REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Budżet i budżetowanie w organizacjach non profit

Gyöngyver Takáts
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Każda jednostka, niezależnie od wielkości i od rodzaju prowadzonej działalności, realizuje określone cele strategiczne i operacyjne. Dlatego bardzo istotna jest wiedza o zaangażowanych do działalności zasobach oraz o możliwościach ich wykorzystania w działalności. Na podstawie takich informacji organizacja może ustalić długo- i krótkookresowe plany alokacji posiadanych zasobów, czyli budżet. Proces tworzenia, akceptowania oraz kontroli jego realizacji nazywamy budżetowaniem. Poniżej wyjaśniamy, jak przebiega proces budżetowania w jednostkach non profit.

Budżetowanie i budżet są potrzebne nie tylko jednostkom nastawionym na zysk. Celem funkcjonowania organizacji non profit nie jest wprawdzie maksymalizacja zysku - nie oznacza to jednak, że ich działalność nie wymaga przewidywania skutków bieżącego działania. Funkcjonują one przecież również dla realizacji określonego celu - w tym przypadku statutowego.

Autopromocja

Uprzedzenie przyszłości może się okazać tym bardziej istotne, że jednostki mogą funkcjonować dopóty, dopóki nie wyczerpią swoich zasobów: środków finansowych i majątku. Rozsądne, planowe wykorzystanie tych zasobów i pozyskanie ich nowych źródeł to zadanie, którego bez odpowiedniego budżetu nie da się wykonać.

Proces budżetowania trwa od momentu ustalenia celów strategicznych do czasu sporządzenia i kontroli wykonania budżetu. Wymaga to dużego nakładu pracy, tj. zbierania informacji, danych oraz ich analizy w fazie początkowej. Jednak nie warto lekceważyć tego etapu, ponieważ stanowi on podstawę dalszych czynności i umożliwia realizację zarówno budżetu rocznego, jak i planów długookresowych.

Etap 1

Ustalenie budżetu powinno nastąpić na podstawie dokładnie określonych planów długo- i krótkookresowych. Długookresowe plany zazwyczaj należy sporządzić na okres 5-10 lat. Plany roczne to plany operacyjne, których wykonanie powinno doprowadzić do realizacji planów długookresowych, czyli strategicznych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Na tym etapie należy określić strategię działalności oraz - na podstawie danych (zewnętrznych i wewnętrznych) i informacji z otoczenia - określić sposób działania. Przykładowo, taką strategię może stanowić skumulowanie nadwyżek przychodów dla realizacji jakiejś inwestycji, która ma służyć do lepszego i bardziej efektywnego wykonania celu statutowego. Następnie należy z jak największą szczegółowością ustalić wymagane działania (np. przygotowanie ulotek, banerów do zachęcania przekazania 1% podatku - w przypadku jednostek pożytku publicznego, prezentacja działalności statutowej itp.).

UWAGA!

Na tym etapie nie następują jeszcze konkretne założenia wartościowe.

Etap ten obejmuje raczej przygotowywanie dokumentacji konkretnych działań.

Etap 2

Na podstawie planów długookresowych należy określić plan działania na okresy roczne. Plany strategiczne wyznaczają cel długookresowy, którego realizacja zależy od wykonania planów rocznych. Dlatego zanim nastąpi szczegółowe opracowanie planu rocznego, należy ustalić konkretną strategię działań na okres planu strategicznego, wyodrębniając cele i działania na okresy roczne.

Etap drugi obejmuje przygotowanie konkretnych planów wartościowych, tj. budżetu, na podstawie przygotowanej uprzednio dokumentacji. Przy sporządzaniu budżetu należy z dużą dokładnością oszacować wszystkie możliwe przychody i koszty.

UWAGA!

Należy pamiętać, że są to założenia, które ułatwiają realizację danego planu. Dlatego nie powinny tu występować niezaplanowane pozycje, jako że zwiększają one prawdopodobieństwo niewykonania budżetu.

W przypadku organizacji non profit szczególną uwagę należy poświęcić nie tylko kształtowaniu się kosztów, ale też przychodów. Ponieważ te organizacje (w szczególności nieprowadzące działalności gospodarczej) nie mają w zasadzie stałego źródła przychodów, możliwość ich uzyskania powinna stanowić element bieżącego zarządzania.

W budżecie powinny więc znaleźć się co najmniej podstawowe kategorie kosztów i przychodów wynikające z załącznika nr 2 do rozporządzenia MF w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej. Należy je wyszczególnić na podstawie danych historycznych, planując wszystkie koszty i przychody występujące w poprzednich latach obrotowych. Założenie, że jakiś przychód występujący w poprzednim roku nie wystąpi w roku bieżącym, powinno być uzasadnione w dokumentacji do budżetu.

Wysokość kosztów i przychodów można ustalić w dwojaki sposób. Koszty i przychody wykazujące trend rosnący należy oszacować zgodnie z dynamiką wzrostu. Koszty i przychody kształtujące się na podobnym poziomie można ustalić na poziomie wartości średniej.

Budżet, jako podstawa wyznaczająca kierunek całorocznego działania, powinien być zatwierdzony przez odpowiednie organy, tj. organy odpowiadające za gospodarkę finansową jednostki.

Etap 3

Etap trzeci obejmuje proces realizacji i kontroli wykonania budżetu. Kontrola oznacza z jednej strony okresowy pomiar efektów działania, ich rejestracje oraz porównanie do wielkości planowanych. W ten sposób ustala się odchylenie wielkości rzeczywistych od wielkości planowanych. Odchylenie - zarówno ujemne, jak i dodatnie - powinno wywołać odpowiednio sprzężenie zwrotne w celu dalszych ustaleń planów. Na podstawie analizy odchyleń należy podjąć decyzję o tym, czy to plan powinien podlegać zmianie ze względu na niemożność wykonania, czy należy zmienić sposób działania w celu lepszego wykonania planu. Przy założeniu, że budżet był przygotowany na podstawie szczegółowych, dokładnych danych i wielkości ujęte w budżecie są rozsądne i wykonalne, to przede wszystkim sposób działania powinien ulec zmianie. Należy podkreślić, że wiarygodność planu strategicznego ucierpi najbardziej wówczas, gdy odchylenie od wykonania wywołują nowe próby kształtowania planów. W trakcie realizacji to nie budżet powinien być dostosowany do działania, ale odwrotnie.

PRZYKŁAD

Etap 1

Zarząd szkoły podstawowej STO podjął decyzję o unowocześnieniu sali gimnastycznej. Na podstawie analizy danych z ostatnich dziesięciu lat ustalono oferty od możliwych wykonawców i przyjęto, że inwestycję będzie można zrealizować pod następującymi warunkami:

koszty będą wykazywały wzrost o ok. 15%,

• przychody statutowe wzrosną o ok. 15%.

Oznacza to, że nadwyżka przychodów nad kosztami powinna rosnąć o ok. 5%, co zezwala na dokonanie inwestycji w następnym roku.

Wzrost kosztów wynika m.in. ze wzrostu liczby uczniów oraz ze wzrostu płac nauczycieli. Wzrost liczby uczniów przyczynia się z kolei do uzyskania większych darowizn i kwot z 1% podatku. Dlatego też zorganizowano zebranie rodziców, aby zapoznać ich z ofertą wykonawcy i zachęcić do wpłaty darowizn i 1% podatku na rzecz szkoły.

Etap 2 - Przygotowanie i przyjęcie budżetu

TABELA 1. BUDŻET NA 2008 R.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Etap 3 - realizacja i kontrola budżetu

TABELA 2. WYKONANIE BUDŻETU

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 2 pokazuje bardzo istotne kwestie w przypadku realizacji budżetu. Analizując jedynie wykonanie planu, można dojść do nieprawidłowych wniosków, ponieważ należy zwrócić uwagę, że plan był ustalony na rok, a nie na 6 miesięcy. Dlatego bardziej prawidłowe jest rozbicie rocznego planu na wykonanie miesięczne. W ten sposób można ustalić, w którym miesiącu wystąpiło odchylenie od planu i w jakiej wysokości. Ułatwia to dochodzenie przyczyn tego odchylenia i przedsięwzięcie odpowiednich działań.

Analiza szczegółowa odchyleń:

1. Przychody:

• czesne: kwota 1 380 000 zł dotyczy wartości czesnego za cały rok. Zakładając, że rok obrotowy w szkole jest rokiem kalendarzowym, a czesne płaci się tylko 10 razy, wykonanie czesnego powinno wynosić (1 380 000 zł : 10) × × 6 = 828 000 zł. W porównaniu do półrocznego planu rzeczywista wartość czesnego wynosi 98%, tj. 810 000 zł, co oznacza zaległości od niektórych rodziców. Dlatego zarząd powinien podjąć odpowiednie działania w celu uzyskania 100% płatności czesnego;

• darowizny: wartość otrzymanych darowizn wynosi 70% rocznego planu, co należy uznać za zadowalające, mając na uwadze, że takie wykonanie uzyskano w ciągu pół roku. Jest więc duże prawdopodobieństwo, że na koniec roku uda się wykonać plan w 100%;

• 1% podatku: ponieważ w czerwcu minął już termin płacenia podatku za 2007 r., wykonanie 98% jest wykonaniem ostatecznym. Należy to uznać za dobre ze względu na to, że szacunki są dokonane na podstawie danych historycznych, a nie według rzeczywistych informacji.

2. Koszty

• statutowe: 68% wykonania na koniec półrocza jest wynikiem zbyt wysokim. W ciągu 6 miesięcy szkoła nie powinna była przekroczyć kwoty 7283,33 zł × 6 = 43 699,98 zł. Koszty rzeczywiste wynoszą 59 000 zł - odchylenie to 135%. Rozpatrując jednak plany miesięczne (87 400 zł : 12 = 7283,33 zł) oraz zakładając, że koszty statutowe powstaną raczej w trakcie roku szkolnego, to od września do końca grudnia szkoła nadal będzie mogła wydawać 7100 zł miesięczne (87 400 zł - 59 000 zł = 28 400 zł, a 28 400 zł : 4 = 7100 zł);

• administracyjne: wykonanie w 52% oznacza minimalne przekroczenie planu, dlatego należy dokładnie ustalić, z jakiego powodu to nastąpiło, i ewentualnie wprowadzić oszczędności w tym zakresie.

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    Czas na reformę Unijnego Kodeksu Celnego

    Reforma (projektu) nowego Unijnego Kodeksu Celnego po konsultacjach społecznych. Od 2027 roku przewidywane jest wejście w życie nowego UKC. Będą to zmiany rewolucyjne w wielu aspektach, dziś obowiązujących przepisów prawa celnego. Wiarygodni przedsiębiorcy mają mieć znaczne uproszczenia oraz mamy przejść na „inteligentne” odprawy celne ze zwiększonym monitoringiem systemów informatycznych.

    Twój e-PIT wspólnie z małżonkiem

    Usługa Twój e-PIT umożliwia złożenie rocznego PIT wspólnie z małżonkiem. Kiedy jest to możliwe? Jakie działania należny wykonać?

    PGNiG obniża ceny gazu dla gospodarstw domowych. Ale nadal ponad 90 zł/MWh drożej od ceny zamrożonej do połowy 2024 roku

    W czwartek 29 lutego 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził obniżenie o 8,3 proc. (do 290,97 zł/MWh) zatwierdzonej w grudniu 2023 r. i obowiązującej w 2024 r. taryfy na sprzedaż gazu dla gospodarstw domowych i innych tzw. odbiorców uprawnionych przez spółkę PGNiG Obrót Detaliczny. Ale do 30 czerwca 2024 r. cena netto gazu dla odbiorców uprawnionych (w tym odbiorców w gospodarstwach domowych) została zamrożona na poziomie 200,17 zł/MWh.

    Ujednolicenie sprawozdań finansowych komitetów wyborczych. Jest projekt rozporządzenia w tej sprawie

    Ustawodawca przygotował projekt rozporządzenia w sprawie łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz listę kandydatów na radnych. Jakie rozwiązania znalazły się w projekcie?

    Tabela kursów średnich NBP z 29 lutego 2024 roku [nr 043/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 29 lutego 2024 roku - nr 043/A/NBP/2024. Jaki dziś kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć remont łazienki?

    Ulga rehabilitacyjna a remont łazienki. Czy możliwe jest odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej kosztów remontu, adaptacji  i wyposażenia łazienki dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności?

    Księgowy na urlopie. Jak utrzymać płynność obsługi księgowej w firmie?

    Gdy księgowy udaje się na urlop, firma stoi przed wyzwaniem związanym nie tylko ze zorganizowaniem zastępstwa, ale również z utrzymaniem płynności obsługi księgowej. Podpowiadamy, jak przygotować firmę na taką sytuację.

    REKLAMA