Kategorie

Sprzedaż rzeczy z zachowaniem prawa do jej używania - skutki w VAT

Grupa ECDP
Jedna z wiodących grup konsultingowych w Polsce
Sprzedaż rzeczy z zachowaniem prawa do jej używania - skutki w VAT
W ramach sprzedaży strony mogą umówić się, że sprzedawca, po przeniesieniu prawa własności, będzie korzystał z rzeczy przez pewien czas. W momencie przeniesienia prawa własności nie dochodzi więc do fizycznego wydania rzeczy. Zatem jakie skutki wywoła tego rodzaju czynność na gruncie podatku od towarów i usług?

W świetle art. 349 Kodeksu cywilnego, przeniesienie posiadania samoistnego może nastąpić także w ten sposób, że dotychczasowy posiadacz samoistny zachowa rzecz w swoim władaniu jako posiadacz zależny albo jako dzierżyciel na podstawie stosunku prawnego, który strony jednocześnie ustalą.

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Przepis powyższy określa sposób przeniesienia posiadania, zwany constitutum possessorium. W ramach stosunku ukształtowanego wedle powyższej normy, strony mogą postanowić, że sprzedawca (będący właścicielem rzeczy - posiadaczem samoistnym) zachowa po dokonaniu sprzedaży władztwo faktyczne nad rzeczą, ale w charakterze posiadacza zależnego albo dzierżyciela.

Spółka ABC jest właścicielem budynku z lokalami użytkowymi, który zamierza sprzedać (Spółka planuje przenieść się do nowego budynku dostosowanego do Jej potrzeb). Z uwagi na znaczne potrzeby finansowe, Spółka zamierza dokonać sprzedaży budynku w najszybszym możliwym terminie, przy czym chciałaby z budynku korzystać jeszcze rok po dokonaniu sprzedaży (tyle czasu zajmie dostosowanie nowych lokali do Jej potrzeb i przeprowadzenie działalności do nowego budynku). Nowy kupujący, tj. Spółka Alfa zgodziła się po zakupie nieruchomości wydzierżawić ją na rzecz Spółki ABC (Spółka Alfa zamierza wykorzystywać zakupiony budynek wyłącznie w celach wynajmu lub dzierżawy). Strony mają wątpliwość kiedy powstanie obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży ww. budynku, czy będzie to moment przeniesienia prawa własności budynku (zawarcia umowy), czy też chwila, w której Spółka ABC opuści przedmiotowy budynek (po upływie okresu dzierżawy - kiedy dojdzie do faktycznego wydania rzeczy).

Polecamy: Biuletyn VAT

Reklama

W świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (zwana dalej ustawą o VAT), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju. Aby ustalić moment, w którym doszło do dostawy towarów, należy odwołać się do jej definicji zawartej w ustawie o VAT. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się zasadniczo przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Z definicji powyższej wynika, że pojęcie dostawy towarów nie jest tożsame z przeniesieniem prawa własności (w rozumieniu Kodeksu cywilnego). Nie oznacza również samego fizycznego wydania rzeczy, bowiem odnosi się wyraźnie do przeniesienia prawa. Dostawa towarów stanowi czynność, w ramach której dochodzi do przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą, prawa do rozporządzania nią jak właściciel. Przy constitutum possessorium dochodzi do przeniesienia prawa własności, nie następuje natomiast zasadniczo fizyczne wydanie rzeczy bowiem dotychczasowy właściciel korzysta z niej pod innym tytułem (np. na podstawie umowy dzierżawy lub najmu).

Należy wskazać, że moment, w którym nastąpi fizyczne wydanie rzeczy (np. wejście do budynku przez kupującego) nie ma na gruncie ustawy o VAT znaczenia. W wyniku zawartej umowy dochodzi do przeniesienia prawa własności, od tego momentu kupującemu przysługują wszystkie prawa właścicielskie. Dotychczasowy właściciel (po zawarciu umowy - dzierżawca lub najemca) faktycznie włada rzeczą, niemniej jednak jest podporządkowany nowemu właścicielowi na podstawie stosunku prawnego uprawniającego go do władania rzeczą. W wyniku constitutum possessorium dochodzi więc do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, a więc do dostawy towarów.

Zatem w przedstawionym przykładzie strony powinny rozpoznać obowiązek podatkowy z momentem przeniesienia prawa własności budynku, bowiem wtedy dojdzie do dostawy towaru (nieruchomości).

Spółka zajmująca się produkcją kartonów zawarła z kontrahentem umowę sprzedaży jednej z maszyn produkcyjnych. Sprzedaż ma nastąpić w ramach constitutum possessorium. Po przeniesieniu prawa własności Spółka będzie na podstawie umowy najmu korzystała z maszyny przez pół roku (uiszczając czynsz za każdy miesiąc z dołu, w terminie 7 dni od dnia wystawienia faktury). Strony mają wątpliwość jak rozliczyć najem zawarty w ramach constitutum possessorium (kiedy rozpoznać obowiązek podatkowy).

Fakt, że umowa najmu, czy dzierżawy została zawarta w ramach constitutum possessorium nie ma wpływu na sposób rozliczeń usługi na gruncie ustawy o VAT. Obowiązek podatkowy z tytułu najmu należy rozpoznać odwołując się do reguł przewidzianych w Dziale IV ustawy o VAT. W świetle art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b tiret  trzecie ustawy o VAT, w przypadku umowy najmu obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Zatem w przedstawionym przykładzie sprzedawca powinien rozpoznać obowiązek podatkowy (z tytułu najmu) w dniu wystawienia każdej faktury odnoszącej się do usługi najmu.

Piotr Kępisty, konsultant podatkowy w ECDDP Sp. z o.o.

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?