Jak rozliczyć fakturę za media, jeśli jest wystawiona na osobę prywatną

W związku z tym, że okresy, jakich dotyczy faktura, są zbieżne z datami ponoszenia kosztu, należy ją zaksięgować w dacie poniesienia kosztu, czyli w 2006 r. Jeśli jednak podatnik nie zapłaci w danym miesiącu za energię, a jak wynika z pytania, stosuje metodę memoriałową, to może zaksięgować ten koszt w tym miesiącu, ponieważ dotyczy on właśnie tego miesiąca, a jego wysokość jest znana. W związku z tym, że faktura jest wystawiona na osobę prywatną, a nie na firmę, nie można odliczyć VAT. Nieodliczony VAT stanowi koszt uzyskania przychodu.

W opisanym przypadku, niezależnie od stosowanej metody rozliczania kosztów w czasie (kasowa, memoriałowa), koszty energii należy ujmować w pkpir w dacie ich ponoszenia. Wynika to z tego, że zarówno okresy, których dotyczą te koszty, jak i daty ich ponoszenia są zbieżne. Faktura za energię wystawiona 19 grudnia 2005 r. nie dotyczy zrealizowanych dostaw energii, tylko dostaw, które dopiero będą miały miejsce, i to nie w tym samym roku podatkowym, tylko następnym. Nie są to więc koszty, które dotyczą 2005 r. lub zostały w tym roku poniesione. Przy zastosowaniu metody memoriałowej należy stwierdzić, że koszty te dotyczą 2006 r. Z kolei oceniając te koszty pod kątem metody kasowej, należy dojść do wniosku, że zostaną one poniesione również w 2006 r. Wobec tego zastosowanie każdej z metod rozliczania kosztów w czasie da ten sam rezultat – koszty energii mogą zostać ujęte wyłącznie w 2006 r.

W związku z tym, że podatnik jest zobowiązany uiszczać opłaty za zużycie energii co miesiąc, również co miesiąc koszty te mogą być, w dacie ich ponoszenia, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Są to bowiem opłaty za zużycie energii w tym miesiącu. Dodam, że jeśli podatnik nie zapłaci w danym miesiącu za energię i, jak wynika z pytania, stosuje metodę memoriałową, to może zaksięgować ten koszt w tym miesiącu. Wynika to z tego, że koszt dotyczy tego właśnie miesiąca, a podatnik dysponuje dokumentem, na podstawie którego może określić jego wysokość.

Podstawą uwzględniania tych kosztów w księdze będą dowody wewnętrzne. Wynika to z faktu, że opłaty za energię dotyczą zarówno zużycia na potrzeby prywatne, jak i działalności gospodarczej. Faktura VAT oraz dowody opłat opiewają nie na podmiot gospodarczy, tylko właściciela budynku, w którym mieści się jednocześnie mieszkanie oraz siedziba firmy. Te dokumenty nie mogą więc stanowić bezpośrednio dowodów księgowych. Na ich podstawie podatnik musi sporządzić dowód wewnętrzny, w którym ujmie tylko tę część kosztów zużycia energii, jaka dotyczy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Z tej samej przyczyny podatnik nie może dokonać odliczenia VAT wykazanego na fakturze. Ta bowiem nie dotyczy przedsiębiorcy, tylko właściciela budynku. Koszty energii w części, jaka dotyczy działalności gospodarczej, powinny zatem zostać rozliczone z uwzględnieniem wartości brutto (tj. z VAT), a nie netto. Aby odliczyć VAT w tym przypadku, podatnik powinien podpisać oddzielną umowę, w której nabywcą energii będzie firma.

Joanna Krawczyk

doradca podatkowy, właścicielka kancelarii podatkowej