Podatek wynikający z faktury VAT RR

Ustawa o VAT przewiduje szczególną procedurę rozliczania tego podatku przez rolników ryczałtowych i podmioty dokonujące od nich zakupów produktów rolnych. W myśl art. 115 ust. 1 tej ustawy rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych dla podatnika VAT, który rozlicza ten podatek, przysługuje zryczałtowany zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych tym podatkiem. Podatnik nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę (nazywaną fakturą VAT RR) dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy. Przekazywany rolnikowi zryczałtowany zwrot podatku – wynikający z faktury VAT RR – zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem że:

1) nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną;

2) zapłata za fakturę nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14 dnia, licząc od dnia zakupu (z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności); w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należy podać numer i datę wystawienia faktury VAT RR.

Ogólną zasadą jest, że podatek naliczony nie jest zaliczany do kosztów. Wynika ona z art. 23 ust. 1 pkt 43 u.p.d.o.f. Jednak ten sam przepis przewiduje pewne wyjątki. Stanowi on bowiem, że kosztem uzyskania przychodów jest podatek naliczony:

• jeżeli podatnik zwolniony jest od VAT lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od VAT,

• w tej części, w której zgodnie z przepisami o VAT podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy VAT – jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Oznacza to, że jeżeli przepisy z zakresu podatku od towarów i usług nie wprowadzają ograniczenia odliczania VAT naliczonego od podatku należnego, to dla celów podatku dochodowego VAT naliczony przy danym zakupie nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. Wydaje się, że bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje, czy podatnik skorzysta z prawa obniżania VAT, czy też z niego zrezygnuje.

Z wyżej zacytowanego przepisu wynika także, że brak prawa do odliczenia podatku naliczonego daje możliwość do uznania go za koszt podatkowy. A zatem jeżeli nabywca produktów rolnych od rolnika ryczałtowego nie spełnia warunków do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT RR, to ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwotę należności ogółem, tzn. wraz z kwotą podatku od towarów i usług.