E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r. Czy znikną faktury papierowe?

Projekt zmian już w Sejmie

9 września 2021 r. Sejm rozpoczął prace legislacyjne nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (dalej: Projekt). Zakłada on wprowadzenie możliwości wystawiania przez podatników faktur w formie ustrukturyzowanej (tzw. e-faktur) oraz wdrożenie Krajowego Systemu e-Faktur (dalej jako: KSeF, System). Takie rozwiązanie jest już stosowane m.in. w Portugalii, Hiszpanii czy we Włoszech, a więc należało się spodziewać, że i w Polsce zostaną wprowadzona podobne rozwiązania.

Na czym polega działanie Krajowego Systemu e-Faktur?

Faktury ustrukturyzowane będą wystawiane przez podatników za pośrednictwem systemu KSeF. Nowe narzędzie przygotowane przez Ministerstwo będzie wymagało integracji systemów księgowych i fakturowych z KSeF. Wszystkie faktury będą mogły być sporządzone w lokalnych bądź chmurowych systemach finansowo-księgowych według wzoru udostępnionego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz przesłane do KSeF za pomocą API (interfejs programistyczny aplikacji stosowany przez aplikacje, które działają na udostępnionych danych).

Faktury ustrukturyzowane nie są nowością

Konieczność posługiwania się przez kontrahentów elektronicznymi fakturami ustrukturyzowanymi istnieje już od roku 2019. Obowiązek stosowania Platformy Elektronicznego Fakturowania (PEF) został wprowadzony Ustawą o elektronicznym fakturowaniu w zamówieniach publicznych z dnia 9 listopada 2018 r. (t.j. Dz.U.2020.1666 t.j. ze zm.). Do tej pory jednak PEF była przeznaczona jedynie dla dwóch rodzajów podmiotów, tj. podmiotów zamawiających w ramach zamówień publicznych oraz wykonawców tych zamówień.

Wystawienie równoznaczne z otrzymaniem

Zgodnie z założeniami, w dniu nadania fakturze ustrukturyzowanej numeru identyfikującego, będzie ona uznawana za wystawioną i jednocześnie za otrzymaną, z wyłączeniem sytuacji, w których nabywca nie wyrazi zgody na otrzymywanie faktur w KSeF. Numer będzie przydzielany automatycznie – systemowo i co istotne - nie będzie to numer faktury nadany przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności.

Konieczny etap wystawienia faktury - akceptacja odbiorcy

Otrzymywanie faktur ustrukturyzowanych przy użyciu Systemu będzie wymagało akceptacji odbiorcy takiej faktury. Jeżeli odbiorca takiej faktury nie wyrazi zgody na jej otrzymanie przy użyciu Systemu, wystawca zachowa prawo do wystawienia faktury ustrukturyzowanej w KSeF, a wystawioną w ten sposób fakturę zobowiązany będzie przekazać odbiorcy w inny uzgodniony z nim sposób (np. e-mailem w postaci elektronicznej).

Nowe narzędzie do tzw. e-kontroli

Zaproponowane rozwiązanie ma na celu przede wszystkim uszczelnienie kontroli podatku VAT, a w konsekwencji ma wpłynąć na wzrost dochodów do budżetu państwa. KSeF z pewnością pozwoli fiskusowi na wcześniejsze otrzymywanie informacji o realizowanych przez podatnika transakcjach. Ewentualne błędy na fakturze będą wyłapywane i identyfikowane na wczesnym etapie. Wszystko dzięki temu, że System będzie automatycznie analizował, weryfikował i kontrolował prawidłowość danych wskazanych na fakturze.

KSeF i faktury ustrukturyzowane - korzyści dla podatnika

Jak zapewnia Ministerstwo Finansów - podatnicy korzystający z Systemu będą mogli liczyć na dodatkowe korzyści. Wśród nich wskazać można m.in. na:

• przyspieszony, 40-dniowy termin zwrotu VAT - zamiast obecnych 60 dni (przy spełnieniu kilku warunków - ust. 6c i 6d dodane do art. 87 ustawy o VAT),
• stały dostęp do faktur (365/24/7),
• brak obowiązku archiwizacji faktur, a w konsekwencji brak konieczności posiadania dodatkowej powierzchni na przechowywanie dokumentów czy też  brak konieczności korzystania z archiwów zewnętrznych (co do zasady faktury ustrukturyzowane będą przechowywane w KSeF przez okres 10 lat, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione),
• przyspieszenie procesu obiegu faktur – dzięki ustandaryzowaniu faktur samo wystawianie jak i doręczanie będzie odbywało się zdecydowanie szybciej,
• wyeliminowanie błędów, w tym błędów ludzkich - ujednolicony wzór dokumentu wyeliminuje błędy ludzkie (np. pominięcie niektórych elementów faktury czy też niezbędnych informacji),
• bezpieczeństwo dokumentów – zminimalizowanie ryzyka utraty faktur,
• bezpieczniejsze rozliczanie obrotu z kontrahentami, co przełoży się na poprawę płynności finansowej,
• krótszy czas obiegu informacji i dokumentów, szczególnie przydatne w przypadku ewentualnych kontroli lub czynności sprawdzających (poprzez KSeF organ otrzyma natychmiastowy dostęp do dokumentów).

E-faktury ustrukturyzowane od 2022 roku - na początek tylko dla chętnych

Faktury ustrukturyzowane mają być wprowadzone na zasadach dobrowolności od 1 stycznia 2022 r. (w pierwotnej wersji projektu miał to być 1 października 2021 r.). Jednocześnie Ministerstwo Finansów poinformowało na swojej stronie internetowej, że omawiane rozwiązanie miałoby być obowiązkowe dla wszystkich od 2023 r. To zaś oznacza, że faktury papierowe mogą wkrótce odejść do lamusa.

Roboczą wersję struktury FA_VAT udostępniono na stronie internetowej: Ministerstwa Finansów – Krajowej Administracji Skarbowej w zakładce Krajowy System e-Faktur oraz na stronie podatki.gov.pl. Na stronie MF udostępniono również zestaw przykładowych plików e-Faktury, które pokazują sposób wypełnienia struktury w określonych przypadkach.

Etap legislacyjny: 17 września 2021 r. Projekt został skierowany do Komisji Finansów Publicznych.

Marta Kielar, konsultant ds. podatków, Business Tax Professionals sp. z o.o. sp. k.

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw - przebieg procesu legislacyjnego w Sejmie