W jakim terminie po rozpoczęciu działalności można otrzymać zwrot VAT

Jeżeli podatnik prowadzi działalność krócej niż 12 miesięcy i nie złożył kaucji gwarancyjnej, może otrzymać zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wyłącznie w terminie 180 dni. Terminy zwrotu podatku w krótszym terminie, tj. na zasadach ogólnych, mogą mieć miejsce dopiero po upływie 12 miesięcy prowadzenia działalności, jeżeli w tym terminie firma rozliczać się będzie terminowo z podatków stanowiących dochody budżetu państwa.

W obowiązującym stanie prawnym zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym możliwy jest w dwu ustawowych terminach: 60 lub 180 dni. Każdy z nich przewidziany jest dla konkretnej sytuacji.

Zwrot podatku w terminie 60 dni dotyczy:

• kwoty podatku naliczonego od nabytych towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez przedsiębiorcę do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji,

• kwoty podatku naliczonego od nabytych gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały one zaliczone do środków trwałych przedsiębiorcy,

• kwoty stanowiącej 22% obrotu (wartości sprzedaży pomniejszonej o wartość należnego podatku) opodatkowanego stawkami VAT niższymi niż stawka 22%. Dotyczy to również otrzymanych zaliczek na poczet eksportu towarów lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, pod warunkiem przedstawienia w urzędzie skarbowym zabezpieczenia majątkowego w kwocie odpowiadającej kwocie podatku, jaka byłaby należna, gdyby obrót dotyczył sprzedaży towarów na terytorium kraju,

• kwoty stanowiącej 22% obrotu z tytułu czynności, których miejsce świadczenia znajduje się poza terytorium kraju, od których przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego (tj. jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju).

W terminie 60 dni przysługuje łączna kwota nadwyżki z powyższych tytułów. Ponadto podwyższenie kwoty nadwyżki podatku do zwrotu w tym terminie może nastąpić, jeżeli jest ona spowodowana sezonowością produkcji lub sezonowością wykonywanych usług albo sezonowością skupu produktów rolnych.

Pozostała kwota nadwyżki podatku podlega zwrotowi w terminie 180 dni. Termin ten ma zastosowanie przede wszystkim wówczas, gdy wykonywane są czynności podlegające opodatkowaniu wyłącznie stawką VAT 22% i nie nastąpi zakup środków trwałych lub gruntów zaliczanych do środków trwałych.

Możliwe jest również żądanie zwrotu nadwyżki podatku w skróconym terminie, odpowiednio z 60 do 25 dni i ze 180 do 60 dni, na umotywowany wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, z której wynika żądana kwota zwrotu. Warunkiem tego skrócenia jest:

• dokonanie zapłaty w całości, bezpośrednio wystawcy faktury, należności wynikających z faktur,

• zapłata podatku wynikająca z dokumentów celnych,

• wykazanie w deklaracji podatku należnego z tytułu WNT, importu usług lub dostawy, dla której podatnikiem jest nabywca

– jeżeli wykazana kwota podatku naliczonego w deklaracji wynika z tych tytułów.

Przewidziane zasady zwrotu nie mogą mieć jednak zastosowania do przedstawionej w pytaniu sytuacji. Ustawodawca czyni w tym przypadku wyjątek określony w art. 97 ust. 5–7 ustawy. Dotyczy on podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu (podatników czynnych VAT) oraz podatników, którzy rozpoczęli wykonywanie tych czynności w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed złożeniem zawiadomienia o zamiarze rozpoczęcia wykonywania wewnątrzwspólnotowych transakcji dostawy i nabycia (zobowiązanych do zarejestrowania się jako podatnicy VAT UE). Dla nich termin zwrotu nadwyżki podatku wynosi zawsze 180 dni. Wyjątek ten ma zastosowanie właśnie do Państwa firmy. Skorzystanie z ogólnych zasad zwrotu przez firmę możliwe jest wyłącznie w następujących przypadkach:

• po upływie 12 miesięcy od rozpoczęcia działalności, jeżeli w tym okresie firma będzie się rozliczała z budżetem państwa terminowo,

• po złożeniu kaucji gwarancyjnej, zabezpieczenia majątkowego lub gwarancji bankowych w kwocie 250 000 zł.

Zasady wpłacania kaucji określone są rozporządzeniem Ministra Finansów z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia trybu przyjmowania kaucji oraz określenia form zabezpieczenia majątkowego (Dz.U. Nr 58, poz. 560).

Mariusz Darecki

ekspert w zakresie VAT