Wycieczka dla pracowników urzędu gminy – czy podlega VAT?

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS)

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych tworzony jest w celu finansowania działalności socjalnej. Zgromadzone na nim środki mogą być przeznaczone na rzecz tzw. osób uprawnionych oraz innych osób, jeśli pracodawca przyznał im w regulaminie prawo do korzystania ze świadczeń. To prawo posiada także załoga pracodawcy.

Do osób uprawnionych należą m.in. pracownicy, emeryci i renciści będący byłymi pracownikami oraz ich rodziny, osoby określone w regulaminie funduszu, np. wychowankowie domów dziecka.

Poza tym środki te można również wykorzystać na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych (ośrodki wczasowe, żłobki, przedszkola). 

To czy ulgowe usługi i świadczenia zostaną przyznane oraz jaka będzie wysokość dopłat z Funduszu jest uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Nie oznacza to jednak, osoby w takiej sytuacji mają przyznane prawo podmiotowe do żądania tego typu świadczeń.

Świadczeniami socjalnymi są usługi świadczone na rzecz pracowników. Dotyczą one bardzo różnych sfer. Fundusze można przeznaczyć na cele kulturalno- oświatowe, sportowo-rekreacyjne, udzielanie pomocy materialnej w formie rzeczowej jak i finansowej, czy na cele mieszkaniowe.

Z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych mogą być finansowane tylko określone rodzaje świadczeń socjalnych, należące do zakładowej działalności socjalnej.

Do zadań pracodawcy należy administrowanie i gromadzenie środków zakładowego funduszu na odrębnym rachunku bankowym.

Przepisy określające w jaki sposób fundusz funkcjonuje znajdują się w ustawie z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ZFŚS.

Polecamy: Ile zapłacisz PIT przy sprzedaży domu, mieszkania lub działki?

Polecamy: Czy nieściągalne należności można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów

Gmina a podatek VAT

Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Jest osobą prawną, może prowadzić działalność gospodarczą w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Gminy mogą być podatnikami VAT z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT- em, np. najmu i dzierżawy majątku własnego.

Jednak trzeba podkreślić, że gmina nie będzie podatnikiem VAT w zakresie zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, do których realizacji została powołana, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w wyroku z dnia 10 listopada 1999 roku (sygnatura I S.A. /Wr 1697/99), stwierdził, że Gmina jako osoba prawna wykonująca zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, w zakresie w jakim realizuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności określone w art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.), co ma miejsce w szczególności w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej – jest podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy

Zgodnie z art. 15 ustawy o VAT, aby być podatnikiem podatku VAT spełnione muszą być trzy warunki:

1)     należy samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą,

2)     ponosić odpowiedzialność za efekty prowadzonej działalności,

3)     prowadzić działalność za zasadzie odpłatności.

Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą o VAT, w art. 5 ust.1 wymienia, że podatkowi od towarów i usług podlegają:

1)     odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; 

2)      eksport towarów;

3)      import towarów;

4)      wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5)     wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, czyli przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Korzystając z środków zgromadzonych na ZFŚS, gmina świadczy usługi wobec osób uprawnionych. 

Aby usługi podlegały opodatkowaniu muszą być odpłatne. W Komentarzu do ustawy o podatku od towarów i usług autorstwa Adama Bartosiewicza oraz Ryszarda Kubackiego stwierdzono, że odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Należy jednak podkreślić, że nie każda płatność, jaką otrzymuje dostawca czy też świadczeniodawca, może być uznana za płatność (wynagrodzenie) za usługę. W konsekwencji niektóre kwoty otrzymywane przez wykonującego usługę czy też dostarczającego towary nie będą wynagrodzeniem, zapłatą za usługę. Stąd też niektóre świadczenia, mimo że łączy się z nimi transfer środków pieniężnych czy też innych korzyści materialnych, nie będą uznane za odpłatne.[…]

Pomiędzy otrzymaną zapłatą a wykonanym świadczeniem (dostawą towarów czy też usługą) powinien istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Odpłatnym świadczeniem usług, zgodnie z art. 8 ust.2 ustawy o VAT, jest także:

-  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników […], jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów oraz

- nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników […] oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Opodatkowanie czynności zorganizowania wycieczki

Czynność zorganizowania wycieczki przez gminę dla swoich pracowników ma charakter techniczno - organizacyjny. Nie dotyczy działalności gospodarczej gminy, ponieważ nie podejmuje ona i nie prowadzi, jako odrębnej i równoległej, działalności gospodarczej w przedmiocie i w celu dysponowania środkami z ZFŚS.

Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT, ale nie w każdej sferze swojej działalności. W zakresie organizacji wycieczki nie będzie podatnikiem podatku VAT.

Niezależnie od tego, w jakim stopniu wycieczka dofinansowana jest ze środków ZFŚS, czy w części czy w całości, gmina jako pracodawca jest tylko administratorem zgromadzonych na funduszu środków a nie ich dysponentem.

Sytuacja zatem nie zmienia się, gdy część kosztów pokrywana jest przez pracowników - osób uprawnionych. Ich wkład nie jest świadczeniem wzajemnym uzyskiwanym z ZFŚS, co oznacza, że nie stanowi wynagrodzenia dla pracodawcy. Brakuje podstawowego warunku do tego, aby usługa była opodatkowania - cechy odpłatności.

Czynność organizacji wycieczki na rzecz osób uprawnionych z ZFŚS, niezależnie od tego, czy za częściową lub całkowitą odpłatnością ze strony pracowników, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podstawa prawna:

- art. 1 ust.1, art. 2 pkt.1 i 5, art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 ze zm.),

-  art. 5 ust.1, art. 7 ust.1, art. 8, art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054).

Tekst powstał na podstawie indywidualnej interpretacji podatkowej z 4 października 2011 roku, wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (nr IPTPP2/443-306/11-3/JN).