REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Księgowanie różnic kursowych

Systim
Systim – księgowość przez Internet
Księgowanie różnic księgowych /fot.Shutterstock
Księgowanie różnic księgowych /fot.Shutterstock
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Różnice kursowe, to różnice wynikające z transakcji dokonywanych w walutach obcych. Pojawiają się, gdy wartość faktury różni się od rzeczywistej kwoty do zapłaty przeliczonej na PLN według przepisów o podatku dochodowym. Ponadto, dosyć często termin płatności jest inny niż data zaksięgowania, zatem kursy walut ulegają zmianie w czasie.

Jak zaksięgować różnice kursowe bilansowe?

Po zaistniałej transakcji przedsiębiorca jest zobowiązany do dokonania odpowiedniego zapisu księgowego (np. w księgach handlowych). W tym wypadku wystąpi obowiązek dwukrotnego przeliczenia takiej operacji - w walucie obcej na złotówki.

REKLAMA

REKLAMA

Zgodnie z przepisami podatkowymi należy za pierwszym razem dokonać przeliczenia wartości po kursie według NBP (Narodowy Bank Polski) w dniu, który poprzedza wystąpienie obowiązku podatkowego. Następnie (za drugim razem) należy dokonać przeliczenia wartości w chwili rozliczenia transakcji, po kursie obowiązującym w danym dniu.

W związku z powyższym, w wielu przypadkach okaże się, iż zastosowany kurs z dnia obowiązującego będzie różnić się od przyjętego wcześniej - do celów podatkowych. Stąd też powstanie tzw. różnica kursowa i jest ona wynikiem zmienności kursu walut w czasie.

Polecamy: Controlling i Rachunkowość Zarządcza – prenumerata

REKLAMA

Autopromocja
Konferencja stacjonarna

V Ogólnopolskie Forum Biur Rachunkowych

16.09.2026 8:30-17:10 Warszawa

Praktyczna wiedza • Najlepsi Eksperci • Stoły dyskusyjne

Dodatnie i ujemne różnice kursowe

Przedsiębiorcy na podstawie ustawy o rachunkowości są zobligowani do prowadzenia księgowości (np. ksiąg rachunkowych) w walucie PLN. Po rozliczeniu transakcji walutowych, przeliczeniu obcej waluty na polską powstają dodatnie lub ujemne różnice walutowe, które podatnicy mogą zaliczyć do kosztów bądź pozostałych przychodów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wyróżniamy dwa rodzaje różnic kursowych - dodatnie i ujemne. Poniżej wyjaśniamy ich różnice:

  • Dodatnie występują w sytuacji, gdy sprzedawca otrzyma zapłatę w wyższej wysokości niż wskazany przez niego przychód oraz w sytuacji, gdy dokona zapłaty w wysokości niższej niż wskazany przez niego koszt. Powstałe różnice kursowe dodatnie zwiększają przychody danej firmy.
  • Ujemne powstają analogicznie do dodatnich (ich odwrotność), a więc w sytuacji, gdy otrzymana zapłata jest niższa niż wskazany przychód oraz dokonana zapłata jest wyższa niż wykazany koszt.

 

Uwaga! Bardzo ważny jest wybór rachunku bankowego, ponieważ różnice kursowe mogą wystąpić tylko w określonym przypadku. Mianowicie, gdy zostaną spełnione dwa podstawowe warunki, takie jak:

- faktura wystawiona jest w walucie obcej,

- zapłata dokonywana jest w walucie obcej.

Wtedy przeliczenie płatności i wyznaczenie kursu jest zależne od średniego kurs NBP lub kursu faktycznie zastosowanego przez bank, ale w zależności od tego, czy przedsiębiorca posiada lub nie posiada rachunku bankowego w walucie. Wybór takiego rachunku jest zależny od tego jaki kurs zostanie zastosowany w celu wyliczenia różnic kursowych. Mianowicie:

- średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty/wpływu - w przypadku posiadania przez przedsiębiorcę rachunku bankowego w walucie

- kurs faktycznie zastosowany przez bank - w przypadku braku rachunku walutowego, a więc gdy zapłata/otrzymanie płatności w walucie obcej dokonywane są z/trafiają na rachunek w PLN, gdzie to bank automatycznie dokonuje przeliczeń.

 

Różnic kursowe w księgach rachunkowych

Różnice kursowe są księgowane za pomocą dowodu księgowego z rodzaju dowód wewnętrzny (DW).

Uwaga! Wyliczenie różnic kursowych następuje dopiero w miesiącu, w jakim została dokonana płatność za fakturę. Jeżeli w ciąg tego miesiąca wystąpiło więcej transakcji niż jedna, to można je zaksięgować w ostatnim dniu rozliczeniowym - na podstawie wystawionego dokumentu zbiorczego.

 

Aby zaksięgować różnice kursowe należy sprawdzić ich wynik - dodatni lub ujemny. Dzięki temu dowiemy się, jak i gdzie prawidłowo zaksięgować wartość wynikającą z różnic kursowych do księgowości - uproszczonej lub pełnej.

1. Książka Przychodów i Rozchodów

Do rejestrowania różnic kursowych służą dwie kolumny przychodów i kosztów. Dokumentem księgowym, na podstawie którego różnice kursowe ujmuje się w KPiR, jest dowód wewnętrzny. Wspomniane kolumny to:

  • dodatnia kolumna stanowiąca dla przedsiębiorcy przychód to "8 - Pozostałe przychody",
  • ujemna kolumna stanowiąca koszt to kolumna "13 - Pozostałe wydatki".

 

2. Księgi Handlowe

Do rejestrowania różnic kursowych służą dwa konta przychodów i kosztów finansowych. Firma może ewentualnie w planie kont wydzielić osobne konta analityczne. Jednakże podstawowe konta to:

  • dodatnie konto stanowi dla przedsiębiorcy przychód podatkowy "750 - Przychody finansowe",
  • ujemne konto ewidencjonuje koszty "751 - Koszty finansowe".

 

Przykłady:

DW (Dowód Wewnętrzny) lub PK (Polecenie księgowania) - Dodatnie różnice kursowe z tytułu zobowiązania wobec dostawcy.

Konto 201 - Rozrachunki z dostawcami (po stronie Wn)

Konto 750 - Przychody finansowe (po stronie Ma)

 

DW (Dowód Wewnętrzny) lub PK (Polecenie księgowania) - Ujemne różnice kursowe z tytułu należności od odbiorcy.

Konto 751 - Koszty finansowe (po stronie Wn)

Konto 200 - Rozrachunki z odbiorcami (po stronie Ma)

 

Przykłady księgowania

Przykład 1 - w Księdze Handlowej

  • Opis operacji gospodarczej i obliczenia

Firma X w dniu 20 kwietnia 2018 roku, sprzedała produkty klientowi z Wielkiej Brytanii na kwotę, tym samym wystawiając dla niego fakturę VAT walutową (WDT) z odpowiednim oznaczeniem stawki VAT i kwotą w walucie EUR - 10 000.

Przychód ze sprzedaży (liczony z dnia wcześniejszego, a więc 19 kwietnia) wyniósł więc, kwotę 10 000 euro x 4,20 (średni kurs euro z dnia dokonania sprzedaży, a więc wcześniejszego) = 42 000 zł.

Zapłata od klienta nastąpiła dnia kolejnego, a więc 21 kwietnia i również dokonana była w walcie euro na rachunek bankowy (walutowy) danej firmy.

Należność za sprzedaż wyniosła według kursu NBP (z dnia poprzedniego, a więc 20 kwietnia) 10 000 euro × 4,22 zł/euro = 42 200 zł

Rozliczenie różnicy kursowej następuje po rozliczeniu, przy księgowaniu.

[10 000 euro × (4,22 zł/euro - 4,20 zł/euro)] = 200 zł

 

  • Księgowanie:

W związku z powyższym, podana transakcja będzie zaksięgowana w następujący sposób:

1. Sprzedaż produktów w kwocie 42 000 zł

Na koncie 20 - Rozrachunki z odbiorcami (po stronie Wn)

Na koncie 700 - Sprzedaż produktów (po stronie Ma)

2. Zapłata należności od kontrahenta na rachunek walutowy wg wyciąg bankowego w kwocie 42 200 zł

Na koncie 13 - Rachunek walutowy (po stronie Wn)

Na koncie 20 - Rozrachunki z odbiorcami (po stronie Ma)

3. Rozliczenie różnicy kursowej dodatniej w kwocie 200 zł

Na koncie 20 - Rozrachunki z odbiorcami (po stronie Wn)

Na koncie 750 - Przychody finansowe (po stronie Ma)

Przykład 2 - w Księdze Przychodów i Rozchodów

  • Opis operacji gospodarczej i obliczenia

Firma Y dokonała zakupu towaru od kontrahenta z Niemiec na kwotę 600 EUR. Dokument sprzedaży został wystawiony w dniu 10 marca 2018 roku.

Według kursu walut z dnia poprzedniego (9 marca): 600 EUR x 4,16 = 2 496 zł

Płatność została wykonana w dniu następnym, a więc 11 marca.

600 EUR x 4,17 = 2 502 zł

Rozliczenie różnicy kursowej następuje po rozliczeniu, przy księgowaniu.

[600 euro × (4,16 zł/euro - 4,17 zł/euro)] = 6 zł

 

  • Księgowanie:

W związku z powyższym, podana transakcja będzie zaksięgowana dowodem wewnętrznym w następujący sposób:

w kolumnie 8 - Pozostałe przychody w kwocie 6 zł

 

Z powyższych przykładów odnośnie sprzedaży i zakupu wynika, iż przedsiębiorcy uzyskują z pozostałego przychodu dodatnią różnice księgową, którą muszą odpowiednio zaksięgować. Gdyby jednak kurs był niższy, to wtedy pojawiłaby się ujemna wartość różnicy - dodatkowy koszt uzyskania przychodu.

Autor: Żaneta Dulczykowska, Systim.pl

 

 

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
45,5 tys. donosów trafiło do skarbówki. Jedna liczba może zaskoczyć

Polacy coraz częściej informują skarbówkę o podejrzanych działaniach. W pierwszej połowie 2026 roku do KAS trafiło już 45,5 tys. takich zgłoszeń — o 20,2 proc. więcej niż rok wcześniej. Nie wszystkie prowadzą jednak do wykrycia nieprawidłowości. W niektórych województwach skala niepotwierdzonych informacji sięga nawet 70–85 proc.

AEO i Trust & Check – jak zmieni się status „wiarygodnego przedsiębiorcy” po reformie UKC?

Reforma Unijnego Kodeksu Celnego zmieni sposób współpracy przedsiębiorców z administracją celną. Jednym z jej najważniejszych elementów będzie status Trust & Check, przeznaczony dla podmiotów zapewniających organom celnym wysoki poziom transparentności i dostęp do danych dotyczących przepływu towarów. Nie oznacza to jednak końca AEO. W nowym modelu obok przedsiębiorców działających na zasadach ogólnych mają funkcjonować zarówno AEO, jak i Trust & Check. Różnica będzie dotyczyła przede wszystkim zakresu zaufania administracji, obowiązków przedsiębiorcy oraz dostępnych uproszczeń. Potwierdza to również komunikat Rady UE z 3 września 2026 r., wydany po ostatecznym zatwierdzeniu przez Radę reformy unijnych ram celnych. Rada wskazuje w nim Trust & Check jako nową kategorię najbardziej transparentnych przedsiębiorców, którzy będą mogli korzystać z dalej idących uproszczeń, przy jednoczesnym zachowaniu istniejącego systemu uproszczeń dla AEO.

PPWR w firmie – nowe podejście do opakowań i odpowiedzialności przedsiębiorców

Od 12 sierpnia 2026 r. przedsiębiorcy stosują rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, określane jako PPWR. Jest to jedna z najważniejszych zmian regulacyjnych dotyczących opakowań w ostatnich latach. Nowe przepisy obejmują wszystkie opakowania, niezależnie od rodzaju materiału, zastosowania oraz miejsca ich wyprodukowania.

Nowe konto inwestycyjne bez podatku Belki. Jest jednak ważny haczyk

Od 2027 r. inwestorzy mają zyskać nowe narzędzie do lokowania oszczędności bez podatku Belki. Osobiste Konto Inwestycyjne ma zachęcać Polaków do budowania kapitału, ale zwolnienie podatkowe będzie obowiązywać tylko w określonych granicach. Po przekroczeniu limitów pojawi się podatek od wartości aktywów, dlatego dla inwestorów znaczenie będzie miało nie tylko to, ile zarobili, lecz także jak duży portfel zgromadzili na koncie.

REKLAMA

Polskie prawo przeszkadza przedsiębiorcom w sukcesji firmy

Podatkowa dyskryminacja następstwa pokoleniowego w biznesie to jeden z ważniejszych problemów polskiej gospodarki – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Ryczałt w 2027 r. tylko do 250 tys. euro przychodu i inne projektowane przez rząd zmiany w podatkach na przyszły rok

W dniu 21 sierpnia 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy (UD458), który zakłada istotne zmiany w podatkach dochodowych oraz ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych. Większość nowych przepisów miałaby wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji publicznych, dlatego jego ostateczny kształt może się jeszcze zmienić.

KSeF odsłania więcej danych o firmach. To wyzwanie dla zadłużonych MŚP

Krajowy System e-Faktur zwiększa przejrzystość obrotu gospodarczego i dostarcza faktorom nowych danych o wystawianych fakturach. Tymczasem zadłużenie firm wobec faktorów sięga już 296,2 mln zł i dotyczy ponad 9 tys. podmiotów. Dla części MŚP oznacza to konieczność znacznie lepszego zarządzania płynnością i ryzykiem.

Rolnicy muszą o tym pamiętać. Zostało kilka dni na ważną płatność

Termin zapłaty kolejnej raty podatku rolnego zbliża się wielkimi krokami. Rolnicy mają coraz mniej czasu na uregulowanie należności, a przepisy jasno wskazują, kiedy pieniądze powinny trafić do właściwej gminy. Warto sprawdzić swoją decyzję podatkową już teraz, ponieważ po wrześniowej racie pozostanie jeszcze jedna płatność w tym roku.

REKLAMA

Cena ropy poniżej 100 USD nie pokazuje pełni kryzysu rynku paliw. Problem w mocach rafineryjnych, a gaz dokłada się do presji inflacyjnej

Cena ropy Brent poniżej 100 USD maskuje głębsze napięcia na rynku energetycznym, a olej napędowy, paliwo lotnicze i europejski gaz są sprzedawane ze znacznymi premiami - uważają eksperci Saxo Banku. Kluczowym słabym ogniwem są moce rafineryjne, ponieważ zakłócenia w dostawach z regionu Zatoki Perskiej i Rosji zbiegają się z ograniczonym eksportem paliw z Chin. Gaz potęguje szok inflacyjny, a zakłócenia w dostawach katarskiego LNG powodują zacieśnienie rynków właśnie w momencie, gdy Europa i Azja przygotowują się do sezonu zimowego. Kolejny wzrost cen ropy pozostaje jednym z głównych czynników ryzyka i mógłby dołożyć kolejną warstwę presji inflacyjnej do już podwyższonych kosztów transportu, przemysłu i funkcjonowania gospodarstw domowych.

4 na 10 aplikacji trafia na rynek bez testów bezpieczeństwa. 45 proc. firm ręcznie testuje bezpieczeństwo oprogramowania. Jakie są skutki biznesowe takiej praktyki?

Z badań wynika, że większość firm nie testuje aż 4 spośród 10 aplikacji wypuszczonych na rynek. Procedury bezpieczeństwa są pomijane przede wszystkim dlatego, że ich przeprowadzenie jest zbyt żmudne i czasochłonne. A ponad 45 proc. firm nadal realizuje procesy z tego obszaru ręcznie. Skutkiem takiej praktyki może być pogorszenie reputacji firmy, utrata przychodów, a także kary finansowe spowodowane niespełnieniem wymogów regulacyjnych.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA