Czy sprzedaż posiłków w stołówce szkolnej jest zwolniona z VAT?

Stan faktyczny

Podatnik jest jednostką budżetową, gminną jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.

Prowadzi szkolną stołówkę, w której zatrudnia własnych pracowników. Przygotowują oni i sprzedają na miejscu posiłki uczniom i pracownikom szkoły (szkoła na podstawie art.113 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U.04.54.535) nie jest zarejestrowanym płatnikiem podatku VAT).

Polecamy:Czy usługi logopedyczne podlegają VAT?

Kto jest podatnikiem VAT, co podlega opodatkowaniu?

Na podstawie ustawy o VAT opodatkowaniu podlega:
- odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust.1 pkt 1) oraz art. 8 ust.1)),
- odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju (art. 7 ust.1)

Podatnikami VAT są :
1) osoby prawne,
2) jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej,
3) osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (art. 15 ust.1)).

Polecamy:Czy usługi dotyczące profilaktyki i promocji zdrowia są zwolnione z VAT?

Wyłączenia od obowiązku płacenia podatku VAT.

Wyjątki od przedstawionych zasad znajdują się w art. 43 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 43 ust.1) pkt 26 z podatku VAT zwolnione są:
a) jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, w zakresie kształcenia i wychowania,
b) uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz jednostki badawczo - rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym
– oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.
Przepis art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy, zwalnia od podatku:
a) usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą,
b) dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, wykonywane w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej oraz o przepisach o systemie oświaty.

Świadczenie usług polegających na sprzedaży posiłków własnym uczniom będzie zwolnione od opodatkowania podatkiem VAT jeśli zostaną spełnione określone warunki.

1. Po pierwsze, świadczone usługi muszą odpowiadać usługom opisanym w art. 43 ust.1) pkt 24 lub 26).
Jedną z funkcji szkoły jest funkcja wychowawcza i opiekuńcza. W ramach funkcji opiekuńczej szkoła zapewnia żywienie i dożywia dzieci i młodzież korzystające z kształcenia i wychowania w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ich prawidłowego kształcenia i wychowania w jednostkach organizacyjnych systemu oświaty. Odpowiada to punktowi 24 a).

2. Po drugie, usługi muszą mieścić się w zakresie kształcenia i wychowania; aby stwierdzić, czy tak się dzieje trzeba zbadać charakter danego świadczenia oraz okoliczności istniejące w konkretnym przypadku.

3. Po trzecie, zwolnienia wskazane w pkt 24), 26) muszą być niezbędne do wykonywania usługi podstawowej.

4. Po czwarte, celem świadczonych usług nie może być osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, zysku, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności wobec podatników, którzy nie korzystają z takiego zwolnienia. Wynika to z tego, że celem prowadzenia stołówki jest wypełnianie funkcji socjalnych, a nie świadczenie usług gastronomicznych jako takich. Ceny za posiłki nie mogą przekraczać wydatków na nie poniesionych.

Należy zaznaczyć, że funkcja opiekuńcza szkoły nie obejmuje pracowników szkoły i osób z zewnątrz.

Jeżeli spełnione zostaną powyższe warunki, sprzedaż posiłków dla uczniów w szkole (ale już nie dla pracowników szkoły) będzie zwolniona z VAT.

Polecamy:Które usługi kulturalne są zwolnione z VAT?

Wpływ prawa unijnego

Brzmienie art. 43 jest wynikiem działań podjętych w celu ujednolicenia prawa podatkowego we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Przepis art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347) stanowi, że z podatku VAT zwolnione jest:
- kształcenie dzieci lub młodzieży,
- kształcenie powszechne lub wyższe,
- kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie,
łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.

Wyliczone usługi muszą być wykonywane w interesie publicznym. Poza tym artykułu nie można interpretować w sposób rozszerzający, ponieważ stanowi on wyjątek od ogólnej reguły nakładającej obowiązek płacenia podatku VAT.

Podkreślał to Trybunał Sprawiedliwości UE w swoich wyrokach: „pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 szóstej dyrektywy powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika” (wyrok TSUE z dnia 19 listopada 2009 r. C-461/08 w sprawie Don Bosco Onroerend Goed BV).

Problem opodatkowania usług polegających na sprzedaży posiłków własnym uczniom i pracownikom został podobnie wyjaśniony w indywidualnej interpretacji podatkowej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 20.04.2011 roku (nr ILPP4/443-99/11-5/ISN).