Zwolnienie pełnomocnika podatnika z odpowiedzialności solidarnej

• Przesłanki zwolnienia pełnomocnika z odpowiedzialności solidarnej
• Obowiązki organu podatkowego w zakresie wykazania przesłanek zastosowania odpowiedzialności solidarnej pełnomocnika
• Planowane prace nad zwolnieniem pełnomocnika z odpowiedzialności finansowej

Przesłanki zwolnienia pełnomocnika z odpowiedzialności solidarnej

Aby podatnik VAT został zarejestrowany, istnieje konieczność złożenia odpowiedniego zgłoszenia. Przepisy nadają możliwość dokonania tego przy udziale pełnomocnika podatnika. Jeżeli podatnik zostaje zarejestrowany, a jego zgłoszenie rejestracyjne złożone zostało poprzez jego pełnomocnika, odpowiadają oni w sposób solidarny. Istnieje tutaj jednak pewne ograniczenie – solidarna odpowiedzialność istnieje do kwoty 500 000 zł i dotyczyć może jedynie zaległości podatkowych podatnika, które powstały w wyniku czynności przez niego wykonywanych w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym został on zarejestrowany jako czynny podatnik VAT (tak stanowi art. 96 ust. 4b ustawy o VAT). Regulacja ta, obowiązująca od 1 stycznia 2017 r., argumentowana jest dążeniem do sprawnego i efektywnego identyfikowania tak zwanych „słupów” oraz zapobieganie ich rejestracji  poprzez pełnomocników.

Przepisy określające zakres odpowiedzialności solidarnej przewidują także sytuacje, gdy zostaje ona wyłączona. Pełnomocnik nie zostanie pociągnięty do odpowiedzialności solidarnej wraz z podatnikiem, jeżeli powstanie zaległości nie było powiązane z uczestnictwem podatnika w nierzetelnym rozliczaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W innym przypadku obydwa podmioty odpowiadają w sposób solidarny, przy czym pełnomocnik ponosi odpowiedzialność jedynie za te kwoty, których wyegzekwowanie od podatnika było nieskuteczne. Ewentualna niewiedza pełnomocnika o działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez zarejestrowanego podatnika nie stanowi przesłanki do zwolnienia się z odpowiedzialności solidarnej.

Zasadność tej regulacji argumentowana jest uznawaniem pełnomocnika za podmiot profesjonalny, którego obowiązkiem jest zebranie informacji na temat klienta, na przykład z rejestru dłużników, oraz oceny owych informacji, oraz faktem, iż możliwość weryfikacji owych danych w sytuacji, gdy rejestracji dokonuje podmiot profesjonalny, wiarygodny jest dla organu ograniczona.

Obowiązki organu podatkowego w zakresie wykazania przesłanek zastosowania odpowiedzialności solidarnej pełnomocnika

Pełnomocnik będzie ponosił solidarną odpowiedzialność jeżeli powstanie zaległości podatkowych zarejestrowanego przez niego podatnika wiązało się z uczestnictwem w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej. Przy orzekaniu o konieczności poniesienia tego typu odpowiedzialności pod uwagę brane są procedury uwzględnione w przepisach Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś te dotyczące odpowiedzialności osób trzecich. Decyzja o powstaniu sytuacji, w której podmioty ponosić będą solidarną odpowiedzialność wydawana jest w formie decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie oraz skarga do NSA.

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Przy czym to, czy pełnomocnik posiadał wiedzę o nierzetelnym rozliczaniu podatku przez podatnika nie jest konieczne do wykazania przez organ skarbowy, gdyż nie stanowi to przesłanki do pociągnięcia pełnomocnika do odpowiedzialności solidarnej.

Planowane prace nad zwolnieniem pełnomocnika z odpowiedzialności finansowej

W swojej odpowiedzi na interpelację (nr 10588/2017) Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów wskazał, iż prace w zakresie regulacji dotyczących zwolnienia z solidarnej odpowiedzialności pełnomocnika nie są planowane, co oznacza, iż kwestia ta przynajmniej w najbliższym czasie nie ulegnie żadnym zmianom.