REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Konsekwencje podatkowe wynikające z nabycia przez rolników nielegalnego paliwa

Konsekwencje podatkowe wynikające z nabycia przez rolników nielegalnego paliwa / Fotolia
Konsekwencje podatkowe wynikające z nabycia przez rolników nielegalnego paliwa / Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Jak informuje Ministerstwo Finansów, na terytorium kraju zaobserwowano nasilenie zjawiska oszustw w obrocie paliwami. Do resortu finansów docierają niepokojące sygnały, że nabywcami paliwa od oszustów mogą być w coraz większym stopniu rolnicy, prawdopodobnie nieświadomi uczestnictwa w takim procederze. Należy wskazać, że „uczestnictwo” w oszustwie wiąże się z określonymi negatywnymi konsekwencjami podatkowymi również dla nabywców paliw, którymi mogą być rolnicy.

Autopromocja

VAT 2015/2016 – bieżące problemy i zmiany

Ustalenia poczynione wskutek działań kontrolnych służb skarbowych prowadzą do wniosku, że nadużycia w obrocie paliwami przyjmują często formę zorganizowaną (tzw. transakcje karuzelowe). Przez karuzelę podatkową należy rozumieć sieć kilku, kilkunastu (rzadziej kilkudziesięciu) podmiotów, które tworzą pozory legalnych transakcji handlowych, a ich prawdziwym celem jest wyłudzenie z urzędu skarbowego zwrotu podatku VAT. W procederze tym istotnym elementem jest wykorzystanie tzw. słupów (podmiotów z reguły nieposiadających majątku, z założenia nierozliczających podatku). Osobami uczestniczącymi w łańcuchu transakcji mających na celu wyłudzenia podatku mogą być również podmioty (m.in. rolnicy), które nieświadomie uczestniczą w procederze wyłudzeń, kupując paliwo po bardzo niskiej cenie (tak atrakcyjna cena nie mogłaby być zastosowana, gdyby podmioty uczestniczące w łańcuchu transakcji prawidłowo rozliczały podatek). Najczęściej zaniżona cena pełni funkcję „wabika” mającego skłonić uczciwego klienta do nabycia określonego towaru od oszusta podatkowego.

Przedstawiając problem nadużyć w obrocie paliwami należy również podkreślić, że to konsument (w opisywanym przypadku rolnik) płaci podatek w cenie paliwa. W wyniku nadużyć podatek ten (uiszczony przez konsumenta w zapłacie) nie trafia do budżetu, lecz wzbogaca nieuczciwego sprzedawcę.

Zmiany w podatku rolnym od 2016 roku

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Do najbardziej istotnych konsekwencji uczestnictwa w takim procederze należą:

1. Zakwestionowanie u rolnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w podatku VAT

W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy podatkowe mogą zakwestionować prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej zakup paliwa przez rolnika, w przypadku gdy rolnik dokonujący odliczenia podatku (tj. rolnik, który rozlicza podatek VAT) „wiedział lub powinien był wiedzieć”, że kupił paliwo od oszusta, który nie zapłaci podatku do urzędu skarbowego.

W związku z powyższym przed nabyciem paliwa rolnik powinien zasięgnąć dokładnych i sprawdzonych informacji na temat podmiotu, od którego zamierza nabyć paliwo, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Ponadto rolnik powinien zwrócić uwagę, czy zakup paliwa odbywa się w warunkach typowych dla takich transakcji. Na fakt, że transakcja zakupu paliwa odbiega od typowych warunków mogą wskazywać następujące okoliczności:

  • możliwość zapłaty za paliwo wyłącznie gotówką kierowcy lub przedstawicielowi dostawcy, najczęściej nieznanemu,
  • wyjątkowo atrakcyjne warunki cenowe zakupu paliwa,
  • nietypowe pozabiurowe okoliczności zawierania transakcji (parkingi, lokale ogólnodostępne, internet, SMS, telefon), niestandardowe zachowania osób dostarczających paliwo, np. brak zgody na wylegitymowanie się przez sprzedającego, dowożącego paliwo czy pobierającego gotówkę,
  • zakup paliwa bezpośrednio z cystern,
  • brak możliwości identyfikacji osoby wystawiającej fakturę,
  • brak wszystkich właściwych dokumentów sprzedaży (dokumentu wydania – tzw. Wz, świadectwa jakości, koncesji, niewystawienie faktury),
  • zakup paliwa od podmiotu, dla którego taka sprzedaż nie stanowi podstawowego profilu działalności,
  • brak możliwości bezpośredniego kontaktu z podmiotem sprzedającym paliwo (kontakt wyłącznie telefoniczny, dostawa paliwa przez inne podmioty, brak możliwości omówienia warunków współpracy w siedzibie podmiotu, brak możliwości zawarcia umowy w formie pisemnej, brak możliwości odbioru paliwa w miejscu prowadzenia działalności przez podmiot sprzedający paliwo),
  • przywóz paliwa w pojazdach/zbiornikach nieprzeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych.

Sprzedaży przetworzonych produktów rolnych z własnej uprawy lub hodowli od 1 stycznia 2016 r.

2. Nałożenie na rolnika obowiązku zapłaty podatku VAT „za sprzedawcę” w drodze odpowiedzialności solidarnej

Kolejną negatywną konsekwencją zakupu paliwa od oszusta jest możliwość nałożenia na rolnika obowiązku zapłaty podatku VAT od zakupionego paliwa, w przypadku gdy podatku nie rozliczy nieuczciwy sprzedawca. Dotyczy to zarówno rolników rozliczających podatek VAT, jak również tzw. rolników ryczałtowych. W szczególności ryzyko zapłaty podatku za nieuczciwego sprzedawcę może pojawić się w przypadku gdy zakup paliwa odbywa się w nietypowych warunkach oraz gdy cena paliwa, którą oferuje sprzedawca jest znacząco niższa niż w przypadku innych sprzedawców.

Rolnicy mogą uwolnić się od ryzyka płacenia podatku za nieuczciwego sprzedawcę w przypadku gdy kupują paliwo u sprawdzanych sprzedawców, co ma miejsce m.in. w przypadku nabywania paliwa od podmiotów wpisanych do prowadzonego przez Ministra Finansów w formie elektronicznej wykazu podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną. Wykaz ten jest udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Finansów na stronie www.mf.gov.pl w dziale Administracja podatkowa/Działalność/Kaucja gwarancyjna. Wejście do wykazu jest również możliwe ze strony www.finanse.mf.gov.pl w menu VAT/Kaucja gwarancyjna; link bezpośredni: http://kaucja-gwarancyjna.mofnet.gov.pl/.

3. Nałożenie na rolnika obowiązku zapłaty podatku akcyzowego „za sprzedawcę”

Kupując paliwo niewiadomego lub nielegalnego pochodzenia, gdy nie jest znane źródło pochodzenia paliwa i nie jest możliwe ustalenie sprzedawcy paliwa, rolnik może zostać zobowiązany do zapłacenia akcyzy, jeżeli nie zrobił tego sprzedawca. Ryzyko zapłaty akcyzy za dostawcę paliwa wystąpi np. w sytuacji, gdy rolnik odmówi ujawnienia sprzedawcy lub wskaże podmiot nieistniejący. Aktualnie obowiązująca stawka akcyzy dla olejów napędowych o kodzie CN 2710 19 41 oraz wyrobów powstałych ze zmieszania tych olejów z biokomponentami, spełniających wymagania jakościowe określone w odrębnych przepisach wynosi 1171,00 zł/1000 l. W przypadku gdy olej napędowy nie spełnia wymogów jakościowych należy zastosować stawkę akcyzy wynoszącą 1797,00 zł/1000 l.

Autopromocja

4. Nałożenie na rolnika obowiązku zapłaty opłaty paliwowej „za sprzedawcę”

Jeżeli rolnik zostanie zobowiązany do zapłacenia akcyzy w związku z zakupem paliw z niewiadomego lub nielegalnego źródła, to konsekwencją tego będzie konieczność opłacenia przez rolnika również opłaty paliwowej. Obowiązująca w 2015 r. stawka opłaty paliwowej dla olejów napędowych wynosi 288,05 zł/1000 l.

5. Możliwość zakwestionowania u rolnika zwrotu akcyzy, o który ubiegają się rolnicy w urzędzie gminy

Rolnicy mogą uzyskać zwrot podatku akcyzowego zapłaconego przy zakupie oleju napędowego używanego do produkcji rolnej. Limit zwrotu podatku akcyzowego w 2015 r. wynosi 81,70 zł za każdy 1 ha użytków rolnych. W tym celu rolnik występuje (w zależności od miejsca położenia gruntów) do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, dołączając do wniosku faktury dokumentujące zakup oleju napędowego.

Podstawą do zwrotu podatku akcyzowego mogą być wyłącznie faktury, które stanowią rzeczywisty dowód zakupu oleju napędowego przez rolnika (tj. dokumentują transakcje, które rzeczywiście miały miejsce, wystawił je podmiot dokonujący legalnego obrotu paliwami, nie zaś np. podmiot nieistniejący, a przedmiotem dostawy był olej napędowy).

Współwłasność gospodarstwa rolnego a zwolnienie z PIT odszkodowania z tytułu ustanowienia służebności

W przypadku gdy faktury przedstawione przez rolnika nie będą dokumentować rzeczywistego zakupu oleju napędowego (będą to tzw. puste faktury), zwrot podatku akcyzowego może zostać zakwestionowany.

W sytuacji natomiast gdyby okazało się w terminie późniejszym, że rolnik pobrał nienależnie zwrot podatku akcyzowego będzie on zobowiązany do jego zwrotu wraz ze stosownymi odsetkami.

6. Odpowiedzialność karno-skarbowa

Nabycie paliwa od oszusta na podstawie faktur, które są niezgodne z rzeczywistością oraz posługiwanie się przez podatnika takimi fakturami przed organami podatkowymi w ramach dokonywania rozliczenia podatku (przykładowo VAT czy akcyzowego) może prowadzić do odpowiedzialności za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe na podstawie ustawy Kodeks karny skarbowy, za co grozi kara grzywny (od 175 zł do 16,8 mln zł), kara pozbawienia wolności do 5 lat albo obie te kary łącznie.

Podobne konsekwencje poniesie podatnik, który przez podanie danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajenie rzeczywistego stanu rzeczy wprowadza w błąd właściwy organ narażając na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej, w szczególności podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, podatku akcyzowym, zwrot nadpłaty lub jej zaliczenie na poczet zaległości podatkowej lub bieżących albo przyszłych zobowiązań podatkowych.

Posługiwanie się nierzetelnymi fakturami może stanowić ponadto czyn zabroniony podlegający karze grzywny od 175 zł do 16,8 mln zł.

Z kolei nabycie oleju opałowego, bez względu na to czy dokonane w sposób legalny, czy też nie, i jego następne użycie jako napędowego, zagrożone jest karą grzywny (od 175 zł do 16,8 mln zł), karą pozbawienia wolności do 2 lat albo obu tym karom łącznie.

Podsumowując, potencjalne zagrożenia dla rolnika z tytułu zakupu „nielegalnego” paliwa zdecydowanie przewyższają korzyści, jakie mogą oni uzyskać z tytułu „atrakcyjnej” ceny jego zakupu. Powyższe ilustruje następujący przykład:

Rolnik zakupił 1000 litrów „nielegalnego” oleju napędowego niespełniającego wymagań jakościowych po cenie brutto 4,50 zł/l (o 50 gr/l niższej niż w przypadku „legalnego” zakupu).

Z tego tytułu rolnik uzyskuje zysk w wysokości 500 zł.

Jednocześnie jednak rolnik może ponieść straty w wysokości 3877 zł.

Na kwotę tych strat składać się będą:

  1. należności na rzecz Skarbu Państwa, których może dochodzić naczelnik urzędu celnego:
  2. kwoty zakwestionowanych odliczeń czy zwrotu podatku, przysługujących rolnikowi przy „legalnym” nabyciu:
    • 950 zł (zwrot podatku akcyzowego),
    • 842 zł (odliczenie podatku VAT).

RYZYKO „biznesu” = 500 zł – 3877 zł = - 3377 zł

Kwota straty może być znacznie wyższa w przypadku m.in. gdy dojdzie do nałożenia na rolnika obowiązku zapłaty podatku „za sprzedawcę” w drodze odpowiedzialności solidarnej czy też do nałożenia na rolnika kary w drodze odpowiedzialności karnoskarbowej.

Ponadto wskazania wymaga, że paliwo pochodzące z niewiadomego źródła często nie spełnia norm jakościowych, jednym bowiem z typowych procederów uprawianych przez osoby dopuszczające się oszustw w obrocie paliwami jest odbarwianie oleju opałowego przy pomocy kwasu siarkowego i sprzedawanie go jako oleju napędowego. W momencie zakupu rolnik nie jest w stanie odróżnić nabytego odbarwionego oleju opałowego od oleju napędowego. Inną metodą jest dodawanie do oleju opałowego odpadów chemicznych lub tanich rozpuszczalników i sprzedaży go jako oleju napędowego. Używanie takiego paliwa może prowadzić do awarii silników maszyn rolniczych, a w konsekwencji skutkować koniecznością przeprowadzenia kosztownych napraw tych urządzeń.

Mając na uwadze powyższe, nabywając paliwo w dobie nasilenia zjawiska oszustw w sektorze paliwowym, rolnicy mogą ustrzec się uczestnictwa w takim procederze w następujący sposób:

  • bardzo uważnie dobierać kontrahentów, od których zakupią paliwo,
  • dokonywać zakupu w firmach o niebudzącej wątpliwości renomie,
  • zawierać transakcje - umowy grupowo, z wyznaczeniem lidera fachowca paliwowo-finansowego, celem zmniejszenia kosztów biurokracji oraz zapewnienia możliwości negocjacji dużego upustu,
  • zawierać transakcje w biurze (najlepiej firmy sprzedającej z udziałem jej właściciela lub szefa) w godzinach pracy biura,
  • unikać zakupu paliwa w przypadku gdy okoliczności, w jakich odbywa się sprzedaż są nietypowe i budzą wątpliwości,
  • zawierać transakcje bezgotówkowe,
  • w przypadku płatności w formie gotówkowej należy upewnić się, że osoba przyjmująca należność jest wskazana z imienia i nazwiska na dowodzie KP oraz jest upoważniona przez sprzedawcę do odbioru gotówki,
  • w przypadku dokonywania transakcji z udziałem pośrednika żądać dowodów, że osoba podająca się za pośrednika może występować w imieniu sprzedawcy (umowa pośrednictwa, telefon do sprzedawcy),
  • żądać oryginalnych dokumentów (KRS, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, REGON, NIP, koncesja), z których należy pewne dane wynotować – celem sprawdzenia – nr dokumentu, data wydania, organ wystawiający dokument, data ważności od... do... – nawet zażądać kserokopii tych dokumentów),
  • przy każdej dostawie żądać oprócz faktury obowiązkowo świadectwa jakości paliwa, które również należy poddać sprawdzeniu (telefon do wystawcy),
  • sprawdzać czy sprzedawcy paliwa są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT,

    Sprawdzenie statusu podmiotu w VAT jest dostępne pod linkiem https://pfr.mf.gov.pl/?link=vat
  • sprawdzać czy sprzedawcy paliwa są wymienieni w prowadzonym przez Ministra Finansów w formie elektronicznej wykazie podmiotów, które złożyły kaucję gwarancyjną,
  • sprawdzać czy sprzedawcy paliwa są w bazie przedsiębiorstw posiadających koncesje w zakresie obrotu paliwami.

    Baza przedsiębiorstw posiadających koncesje znajduje się na stronie internetowej Urzędu Regulacji Energetyki pod linkiem:
    http://bip.ure.gov.pl/bip/import/35,Baza-przedsiebiorstw-posiadajacych-koncesje.html
  • przy zakupie znaczących ilości paliwa pobrać próbki w obecności dostawcy przed zlaniem, które należy dobrze zabezpieczyć i zachować do ewentualnych sporów (pobór próbek powinien być w miarę fachowy i do właściwych naczyń). Pobrane próbki pozwolą na ocenę czy sprzedawane paliwo spełnia normy jakościowe (czy jego zakup jest „bezpieczny” dla rolnika).

Reasumując, narastający problem oszustw w obrocie paliwami jest niezwykle szkodliwy nie tylko dla budżetu państwa, ale również dla znaczących jego konsumentów, w tym rolników, którzy nieświadomie uczestnicząc w procederze nadużyć, mogą narazić się na wymienione powyżej negatywne konsekwencje.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Ministerstwo Finansów
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Zakup startupu - jak nie kupić kota w worku? Kluczowe: due dilligence. Poradnik dla inwestora

    Akwizycja firmy jest inwestycją, która ma się opłacać. To oczywiste twierdzenie staje się jeszcze bardziej prawdziwe w przypadku nabycia startupu, który kupuje się po to, by rozwijać biznes z pomysłem, mający duży potencjał. Zakup startupu zazwyczaj jest łatwiejszy niż założenie firmy od zera, szczególnie takiej, która ma się okazać jednorożcem w świecie biznesu. Jednak podjęcie takiego kroku jest obarczone sporym ryzykiem. Aż 9 na 10 nowo tworzonych startupów upada, z czego 20 proc. kończy działalność w ciągu pierwszego roku, a kolejne 50 proc. nie utrzymuje się na rynku dłużej niż 5 lat [Źródło: Startup Genome]. Można dyskutować z tymi statystykami, ale jeżeli nawet są prawdziwie tylko w połowie, to i tak wskazują na pewne negatywne zjawisko. Ryzyka biznesowego przy zakupie startupu nie da się zupełnie wyeliminować, ale można zadbać o to, by ograniczyć je do minimum. 

    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe?

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe w 2024 roku? Od czego zależy wysokość kary?

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    REKLAMA