Udzielenie skonta przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów (WDT) - wystawienie faktur korygujących

Polski ustawodawca nie przewidział jednak sytuacji kiedy już na fakturze pierwotnej sprzedawca umieści informacje dotyczące możliwości skorzystania z rabatu przez kupującego, pomimo że tego typu rozwiązania są coraz częściej spotykane w transakcjach z kontrahentami unijnymi.  Czy polski sprzedawca w ww. opisanej sytuacji również powinien wystawić fakturę korygującą po skorzystaniu ze skonta przez kupującego?

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Kupujący korzysta ze skonta – co z fakturą korygującą

Odpowiedź na to pytanie należy rozpocząć od wytłumaczenia pojęcia „skonta”.

Skonto jest rodzajem rabatu, w którym sprzedawca oferuje niższą cenę za dany towarów lub usługę jeżeli nabywca dokona płatności we wcześniejszym terminie niż wynika to z terminu płatności określonego na fakturze (np. w przeciągu 14 dni od daty dokonania transakcji). Jest to coraz częstsza forma zachęcenia klientów do zakupu towarów lub usług, zwłaszcza w transakcjach wewnątrzwspólnotowych.

Kwestia dotycząca obowiązku wystawienia faktury VAT korygującej w przypadku udzielenia rabatu nie budzi wątpliwości. Obowiązek ten wynika wprost z art. 106j ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Pytanie dotyczy jednak sytuacji, w której sprzedawca już na pierwotnej fakturze VAT umieści informację o tym, że nabywca ma możliwość skorzystania z rabatu, jeżeli dokona wcześniejszej zapłaty. Rabat byłby określony jako ustalony procent od wartości brutto dostawy towarów, np. w wysokości 5%. Sama wartość brutto wykazana na fakturze VAT nie zawierałaby obniżonej o dokonany rabat ceny. Faktura VAT zawierałaby równocześnie informacje o rabacie przyznawanym „automatycznie” w razie dokonania płatności. W ten sposób nabywca od początku dysponowałby wiedzą o kwocie brutto dotyczącej ceny za całą dostawę, możliwości skorzystania ze skonta oraz wysokości rabatu - określonego procentowo od ceny brutto, a zatem także o wartości brutto po udzielonym rabacie. Nabywca byłby w stanie „sam” wyliczyć wartość "nominalną" przysługującego mu skonta. Rabat tym samym byłby już udzielony na podstawie faktury pierwotnej jeżeli nabywca tylko skorzystałby ze skonta.

Z logicznego punktu widzenia taka sytuacja czyniłaby zbędnym obowiązek wystawienia faktury korygującej, ponieważ sprzedawca oraz nabywca towaru od początku dysponowaliby wiedzą o udzielonym rabacie w określonym terminie.

Polecamy: Praktyczny leksykon VAT 2016

Polecamy: Biuletyn VAT

Stanowisko organów podatkowych oraz sądów administracyjnych

Zarówno organy podatkowe jak i sądy administracyjne instytucje prezentują stanowisko, według którego w sytuacji, w której nabywca skorzysta ze skonta to każdorazowo dochodzi do udzielenia rabatu, co oznacza że sprzedawca powinien wystawić fakturę korygująca według literalnej wykładni przepisu art. 106j ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1718/15 (orzeczenie nieprawomocne), stwierdzono że skorzystanie z wcześniejszej zapłaty (skonto) ma charakter warunkowy i dopiero z chwilą ziszczenia się warunku, tj. wcześniejszej zapłaty – jest ono udzielone.

Nie ma więc znaczenia fakt, czy wszelkie potrzebne informacje o skorzystaniu z rabatu są już zawarte na pierwotnej fakturze VAT, czy też nie (podobnie stwierdzono również w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2015, sygn. akt I SA/Wr 1506/15  – nieprawomocne). W wyżej wymienionych wyrokach stwierdzono również, iż obowiązek wystawiania faktur korygujących w omawianej sytuacji „nie jest przejawem nadmiernego formalizmu”.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?

Przedsiębiorcy muszą więc uważać, czy dany kontrahent skorzystał ze skonta w określonym terminie, np. poprzez monitoring otrzymanych płatności, z albo bez wartości skonta. Jeżeli nabywca skorzysta ze skonta, to sprzedawca powinien wystawić fakturę korygującą licząc od daty otrzymania płatności ze skontem – data udzielenia rabatu, nie zaś od daty wystawienia faktury pierwotnej. Sytuacja może się komplikować w stosunku do kontrahentów unijnych, którzy często nie rozumieją, iż polscy sprzedawcy mają obowiązek wystawiania faktur korygujących w sytuacji skorzystania przez nich ze skonta. Warto w tym miejscu przytoczyć przepis art. 90 ust. 1 Dyrektywy VAT, według którego państwa członkowskie same ustalają zasady związane np. z obniżaniem cen po dokonaniu dostawy. Może to pomóc przy ewentualnych rozmowach z kontrahentami unijnymi, którzy będą mogli posiadać inne doświadczenia w zakresie faktur VAT wykazujących wartości ze skontem.

Wystarczy jednak, iż polscy przedsiębiorcy jedynie wyślą do kontrahenta unijnego fakturę korygującą bez żądania potwierdzenia jej otrzymania przez drugą stronę danej transakcji w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 września 2014 r., znak nr ILPP2/443-708/14-2/MR).

Powyższe wskazuje literalną i nazbyt restrykcyjną interpretację przepisu art. 106j ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Miejmy nadzieję, iż Naczelny Sąd Administracyjny zweryfikuje tezy postawione ww. wyrokach WSA we Wrocławiu.

Mateusz Baszczyński, młodszy konsultant podatkowy w Rödl & Partner