Jak można dokonać zmiany roku podatkowego

W jakim terminie należy złożyć zawiadomienie o zmianie i jaką powinno ono przyjąć formę? Czy jednolity tekst zmienionej umowy spółki wystarczy? Czy pierwszy po zmianie rok podatkowy powinien się skończyć 31 grudnia 2006 r. (tj. trwać 7 miesięcy), czy 31 grudnia 2007 r. (tj. trwać 19 miesięcy)? Czy rok podatkowy rozpoczynający się w 2006 r. i kończący w 2007 r. będzie miał wpływ na sposób rozliczania się spółki z podatku dochodowego od osób prawnych w świetle najnowszych zmian?

Zawiadomienie w formie opisanej przez spółkę spełnia wymogi ustawowe i powinno zostać złożone w terminie do 30 czerwca 2007 r. Bieżący rok podatkowy spółki skończy się według zasad dotychczasowych, tj. 31 maja 2007 r. Natomiast pierwszy po zmianie rok podatkowy będzie trwał od 1 czerwca 2007 r. do 31 grudnia 2008 r., tj. przez okres 19 miesięcy. Ze względu na przesunięty względem roku kalendarzowego rok podatkowy spółka będzie stosować ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. (nie zaś w wersji po zmianach) do 31 maja 2007 r. Stare przepisy obowiązują zatem spółkę do końca jej bieżącego roku podatkowego.

Rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wynika to wprost z Ordynacji podatkowej. W ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych ustawodawca określił, że rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy. Wyjątek dotyczy podatników, którzy postanowili inaczej w statucie albo w umowie spółki, albo w innym dokumencie odpowiednio regulującym zasady ustrojowe podatników i zawiadomią o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Wówczas rokiem podatkowym jest okres kolejnych dwunastu miesięcy kalendarzowych.

W przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności (jak to ma miejsce w zapytaniu) pierwszy rok podatkowy trwa od dnia rozpoczęcia działalności do końca roku kalendarzowego albo do ostatniego dnia wybranego roku podatkowego, nie dłużej jednak niż dwanaście kolejnych miesięcy kalendarzowych. Jeżeli zawiadomienie o wyborze innego niż kalendarzowy roku podatkowego zostało złożone w urzędzie skarbowym w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, to spółka prawidłowo rozpoznała swój pierwszy rok podatkowy.

W razie zmiany roku podatkowego pierwszym po zmianie rokiem podatkowym jest okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż dwanaście i dłuższy niż dwadzieścia trzy kolejne miesiące kalendarzowe.

 

Zawiadomienie, o zmianie roku podatkowego powinno być złożone przez spółkę najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego (tj. do 30 czerwca 2007 r.).

Tylko zmiana zgłoszona w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego (w przypadku spółki do 30 czerwca), może skutkować zmianą długości roku podatkowego. W opisanym przez spółkę stanie faktycznym termin zgłoszenia zmiany roku podatkowego nie spowoduje wydłużenia, ani tym bardziej skrócenia obecnego roku podatkowego spółki. Rok podatkowy skończy się dla spółki 31 maja 2007 r., czyli według dotychczasowych zasad. Natomiast pierwszym rokiem podatkowym po zmianie będzie rok podatkowy trwający od 1 czerwca 2007 r. (tj. od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego) do 31 grudnia 2008 r. (tj. do końca roku podatkowego nowo przyjętego). Oczywiście, jeżeli spółka zawiadomi urząd skarbowy w terminie.

Podsumowując, nie ma możliwości, aby przez złożenie zawiadomienia o zmianie roku podatkowego w grudniu spółka zamknęła (a więc de facto - skróciła) swój rok podatkowy do 31 grudnia 2006 r.

Ustawa nie określa, w jakiej formie należy dokonać zawiadomienia o zmianie roku podatkowego. Można więc przyjąć, że dopuszczalna jest w zasadzie każda forma zawiadomienia, z której dostatecznie jasno wynika wola podatnika przyjęcia innego roku podatkowego niż kalendarzowy. W literaturze i orzecznictwie nie ma żadnych wątpliwości, że złożenie w urzędzie umowy spółki, w której określono rok podatkowy podatnika, spełnia zadość wymaganiom ustawowym.

Spółka musi także uwzględnić przepisy przejściowe zawarte w ustawie o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Na ich mocy podatnicy, których rok podatkowy rozpoczął się przed 1 stycznia 2007 r. i zakończy się po tym dniu, stosują do przyjętego przez siebie roku podatkowego ustawę w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. W praktyce oznacza to m.in., że spółka w miesiącach od stycznia do maja 2007 r. (tj. w pozostałych miesiącach roku podatkowego rozpoczętego w czerwcu 2006 r., a przypadających już na okres obowiązywania nowych przepisów) będzie musiała składać miesięczne deklaracje CIT-2 pomimo faktu, że obowiązek ich składania zostanie zniesiony z dniem 1 stycznia 2007 r.

Co istotne, należy pamiętać, że pojęcia roku obrotowego, które często pojawia się w umowach spółek, oraz roku podatkowego nie są tożsame - choć w praktyce rok podatkowy najczęściej pokrywa się z rokiem obrotowym.

Stanowisko takie zajął Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań Nowe Miasto w postanowieniu w sprawie interpretacji przepisów prawa podatkowego z 12 września 2005 r., nr ZDA/423-16/05. Stwierdził, że spółka (osoba prawna), która nie była dotychczas podatnikiem, aby skutecznie dokonać wyboru roku podatkowego innego niż rok kalendarzowy, musiała zawiadomić organ podatkowy w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Spółka, dokonując rejestracji, złożyła akt notarialny z umową spółki, w której określono jedynie czas trwania roku obrotowego. W związku z tym przyjęto, że nie dopełniono jednego z warunków pozwalających na przyjęcie roku podatkowego innego niż kalendarzowy.

 

Warto jeszcze dodać, że w przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności w drugiej połowie roku kalendarzowego i wybrania roku podatkowego pokrywającego się z rokiem kalendarzowym pierwszy rok podatkowy może trwać od dnia rozpoczęcia działalności do końca roku kalendarzowego następującego po roku, w którym rozpoczęto działalność (czyli np. od 1 października 2006 r. do 31 grudnia 2007 r.). Spółka nie będzie mogła zastosować jednak tego przepisu z uwagi na rozpoczęcie działalności w pierwszej połowie roku (czerwiec).

Marcin Gawlik

konsultant podatkowy