Czy podlegają opodatkowaniu VAT przychody z pochodnych instrumentów finansowych

Jak wspomniano w pytaniu spółka podpisała umowy z bankiem na świadczenie usług dotyczących instrumentów pochodnych. W praktyce przedsiębiorcy korzystają z bardzo różnych form takich instrumentów.

Najbardziej popularnymi zaliczanymi do tej grupy instrumentami pochodnymi są kontrakty, tj.: futures, swap, forward czy opcja. Firmy korzystają z różnego rodzaju kontraktów zabezpieczając się w ten sposób przed niekorzystnymi warunkami obrotu gospodarczego, m in.: przed zmianami cen na rynku towarów czy papierów wartościowych, wahaniami kursów walutowych.

Uzyskane przychody z obrotu instrumentami finansowymi rozliczane są na ogólnych zasadach. Generalną zasadą wynikająca z ustawy o podatku od towarów i usług jest, że transakcje na akcjach i kontraktach nie podlegają VAT. Ponadto jeżeli spółka nie świadczy usług finansowych nie nalicza VAT i nie fakturuje tego rodzaju transakcji.

Przeanalizujmy obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z ustawą opodatkowaniu podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. 

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami zgodnie z ustawą o VAT są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Z kolei świadczeniem usług będzie każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Z powyższego wynika, iż pochodne instrumenty finansowe jako prawa majątkowe nie spełniają definicji towarów opodatkowanych dla celów VAT.

Natomiast usługi w zakresie transakcji na instrumentach pochodnych zazwyczaj świadczą instytucje finansowe, w tym konkretnym przypadku bank. Dlatego też zawarcie z bankiem (świadczącym usługi pośrednictwa finansowego) umowy, na podstawie, której transakcje realizowane są za pomocą pochodnych instrumentów finansowych powinny zostać zaklasyfikowane do usług podlegających zwolnieniu z VAT.

Polecamy: serwis Podatki osobiste

Należy zwrócić jednak uwagę, że działanie niektórych instrumentów finansowych przewiduje wzajemność zobowiązań (odpłatność może wystąpić dla każdej ze stron umowy), jednak przy tego typu usługach zazwyczaj usługodawcą jest jedna ze stron umowy, bank bądź inna instytucja finansowa.

Reasumując - spółka, która na podstawie umowy z bankiem, realizując transakcje przy pomocy pochodnych instrumentów finansowych nie płaci z tego tytułu VAT. Otrzymane środki z takich rozliczeń nie będą dla niej obrotem w rozumieniu ustawy o VAT i dlatego nie będzie miała obowiązku opodatkowania VAT otrzymanych kwot i wystawiania faktur.