Jak rozliczyć umowę zlecenia zawartą przez podatnika VAT

Usługi świadczone przez Pana z tytułu zawartej umowy zlecenia są wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z tym podlegają one opodatkowaniu VAT i powinny zostać udokumentowane fakturą. Wśród doradców podatkowych można spotkać odmienne stanowisko. Jednak jego przyjęcie jest bardzo ryzykowne. Szczegóły w uzasadnieniu.

Dotychczas świadczył Pan usługi księgowe. Należy więc przyjąć, że usługi polegające na obsłudze biurowej firmy w upadłości są wykonywane w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej.

Wątpliwości dotyczą świadczenia usług nadzoru nad mieniem firmy w upadłości. Założyliśmy, że stała obsługa biurowa stanowi element prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. W takim razie nadzór stanowi poboczną czynność wykonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (a nie czynność wykonywaną poza tą działalnością).

Przyjęcie takiego stanowiska oznacza, że przychody uzyskiwane przez Pana są w podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie są uzyskiwane z działalności wykonywanej osobiście.

W podatku od towarów i usług nie uznano za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą tylko tych czynności, z tytułu których przychody są przychodami z działalności wykonywanej osobiście wymienionymi w art. 13 pkt 2–9 updof (por. art. 15 ust. 3 pkt 3). Oznacza to, że w zakresie czynności polegających na obsłudze biurowej oraz nadzorze nad mieniem firmy w upadłości powyższe wyłączenie nie znajdzie zastosowania. W związku z tym wykonywane przez Pana czynności podlegają opodatkowaniu i powinny zostać udokumentowane fakturą.

Odnosząc się do drugiej części pytania, należy wyjaśnić, że czynności wykonywane przez podatników VAT podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy otrzymają oni za nie zapłatę.

W przypadku świadczonych przez Pana w ramach umowy zlecenia usług dla ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego decydujące znaczenie będzie miał upływ terminu płatności określonego w zawartej umowie. Zarówno bowiem dla usług stałej obsługi biurowej, jak i dla usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia przepisy przewidują szczególny moment powstania tego obowiązku. W obu przypadkach obowiązek podatkowy powstanie u Pana z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty. Nie może on jednak powstać później niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze dokumentującej wykonanie tych usług (art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy). Faktury dokumentujące tego typu usługi będzie Pan wystawiać nie wcześniej niż 30. dnia przed powstaniem tego obowiązku, nie później zaś niż z chwilą jego powstania (por. § 15 ust 1 i 2 rozporządzenia o fakturach).

Nie można wykluczyć stanowiska odmiennego w tej sprawie. Zgodnie z nim świadczone przez Pana w ramach umowy zlecenia usługi nie są wtedy traktowane jako wykonywane w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Oznacza to, że uzyskiwane z tego tytułu przychody należy sklasyfikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. W związku z tym wykonywanych przez Pana w ramach umowy zlecenia czynności nie można uznać za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą (art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT). Przyjęcie takiego stanowiska jest bardzo ryzykowne. Mogłoby ono prowadzić do sytuacji, w których podatnik VAT w zgłoszeniu rejestracyjnym podawałby tylko jeden przedmiot działalności. W celu uniknięcia konieczności zapłaty VAT zawierałby umowy zlecenia na inne wykonywane przez siebie czynności, z których przychód zawsze kwalifikowałby jako uzyskiwany z działalności wykonywanej osobiście. W przypadku sporu z organami podatkowymi szanse obrony takiego stanowiska są niewielkie.

Jan Ksedowski

konsultant podatkowy