o rachunkowości, zapomniał przez przypadek wyłączyć rolników.

 

Polemizując z tym twierdzeniem należy stwierdzić, że nie ma w polskim ustawodawstwie przepisu wyłączającego powyższy obowiązek. Obowiązki ewidencyjne wynikające z ustawy o rachunkowości nie zależą od sposobu opodatkowania i sposobu prowadzenia działalności. Nie znajdziemy w przepisach ustawy o rachunkowości zapisu, że przepisy tej ustawy stosuje się wyłącznie w stosunku do osób i podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych nie wynika również i nie łączy się z obowiązkiem ustalania podstawy opodatkowania dla potrzeb podatku dochodowego. Takie myślenie jest całkowicie błędne i pozbawione podstaw prawnych.

 

Ponadto dowodem na celowe działanie ustawodawcy jest treść innych ustaw, w tym ustawy o VAT. Zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 19 ustawy o VAT, pod pojęciem rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku VAT, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

 

Treść tego artykułu dowodzi, że ustawodawca przewidział dla rolników obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych. Oczywiście tylko dla tych, którzy osiągnęli limit 1.200.000 EUR obrotów ze sprzedaży.

 

Zatem argumentacja przeciwników tego poglądu jest z góry skazana na porażkę - szczególnie w obliczu określonych ustawą o rachunkowości sankcji za nieprowadzenie ksiąg rachunkowych lub niesporządzenie sprawozdania finansowego.

 

Warto przypomnieć, że zgodnie z art. 77 ustawy o rachunkowości kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do:

 

1.      nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzenia ich wbrew przepisom ustawy lub podawania w tych księgach nierzetelnych danych,

2.      niesporządzenia sprawozdania finansowego, sporządzenia go niezgodnie z przepisami ustawy lub zawarcia w tym sprawozdaniu nierzetelnych danych

 

- podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.

 

Na osłodę warto sobie uświadomić, że prowadzenie pełnych ksiąg rachunkowych pozwala m.in. zapanować nad posiadanym majątkiem, należnościami i zaciągniętymi zobowiązaniami. Zwiększenie kosztochłonności prowadzenia gospodarstwa rolnego zostanie na pewno zrekompensowane danymi, jakie jesteśmy w stanie uzyskać z pełnych ksiąg rachunkowych.
Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
KSeF wchodzi na stałe – od 2026 roku faktury tylko elektroniczne. Szczegóły ustawy już znane!

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA

Krajowy System e-Faktur (KSeF). Prezydent podpisał ustawę

Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę zmianę ustawy o VAT, wprowadzającą Krajowy System e-Faktur (KSeF) - poinformowała kancelaria prezydenta. Co to oznacza dla firm?

Nierozwiązany problem ziemi po PGR-ach: czy minister Krajewski uratuje miejsca pracy i gospodarstwa indywidualne?

Nierozwiązane od lat kwestie zagospodarowania dzierżawionej ziemi państwowej powracają dziś z ogromną siłą. Na decyzje ministerstwa rolnictwa czekają zarówno pracownicy spółek gospodarujących na gruntach po dawnych PGR-ach, jak i rolnicy indywidualni, którzy chcą powiększać swoje gospodarstwa. W tle stoją dramatyczne obawy o przyszłość setek osób zatrudnionych w spółkach oraz widmo likwidacji stad bydła.

Dobra wiadomość dla rolników! Prezydent podpisał ustawę o przechowywaniu nawozów naturalnych – zmiany wejdą w życie błyskawicznie

Prezydent RP podpisał ustawę przygotowaną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która wprowadza istotne zmiany dla rolników w zakresie przechowywania nawozów naturalnych. Nowe przepisy wydłużają terminy dostosowania gospodarstw, upraszczają procedury budowlane i zapewniają dodatkowe wsparcie administracyjne.

Pracujący studenci, a ubezpieczenie w ZUS. Umowy o pracę, o dzieło i zlecenia - składki i świadczenia

Nie tylko latem wielu studentów podejmuje pracę, na podstawie kilku rodzajów umów. Różnią się one obowiązkiem odprowadzania składek a co za tym idzie, również prawem do świadczeń. Wyjaśniamy jakie umowy są podpisywane i jak są oskładkowane.

REKLAMA

Rekord: Ponad 1,24 mln cudzoziemców pracuje legalnie w Polsce i płaci składki do ZUS

Na koniec I półrocza 2025 r. liczba cudzoziemców legalnie pracujących i objętych ubezpieczeniami społecznymi w ZUS przekroczyła 1,24 mln osób. W województwie kujawsko-pomorskim było ich ponad 48,3 tys.W porównaniu z końcem 2024 roku wzrost odnotowano zarówno w skali kraju, jak i w regionie - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

Działalność nierejestrowana w 2025 roku - własny biznes bez składek ZUS i formalności [limit]. Kiedy rejestracja firmy jest już konieczna i jak to zrobić?

Rozpoczęcie działalności gospodarczej w Polsce może wydawać się skomplikowane – zwłaszcza dla osób, które dopiero testują swój pomysł na biznes. Dlatego działalność nierejestrowana (zwana też nieewidencjonowaną) to atrakcyjna forma dla początkujących przedsiębiorców. Jednak wraz z rozwojem działalności pojawia się pytanie: czy to już czas, by przejść na zarejestrowaną firmę? Przedstawiamy, kiedy warto podjąć ten krok, jakie są jego konsekwencje oraz jak się do tego przygotować.

REKLAMA