REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kolejny podatnik wygrywa w NSA: Organy podatkowe nie wykazały nienależytej staranności podatnika przy weryfikacji rzetelności dostawców przy odliczeniu VAT

Jakub Sitarski
Radca prawny
NSA - Naczelny Sąd Administracyjny
Kolejna wygrana podatnika w NSA: Organy podatkowe nie wykazały nienależytej staranności podatnika w zakresie weryfikacji rzetelności dostawców przy odliczeniu VAT
INFOR

REKLAMA

REKLAMA

W dniu 29 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), po dwukrotnym odraczaniu publikacji orzeczenia (pierwotna data rozprawy: 8 maja 2024 r.), uchylił zaskarżony przez podatnika wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 703/19 z 29 października 2019 r., przyjmując że wbrew wydanemu wyrokowi WSA organy podatkowe nie zgromadziły wystarczających dowodów na podważenie dobrej wiary podatnika. W wyroku o sygn. akt I FSK 423/20 NSA nie zgodził się z sądem pierwszej instancji odnośnie wykazania przez organy zasadności pozbawienia podatnika prawa do odliczenia VAT wykazanego na fakturach dokumentujących zakupy towarów i usług. 

Zarzut wyłudzenia VAT i odmowa prawa do odliczenia podatku. Niekrótka historia podatnika [Geneza wyroku I FSK 423/20]

Sprawa dotyczy podatnika prowadzącego w latach 2013 – 2014 jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie produkcji wyrobów tartacznych oraz opakowań drewnianych. Podatnik dokonał zakupu towarów i usług od krajowych dostawców, których przed nawiązaniem współpracy zweryfikował w sposób stosowany względem pozostałych kontrahentów, prowadząc analogiczną działalność od roku 2008. 

Poczynione przez organy ustalenia wykazały, że dostawcy podatnika działali nierzetelnie, dopuszczając się oszustwa w VAT. Organy przeprowadziły wobec podatnika kontrolę podatkową, następnie wszczęły postępowanie podatkowe. Na wniosek organów Prokuratura wszczęła postępowanie karne skarbowe, przez co bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu.

Naczelnik urzędu skarbowego postawił podatnikowi zarzut świadomego wyłudzenia VAT. Organ uznał, że transakcje gospodarcze podatnika były nierzetelne, albowiem nabyty towar (którego istnienia organ nie kwestionował) nie mógł zostać zakupiony od dostawców wskazanych na fakturach VAT. Od wydanej w tym zakresie decyzji US wniesione zostało przez podatnika odwołanie do dyrektora izby administracji skarbowej.

REKLAMA

Autopromocja
Ważne

Po kilku latach sporu udało się dowieść, że podatnik nie posiadał żadnej wiedzy w zakresie opisywanego przez organy, a ustalonego post factum nielegalnego procederu z udziałem jego dostawców. W konsekwencji takich ustaleń prokuratura umorzyła prowadzone śledztwo. Prokurator w wydanym przez siebie postanowieniu uznał, że oszustwo zostało zaplanowane bez wiedzy podatnika.

Organ odwoławczy zdecydował się jednak utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję US, lecz zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanych faktur zakupowych uznając, że podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji rzetelności swoich dostawców. 

Jednocześnie organ odwoławczy zawarł w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu szereg wzajemnie wykluczających się zarzutów w kontekście oceny stanu świadomości podatnika. Z argumentacji organu wynika, że w jego ocenie podatnik mógł być jednocześnie świadomym uczestnikiem oszustwa podatkowego, oraz że był on podmiotem, który nie zachował należytej staranności w zakresie współpracy ze swoimi kontrahentami. Nie ulega jednak wątpliwości, że powyższe założenia są ze sobą sprzecznie i wzajemnie się wykluczają. Pragnę wyraźnie podkreślić, że pojawiające się nierzadko tego rodzaju zarzuty organów są wadliwe i świadczą o dokonaniu nielogicznej oceny dowodów, prowadzącej do istotnego naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej.

Stanowisko WSA: Podatnik nie dochował należytej staranności

Wojewódzki sąd administracyjny zaaprobował stanowisko organu odwoławczego wskazując, że podatnik powinien był w niniejszej sprawie:

  • podpisać z kontrahentami pisemne umowy o współpracy handlowej (abstrahując od tego, że jest to wymóg bezpodstawny, sąd nie dostrzegł, że z jednym z dostawców podatnik taką umowę zawarł);
  • sporządzić pisemne zamówienia towarów;
  • zażądać od kontrahentów wskazania na fakturach i dokumentach WZ adresu dostaw towarów;
  • być obecnym w czasie zaistnienia spornych transakcji w miejscu prowadzenia działalności przez kontrahentów;
  • wystąpić do organu podatkowego, na podstawie art. 96 ust. 13 ustawy o VAT z wnioskiem o potwierdzenie statusu kontrahenta;
  • udać się do siedziby kontrahenta lub jego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej;
  • zażądać okazania uprawnień do reprezentowania tego podmiotu przez osobę dostarczającą faktury w imieniu tego podmiotu;
  • poprosić o referencje od innych współpracujących z tymi kontrahentami podmiotów lub sprawdzić, czy firmy te posiadały własną stronę internetową.

W skardze kasacyjnej zarzucono wyrokowi sądu pierwszej instancji naruszenie szeregu przepisów postępowania oraz prawa materialnego z ustawy o VAT. Wskazano przede wszystkim, że względem podatnika kreowane są wymogi, które nie wynikają z obowiązujących przepisów prawa. Podkreślono, że w badanym okresie nie istniały żadne przepisy, które obligowałyby podatnika do zawierania pisemnych kontraktów, w tym konkretnych postanowień wskazanych w zaskarżonym wyroku, jak również do dokonywania czynności właściwych dla wywiadowni gospodarczych lub właściwych organów i służb państwa. Zwrócono również uwagę, że nie w gestii organów podatkowych ani sądów leży decydowanie o sposobach zabezpieczenia interesów gospodarczych, czy majątkowych podatnika. Decyzja dotycząca wyboru modelu współpracy, formy zawieranych umów gospodarczych z kontrahentami, czy stosowania określonych zabezpieczeń umownych należą przecież wyłącznie do podatnika.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Ważne

W skardze kasacyjnej zaznaczono ponadto, że wskazane przez organy i sąd czynności weryfikacyjne, po ich przeprowadzeniu, i tak nie doprowadziłyby do uzyskania przez podatnika wiedzy o ustalonej w czasie późniejszym nierzetelności dostawców. Innymi słowy, podatnik po dokonaniu tych czynności, wyłącznie utwierdziłby się w przekonaniu, że współpracuje z podmiotami zarejestrowanymi w urzędowych rejestrach, dopuszczonymi przez właściwe instytucje do prowadzenia działalności gospodarczej.

Jak wyglądała weryfikacja dostawców podatnika

Zatrudniony przez podatnika podmiot zewnętrzny zweryfikował dane rejestracyjne dostawców znajdujące się w Krajowym Rejestrze Sądowym, rejestrację dostawców jako podatników VAT oraz legitymację do reprezentowania tych podmiotów przez wskazanych przedstawicieli. Wiarygodność transakcji przed rozpoczęciem współpracy potwierdziła również osobista wizytacja podatnika w miejscach prowadzenia działalności dostawców. Wizytacja ta potwierdziła fakt istnienia towarów. Podatnik prowadził przy tym ustalenia w zakresie dostaw towarów z umocowanymi do reprezentowania kontrahentów przedstawicielami, których umocowanie nie było w sprawie kwestionowane.

NSA: nie udowodniono niestaranności działania podatnika. Kluczowe argumenty

W ustnych motywach wydanego orzeczenia I FSK 423/20 NSA podkreślił, że organy nie zgromadziły dowodów na podważenie dobrej wiary podatnika. W ocenie NSA, organy – a w ślad za nimi sąd pierwszej instancji – wskazały nieistotne z punktu widzenia dochowania należytej staranności wymogi. Sąd podkreślił również, że w toku przeprowadzonego postępowania dokonano dowolnej oceny zeznań pracowników zatrudnionych przez podatnika, którzy potwierdzili dostawy towarów.

Ważne

Wyrok NSA wskazuje istotne wytyczne w zakresie badania dobrej wiary podatników

REKLAMA

Stanowisko zaprezentowane w ustnych motywach wyroku I FSK 423/20 jest potwierdzeniem respektowania przez krajowe sądy dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Przykładowo, Trybunał – w dniu 11 stycznia 2024 r. – wydał istotny dla podatników wyrok w sprawie C-537/22. Podkreślił w nim, że choć zwalczanie oszustw w VAT jest ważnym celem, to prawo podatników do odliczenia podatku nie może być bezpodstawnie ograniczane. TSUE zaznaczył, że należyta staranność podatnika i środki, których można od niego rozsądnie wymagać w celu upewnienia się, że nabywając towar, nie uczestniczy on w transakcji związanej z oszustwem popełnionym przez podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, zależą od okoliczności danej sprawy, a w szczególności od tego, czy istnieją przesłanki pozwalające podatnikowi w chwili nabycia przez niego podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub oszustwa.

Ocena zaprezentowana przez NSA jest przy tym kompleksowa, logiczna, odnosi się do specyfiki branży, zasad związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i prawidłowo przedstawia wymogi, jakie przepisy prawa oraz judykatura stawiają wobec organów prowadzących postępowania podatkowe w zakresie VAT.

Omawiany w niniejszym artykule wyrok NSA stanowi w mojej ocenie dowód na możliwość uzyskania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sądowego po wielu latach sporu z organami podatkowymi. Wadliwy wyrok sądu pierwszej instancji został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Podatnik oczekuje aktualnie na pisemne uzasadnienie wyroku NSA.

Jakub Sitarski - Radca prawny, Doradca podatkowy specjalizujący się w obsłudze prawno-podatkowej przedsiębiorstw i reprezentacji w sporach podatkowych. Pełnomocnik procesowy podatników w sporach z organami podatkowymi, w tym w przywołanej w artykule sprawie I FSK 423/20. Na co dzień związany z tematyką podatku VAT, PIT, CIT oraz akcyzy. Współpracownik Kancelarii Prawnej Grupy ISP Modzelewski.  Autor licznych publikacji oraz bloga o tematyce podatkowej www.jakubsitarski.pl. LinkedIn:  https://www.linkedin.com/in/jakub-sitarski/

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Spory skok inflacji w lipcu 2024 r. Na jesieni już 4%. Powodem wzrost cen gazu i energii elektrycznej

W lipcu wzrost rachunków za gaz i energię elektryczną podbije inflację o 1,3-1,5 pkt. proc. – czytamy w komentarzu ekonomisty banku ING BSK Adama Antoniaka do poniedziałkowych danych GUS. Zdaniem ekonomistów PKO BP może to być nawet +2 pkt proc. W opinii ekonomistów PKO BP trend spadkowy inflacji bazowej wyczerpuje się i jesienią możemy zobaczyć jej nieznaczny wzrost, ponownie do ok. 4 proc. rdr.

Dlaczego księgowość wciąż jest pewnym wyborem? Po pierwsze, potrzeba prowadzenia rachunkowości jest niezmienna. Po drugie, księgowość to dziedzina, która stale ewoluuje

Księgowość jest nadal pewnym wyborem. Po pierwsze, potrzeba prowadzenia rachunkowości jest niezmienna. Niezależnie od tego, jak rozwija się technologia, firmy zawsze będą potrzebować wykwalifikowanych osób do zarządzania swoimi finansami. Po drugie, księgowość to dziedzina, która stale ewoluuje, mimo nowych technologii i sztucznej inteligencji.

Skarbówka gorliwie kontroluje podatek u źródła (WHT). WSA w Warszawie: zabezpieczenie „na zapas” wykluczone

Rozliczenia w podatku u źródła (WHT) w ostatnich latach są obiektem wzmożonego zainteresowania organów podatkowych. Oprócz wszczynania kontroli podatkowych czy celno-skarbowych wobec płatników, organy dokonują bardziej dotkliwych i niekorzystnych działań, takich jak chociażby wszczynanie postępowań karnoskarbowych czy wydawanie decyzji zabezpieczających. Często te dodatkowe działania podejmowane są jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia i wydłużenia czasu na wydanie decyzji. Takie działania organów podlegają jednak kontroli sądowej, czego wyraz dał WSA w Warszawie w wyroku z 22 lutego 2024 r., sygn. III SA/Wa 2564/23.

Nowa era fundacji rodzinnych w Polsce: wyzwania i korzyści po roku funkcjonowania

W ciągu roku od wprowadzenia przepisów o fundacjach rodzinnych, powstało ich ponad tysiąc, a setki innych czekają na rejestrację. Niemniej jednak, w tym okresie pojawiły się pewne aspekty wymagające poprawy.

REKLAMA

Rzecznik MŚP: Liczne małe firmy nie udźwigną kosztów podwyżki płacy minimalnej od 2025 roku. Upadną lub zawieszą działalność

Podwyżka minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od 1 stycznia 2025 r. ma wynosić ponad 4,6 tys. złotych brutto, sprawi, że wielu małych firm nie będzie stać na zatrudnianie pracowników - poinformowała PAP rzeczniczka małych i średnich przedsiębiorców Agnieszka Majewska.

Składka zdrowotna to zwykły podatek. Przedsiębiorcy czekają na ryczałtową składkę (realizację obietnicy wyborczej). Doczekają się?

Negatywne skutki „Polskiego Ładu” odczuwa wielu przedsiębiorców zwłaszcza z sektora MŚP. Tzw. „Polski Ład” przedsiębiorcom kojarzy się głównie z tego, że składka na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna, i wynosi 9% podstawy wymiaru składki – uważa dr n. pr. Marek Woch – b. Zastępca Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. 

Spółki odetchną z ulgą. Minister finansów szykuje ważne zmiany w podatku

Sprawa dotyczy podatku u źródła. Ministerstwo Finansów chce, aby obcokrajowiec, który zasiada w zarządzie polskiej spółki, nie musiał już musiał mieć polskiego numeru PESEL lub NIP do podpisania oświadczenia, które pozwoli spółce nie potrącać i nie płacić polskiemu fiskusowi podatku u źródła od należności wypłacanych za granicę. Pisze o tym "Dziennik Gazeta Prawna".

Wakacje od ZUS już w 2024 roku - kto i kiedy może skorzystać? Jak to zrobić?

Wielu przedsiębiorców na to czekało. Wakacje od ZUS już niedługo staną się faktem. 9 maja 2024 roku uchwalono nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza do polskiego prawa tzw. wakacje składkowe. Nowe przepisy wchodzą w życie 1 listopada 2024 roku. Podpowiadamy, od kiedy można skorzystać z tego rozwiązania i jakie warunki należy spełnić.

REKLAMA

Urlop wypoczynkowy 2024 (od A do Z). Wymiar, zasady, wynagrodzenie, zmiana pracodawcy, prawa i obowiązki pracownika oraz zakładu pracy

Jaki jest wymiar urlopu wypoczynkowego i od czego zależy? Jak powinien być udzielany urlop wypoczynkowy? Co to jest urlop proporcjonalny? Jakie są prawa i obowiązki pracodawcy a jakie pracownika? Wyjaśnia specjalistka ds. kadr i płac.

Samofakturowanie - kto powinien wystawić duplikat faktury?

W imieniu niektórych sprzedawców wystawiam faktury na zasadzie samofakturowania. Jak powinienem postąpić, jeżeli jeden ze sprzedawców zgłosił mi, że zgubił fakturę, którą dla niego wystawiłem. Czy mogę mu wystawić duplikat?

REKLAMA