REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Dożywotnik nie płaci PIT
Dożywotnik nie płaci PIT
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

W przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy dożywocia, dożywotnik nie uzyskuje przychodu w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy o PIT. Dlatego też nie musi płacić podatku z tytułu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. tej ustawy (odpłatne zbycie nieruchomości). Nie ma podstaw prawnych do określenia dożywotnikowi przychodu i zobowiązania podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.

Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 18 sierpnia 2011 r. (sygn. I SA/Ol 450/11).

REKLAMA

REKLAMA

Wyrokiem tym WSA uchylił decyzję organu podatkowego, która określała dożywotnikowi zobowiązanie podatkowe w PIT z tytułu zbycia mieszkania na mocy umowy dożywocia.

Zdaniem fiskusa każda czynność prawna (także umowa dożywocia), której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga dożywotnika jest trafna i słusznie zarzuca organowi wydanie decyzji naruszającej prawo materialne.

REKLAMA

Umowa dożywocia

Sąd stwierdził, że umowa dożywocia jest umową wzajemną i odpłatną. Wynika to z analizy unormowania tej umowy w kodeksie cywilnym w art. 908 – 916.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Istotą umowy dożywocia jest bowiem przeniesienie własności nieruchomości na nabywcę, który w zamian za to zobowiązuje się zapewnić zbywcy ( dożywotnikowi) dożywotnie utrzymanie.

Zbywca nabywa w wyniku takiej umowy prawo dożywocia, którego treść określa umowa stron, a w jej braku przepisy art. 908 § 1 i 2 kodeksu cywilnego.

Na treść prawa dożywocia składają się różnorakie świadczenia nabywcy na rzecz zbywcy, zarówno o charakterze osobistym, jak i majątkowym, których celem jest zapewnienie zbywcy dożywotniego, szeroko rozumianego utrzymania (wyżywienie, opieka, mieszkanie, ubranie, opał ,światło, pomoc i pielęgnacja w chorobie, pochówek).

Cel ten to zatem zapewnienie zbywcy świadczeń, które zdolne są do zaopatrzenia go we wszystkie potrzeby życia tak dalece, aby zbywca, oddając na ten cel nieruchomość, nie potrzebował już przyczyniać się do zdobycia środków na zaspokojenie niezbędnych wymagań życiowych.

Prawo cywilne nie określa przy tym maksymalnego rozmiaru świadczeń przypadających dożywotnikowi. Umowa dożywocia kreuje zobowiązanie o charakterze trwałym, obejmującym m.in. obowiązek świadczeń periodycznych i stanowi causam dla całego szeregu umów przenoszących własność rzeczy ruchomych dostarczanych dożywotnikowi przez nabywcę nieruchomości.

Czasu trwania oraz rodzaju i rozmiaru świadczeń nie da się z góry globalnie określić, gdyż zależy to od elementu losowego ( przypadkowego) jakim jest długość życia dożywotnika.

Prawo dożywocia jest też prawem majątkowym o ściśle osobistym charakterze.

Jednak zdaniem Sądu odpłatny charakter umowy dożywocia nie jest sam przez się przesłanką wystarczającą do przyjęcia, że dokonane zbycie nieruchomości podlega opodatkowaniu.

Podatek od zbycia mieszkania przez dożywotnika?

Ustawa o PIT nie definiuje użytego w art. 10 ust.1 pkt 8 lit. a) pojęcia "odpłatne zbycie", a jedynie w art. 19 określa, co jest przychodem z takiego zbycia jako źródła przychodu.

Sąd zwrócił uwagę, iż w wyniku nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 09.11.2000r. ( Dz.U. Nr 104. poz. 1104), z dniem 1 stycznia 2001r. poprzednie określenie analizowanego źródła przychodu ("sprzedaż lub zamiana nieruchomości") zastąpiono szerszym pojęciem obecnie obowiązującym i obejmującym także inne czynności prowadzące do odpłatnego zbycia nieruchomości.

Za takim rozszerzeniem nie poszła jednak zmiana przepisu art. 19, określającego, że przychodem z takiego zbycia wskazanych przedmiotów majątkowych jest (poza przychodem z zamiany) "ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie".

Cena jest przedmiotowo istotnym elementem sprzedaży, co wynika z treści art. 535 kodeksu cywilnego. Ponadto cena, zgodnie z art. 358 kodeksu cywilnego, musi być wyrażona w pieniądzu i to, poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie, w pieniądzu polskim. W przypadku umowy sprzedaży cena jest ekwiwalentem rzeczy lub prawa nabytego w drodze tej umowy, zawierając w sobie wartość rzeczy, zysk sprzedawcy i jego koszty.

Z treści art. 19 ustawy o PIT wynika, że cena jako miernik przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości wyraża wartość zbywanej ( nabywanej) rzeczy lub prawa ( nie dotyczy zbycia w drodze zamiany).

Zatem odpłatnym zbyciem w znaczeniu przyjętym w art.10 ust. pkt 8 ustawy o PIT jest tylko taka czynność prawna, która daje zbywcy przychód już momencie zbycia i to przychód dający się wycenić w sposób określony w ustawie. Zdaniem WSA w art. 19 ustawy o PIT ustawodawca powiązał pojęcie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości z ceną, a więc ze świadczeniem pieniężnym.

Przy takim ujęciu przychód stanowi określona umową (lub określona przez organ na podstawie art. 19 ust. 3 i 4 ) kwota pieniężna.

Przychód niepieniężny - niemożliwy do ustalenie w chwili zawarcia umowy

A przecież w przypadku zbycia nieruchomości w drodze umowy dożywocia nie można mówić o przychodzie w postaci kwoty pieniężnej. W umowie tej nie występuje jednak cena, a dożywotnik nie otrzymuje jednorazowego świadczenia odpowiadającego wartości zbytej nieruchomości.

Wykonywanie świadczeń składających się na prawo dożywocia rozłożone jest na pewien nieokreślony okres czasu. W dniu zawarcia umowy nie jest znany ani ten okres, ani całkowita wartość wykonanych na rzecz dożywotnika świadczeń.

Zdaniem Sądu nie jest to nawet możliwe do określenia, gdyż zależy od różnych czynników obiektywnych i losowych, na które strony umowy nie mają wpływu i których nie mogą przewidzieć (np. wzrost cen, pogorszenie stanu zdrowia i koszty leczenia , śmierć dożywotnika).

WSA zauważył, że wartość nieruchomości nie jest przychodem uzyskiwanym przez dożywotnika. Nie otrzymuje on tej kwoty lecz różnego rodzaju świadczenia o charakterze osobistym i majątkowym, rozłożone w czasie. Wartość tych świadczeń może być bardzo różna od wartości nieruchomości – zależy to m.in. od długości życia dożywotnika i wahań kosztów utrzymania.

Zatem w ocenie WSA w Olsztynie art. 19 ustawy o PIT nie daje uprawnień do uznania wartości nieruchomości za przychód uzyskiwany przez dożywotnika ze zbycia nieruchomości na podstawie umowy dożywocia.

Polecamy: Ile zapłacisz PIT przy sprzedaży domu, mieszkania lub działki?

Polecamy: Zwrot VAT za materiały budowlane - poradnik

Nie ma podstawy prawnej do nałożenia podatku na dożywotnika

WSA w Olsztynie w pełni zgodził się z oceną dokonaną w wyroku WSA w Krakowie z 1 kwietnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Kr 1978/10 ), że  ustawodawca nie wprowadził w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych uregulowań pozwalających określić wysokość przychodu uzyskiwanego przez dożywotnika ze zbycia nieruchomości na podstawie umowy dożywocia.

A przecież zgodnie z art. 217 Konstytucji R.P. "Nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy".

Wywodzenie przedmiotu opodatkowania w sposób pośredni, bez wyraźnego oparcia w ustawie podatkowej stanowi naruszenie nie tylko zacytowanej normy konstytucyjnej ale także zasady praworządności, wyrażonej w art. 2 Konstytucji R.P. Wskazywał na to wielokrotnie w swych orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny a także Naczelny Sąd Administracyjny (vide: uchwała 7 sędziów NSA z dnia 14 marca 2011r., sygn. akt II FPS 8/10 , dostępna w bazie internetowej NSA).

Dlatego zdaniem Sądu  w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy dożywocia, dożywotnik nie uzyskuje przychodu w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy o PIT, a więc nie powstaje obowiązek podatkowy ze źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) tej ustawy.

W konsekwencji organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do określenia dożywotnikowi zobowiązania podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Podatniku, od stycznia 2027 r. duże zmiany w ulgach podatkowych

Od 1 stycznia 2027 r. podatników czekają duże zmiany w ulgach podatkowych. Od tego dnia zostanie zlikwidowana ulga na internet oraz ulga na ekspansję, podwyższona ulga dla krwiodawców oraz wydłużona ulga na robotyzację. Takie zmiany wprowadza nowelizacja z 22 października 2026 r. ustawy o PIT i ustawy o CIT podpisana przez prezydenta. Ustawa czeka na publikację w Dzienniku Ustaw.

Skarbówka uderza w popularną praktykę księgowych przy KSeF. Wpisanie wstecznej daty na przełomie miesiąca oznacza naruszenie przepisów

Wielu przedsiębiorców planowało wykorzystać tryb offline24 w KSeF do wystawiania faktur na początku nowego miesiąca z datą ostatniego dnia miesiąca poprzedniego. Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jednoznacznie ucina takie praktyki. Fiskus wyjaśnia, jak data z pola P_1 wpływa na termin wysyłki dokumentu i dlaczego opóźnienie może narazić firmę na złamanie ustawy o VAT.

Niemal 87 mln zł rocznie kosztuje podatników utrzymanie Trybunału Konstytucyjnego. Podstawowa pensja sędziego TK wynosi 44 tys. zł brutto miesięcznie, czyli ponad 524 tys. zł rocznie

Utrzymanie Trybunału Konstytucyjnego pochłania gigantyczne kwoty z budżetu państwa, podczas gdy tempo prac tej instytucji budzi coraz większe kontrowersje. Najnowsze wyliczenia ekspertów rzucają nowe światło na astronomiczne zarobki sędziów i wieloletnie zaległości, za które rachunek płacimy wszyscy.

ZUS 1 maja 2027 r. umorzy stare zaległości składkowe - ale może to wpłynąć niekorzystnie na wysokość emerytury. Można zrezygnować z umorzenia

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że osoby, które mają zaległości składkowe sprzed 1999 roku, mogą odetchnąć z ulgą. 1 maja 2027 r. ZUS z mocy prawa umorzy te należności. Nie trzeba będzie składać w tej sprawie żadnego wniosku. Ale jest istotny szczegół – umorzenie zaległości może wpłynąć na wysokość przyszłej emerytury.

REKLAMA

Złożyłeś korektę deklaracji ze zwrotem podatku i znalazłeś kolejny błąd? Ministerstwo Finansów wydało pilny komunikat dla podatników

Nowe przepisy Ordynacji podatkowej wywołały wątpliwości wśród podatników poprawiających swoje rozliczenia po 1 października 2026 r. Skoro sama korekta deklaracji z nadpłatą automatycznie wszczyna teraz postępowanie podatkowe, wiele osób obawiało się, że zamyka to drogę do ponownego poprawienia formularza. Resort finansów rozwiał te obawy i wskazał wprost, kiedy możesz złożyć kolejną korektę, a kiedy musisz napisać obowiązkowe uzasadnienie.

Ważne zmiany dla przedsiębiorców i podatników. Rząd zapowiada deregulację w podatkach PIT i CIT

Ministerstwo Finansów przygotowuje deregulacyjny projekt nowelizacji ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz od osób prawnych (CIT). Z opublikowanych w wykazie prac legislacyjnych rządu założeń wynika, że podatników czekają m.in. dłuższy termin na złożenie deklaracji CIT-10Z, pełna elektronizacja tego dokumentu oraz uproszczenia w składaniu oświadczeń płatnika.

Unia szykuje EU Delivery Act. Nowe prawo ma uporządkować zasady doręczania paczek

Unia pracuje nad EU Delivery Act – nowym prawem, które ma uporządkować zasady doręczania paczek w całej Wspólnocie. Z przeprowadzonych przez nią konsultacji wynika, że wysyłka do innego kraju UE wciąż jest bardziej problematyczna niż wysyłka krajowa. Prawie połowa respondentów wskazała, że paczka dotarła później, niż obiecano, a co trzeci – że informacje o statusie przesyłki były niespójne. Ceny wysyłek zagranicznych źle ocenia 30 proc. badanych, niemal dwa razy więcej niż w przypadku krajowych. Największe poparcie – 70 proc. – zyskało zaostrzenie wymogów jakości dla dostaw transgranicznych. Otwarte pozostaje natomiast pytanie, kto zapłaci za utrzymanie usług pocztowych. Projekt przepisów ma zostać przedstawiony na przełomie 2026 i 2027 roku.

Koniec roku podatkowego 2026 bez taryfy ulgowej. Te grudniowe nawyki księgowych mogą zwrócić uwagę skarbówki

Koniec roku podatkowego 2026 przyniesie dla tysięcy polskich spółek prawdziwą rewolucję w rozliczeniach. Po raz pierwszy księgi rachunkowe podatników CIT składających miesięczny VAT trafią do urzędu skarbowego w pełnej wersji – zapis po zapisie. Oznacza to, że fiskus zobaczy nie tylko końcowy wynik, ale też każde grudniowe przeksięgowanie i korektę robioną na ostatnią chwilę. Eksperci ostrzegają: odkładanie porządków w dokumentach na grudzień staje się w tym roku wyjątkowo ryzykowne.

REKLAMA

Wynajmujesz lokal ze współwłaścicielami? Od 2027 roku KSeF wymusi ważną zmianę. Skarbówka stawia sprawę jasno

Wynajem wspólnego lokalu użytkowego przez kilku współwłaścicieli to powszechna praktyka, która do tej pory często opierała się na prostym pełnomocnictwie dla jednej osoby. Jednak nadchodzący wielkimi krokami obowiązek korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) od 1 stycznia 2027 roku wywraca dotychczasowe przyzwyczajenia do góry nogami. W najnowszej interpretacji indywidualnej fiskus bierze pod lupę najem w częściach ułamkowych i rozstrzyga kluczowy dylemat: czy pełnomocnik może wystawić jedną fakturę na pełną kwotę czynszu, oraz kto dokładnie musi wystąpić o nadanie numeru NIP.

Skarbówka przegrywa w sądzie. Ważny wyrok NSA w sprawie darowizn na streamach

Naczelny Sąd Administracyjny rozwiał wieloletnie wątpliwości twórców internetowych i organizatorów zbiórek. Wpłata od widza ukrytego za internetowym pseudonimem również może być uznana za darowiznę, a skarbówka nie może tego automatycznie podważać z powodu braku danych darczyńcy. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, by uniknąć problemów z rozliczeniem i jak bezpiecznie prowadzić zbiórki na żywo.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA