Czy ubezpieczenie OC dla prezesa, opłacone przez spółkę, jest opodatkowane PIT?

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, co do zasady, przychodami są nie tylko otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne, ale także wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z kolei świadczenia w naturze i inne nieodpłatne świadczenia stanowią przychód podatkowy w przypadku faktycznego ich otrzymania.

A więc w przypadku członków zarządu do osiąganych przychodów należy zaliczyć wartość wszystkich otrzymanych, nieodpłatnych i częściowo odpłatnych świadczeń. Bez znaczenia jest tutaj czy dane świadczenie wynika z umowy o pracę czy kontraktu menedżerskiego, itp.

Czy i jak określić przychód

Według art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy o PIT w przypadku świadczeń nieodpłatnych za przychód podlegający opodatkowaniu uznaje się wartość pieniężną tych świadczeń, które zostały faktycznie otrzymane przez oznaczonego co do tożsamości podatnika.

Z kolei definicja przychodu podatkowego, która została wypracowana przez orzecznictwo określa, że przychodem podatkowym jest przysporzenie trwałe, bezzwrotne (definitywne) o konkretnym wymiarze majątkowym – (wyrok NSA z 27 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 25/08, wyrok WSA w Poznaniu z 13 października 2009 r., sygn. akt I SA/Po 726/09, wyrok WSA w Warszawie z 16 października 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1316/07).

Zgodnie z powyższym przychód musi być skonkretyzowany w dacie jego faktycznego otrzymania w stosunku do osoby uzyskującej go od spółki.

Opodatkowanie PIT nieodpłatnego świadczenia w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia OC będzie zależała od zapisów danej umowy.

Zdarza się, że spółki zawierają umowy ubezpieczenia OC, które obejmują ochroną wszystkich nie wskazanych imiennie członków zarządu spółki, obecnych jak i przyszłych bez obowiązku dokonywania zgłoszenia zmian stanu osobowego. W takim wypadku niemożliwym jest określenie wartości nieodpłatnego świadczenia, jaka przypada na poszczególnych członków objętych ubezpieczeniem. Nie ma możliwości przypisania części zapłaconej przez spółkę składki konkretnym osobom fizycznym objętym ubezpieczeniem. Bowiem w chwili zawarcia umowy i opłacenia składki, nikt nie jest w stanie stwierdzić przyszłych zmian osobowych w zarządzie i czasu pełnienia danej funkcji przez danego członka.

Czy koszt ubezpieczenia OC członków zarządu jest kosztem spółki?

Jakie jest stanowisko sądów i fiskusa?

Co do zasady sądy administracyjne w swoim orzecznictwie, stwierdzają brak obowiązku ustalenia przychodu po stronie osób fizycznych (członków zarządu) objętych nieodpłatnie bezimienną polisą ubezpieczeniową OC. WSA w Warszawie w wyroku z 27 kwietnia 2010 r., (sygn. akt III SA/Wa 2039/09) uznał, że cyt.: „opodatkowany może być jedynie przychód w konkretnie określonej dla danego podatnika wysokości, odpowiadający ściśle wartości uzyskanego przez niego nieodpłatnego świadczenia.”

Inaczej mówiąc, powinny istnieć kryteria, które pozwolą na indywidualizację i przypisanie konkretnym osobom wysokości osiągniętego przez nie przychodu.

Takie stanowisko potwierdzały również inne sądy administracyjne, tj.: WSA w Warszawie w wyroku z 26 lutego 2009 r., (sygn. akt III SA/Wa 2019/08) czy WSA we Wrocławiu w wyroku z 2 listopada 2010 r., (sygn. akt I SA/Wr 802/10).

Podobne stanowisko prezentuje także Minister Finansów, np. w interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 23 listopada 2010 r., nr IBPBII/1/415-734/10/MK oraz dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 15 grudnia 2010 r., o nr IPPB2/415-818/10-4/MG.

Niestety można również znaleźć odmienne stanowiska fiskusa, rozstrzygające w podobnej kwestii, np. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 26 maja 2010 r., sygn. IPPB4/415-163/10-4/JK.

Czy ubezpieczony przez spółkę członek zarządu osiąga z tego tytułu dochód?

Zgodnie z odmiennym stanowiskiem organów podatkowych - określenie wartości nieodpłatnego świadczenia winno następować poprzez podział kwoty, odpowiadającej wysokości składek przez liczbę osób objętych ubezpieczeniem.

W moim przekonaniu jednak takie stanowisko organów nie ma swojego oparcia, w obowiązujących przepisach ustawy.

Reasumując uważam, że gdy nie jest możliwe ustalenie otrzymania przez podatnika świadczenia albo nie ma możliwości określenia konkretnej pieniężnej wartości otrzymanego przez danego podatnika świadczenia, wówczas nie może być mowy o powstaniu po stronie takiego podatnika przychodu, który mógłby podlegać opodatkowaniu PIT. Tak stwierdził np. WSA w Warszawie w wyroku z 9 kwietnia 2009 r., (sygn. akt III SA/Wa 2019/08).