Jak ustalić koszty uzyskania przychodów dla prezesa zarządu

Konsekwencje podatkowe zawarcia umowy zlecenia z prezesem zarządu

Sprawa dotyczyła prezesa zarządu spółki, powołanego na stanowisko uchwałą wspólników. Początkowo prezes nie pobierał za swe czynności wynagrodzenia, następnie jednak spółka zdecydowała się na zawarcie z nim umowy zlecenia, m.in. w zakresie pozyskiwania klientów i nadzoru technicznego nad realizowanymi projektami.

Prezes zarządu otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie oraz zwrot kosztów podróży samochodem. Do rozliczenia umowy zlecenia spółka zastosowała 20% koszty uzyskania przychodów. Następnie wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację indywidualną, w celu potwierdzenia prawidłowości swego postępowania.

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko podatnika za prawidłowe. Stwierdził, że z zawartej umowy zlecenia wynika, że zleceniobiorca nie wykonuje czynności zarządczych, nie prowadzi i nie zarządza w ramach umowy przedsiębiorstwem, a także nie podlega mu majątek, ani personel spółki, zaś czynności wynikające z podpisanej umowy wykonywane są zgodnie z jej wskazówkami.

Prezes nie posiada również uprawnień do składania oświadczeń woli i zaciągania zobowiązań w imieniu spółki co oznacza brak pełnej samodzielności w wykonywaniu działań. Tym samym, charakter wykonywanych czynności nie będzie wypełniał przesłanek charakteryzujących umowy o zarządzanie lub też kontrakty menedżerskie.

Zatem tak zawartą umowę zlecenia będzie można zaliczyć do źródeł przychodu określonych w art. 13 pkt 8 ustawy o PIT. W związku z tym, w przypadku przychodów osiągniętych przez prezesa zarządu zastosowanie będzie miał art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o PIT zgodnie z którym koszty uzyskania niektórych przychodów określa się w wysokości 20% uzyskanego przychodu.

Decyduje charakter czynności będących przedmiotem umowy

W wydanej interpretacji prawa podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach podchodzi do kwalifikacji źródła przychodu w tzw. „sposób zdroworozsądkowy”. Jego zdaniem o kwalifikacji źródła przychodu nie decyduje bowiem tytuł, jakim mianuje się osoba zawierająca umowę zlecenia (tj. prezes zarządu) lecz charakter czynności, jakie ta osoba faktycznie podejmuje w ramach zawieranej ze spółką umowy.

Dyrektor słusznie zauważa, iż podejmowane na podstawie umowy działania nie mają charakteru zarządczego (mają one de facto charakter marketingowy i techniczny). Wobec tego zawarta umowa nie może być postrzegana jako umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontrakt menedżerski czy umowa o podobnym charakterze.

Polecamy: Kontrola podatkowa

W konsekwencji, przychody uzyskiwane na gruncie zawartej umowy nie spełniają dyspozycji art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem nie mogą być interpretowane jako „przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej (…)”.

Niewątpliwie są one natomiast przychodami z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia (art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Wobec tego, w stosunku do tychże przychodów koszty ich uzyskania określa się w wysokości 20% uzyskanego przychodu.

Warto w tym miejscu jednakże przypomnieć, iż w takim przypadku podstawą do kalkulacji kosztów jest przychód pomniejszony o pracownicze składki ubezpieczeniowe (tj. pracowniczą składkę emerytalną, pracowniczą składkę rentową oraz składkę chorobową). Dlatego też należy pamiętać o tym, że twierdzenie, iż 20% wypracowanego na podstawie umowy zlecenia przychodu pozostaje u zleceniobiorcy „w kieszeni” jest pewnym uproszczeniem. 

Wybór przepisów:

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Art. 13

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się:
8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością

- z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9