REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Budżet i budżetowanie w organizacjach non profit

Gyöngyver Takáts
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Każda jednostka, niezależnie od wielkości i od rodzaju prowadzonej działalności, realizuje określone cele strategiczne i operacyjne. Dlatego bardzo istotna jest wiedza o zaangażowanych do działalności zasobach oraz o możliwościach ich wykorzystania w działalności. Na podstawie takich informacji organizacja może ustalić długo- i krótkookresowe plany alokacji posiadanych zasobów, czyli budżet. Proces tworzenia, akceptowania oraz kontroli jego realizacji nazywamy budżetowaniem. Poniżej wyjaśniamy, jak przebiega proces budżetowania w jednostkach non profit.

Budżetowanie i budżet są potrzebne nie tylko jednostkom nastawionym na zysk. Celem funkcjonowania organizacji non profit nie jest wprawdzie maksymalizacja zysku - nie oznacza to jednak, że ich działalność nie wymaga przewidywania skutków bieżącego działania. Funkcjonują one przecież również dla realizacji określonego celu - w tym przypadku statutowego.

REKLAMA

Autopromocja

Uprzedzenie przyszłości może się okazać tym bardziej istotne, że jednostki mogą funkcjonować dopóty, dopóki nie wyczerpią swoich zasobów: środków finansowych i majątku. Rozsądne, planowe wykorzystanie tych zasobów i pozyskanie ich nowych źródeł to zadanie, którego bez odpowiedniego budżetu nie da się wykonać.

Proces budżetowania trwa od momentu ustalenia celów strategicznych do czasu sporządzenia i kontroli wykonania budżetu. Wymaga to dużego nakładu pracy, tj. zbierania informacji, danych oraz ich analizy w fazie początkowej. Jednak nie warto lekceważyć tego etapu, ponieważ stanowi on podstawę dalszych czynności i umożliwia realizację zarówno budżetu rocznego, jak i planów długookresowych.

Etap 1

REKLAMA

Ustalenie budżetu powinno nastąpić na podstawie dokładnie określonych planów długo- i krótkookresowych. Długookresowe plany zazwyczaj należy sporządzić na okres 5-10 lat. Plany roczne to plany operacyjne, których wykonanie powinno doprowadzić do realizacji planów długookresowych, czyli strategicznych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Na tym etapie należy określić strategię działalności oraz - na podstawie danych (zewnętrznych i wewnętrznych) i informacji z otoczenia - określić sposób działania. Przykładowo, taką strategię może stanowić skumulowanie nadwyżek przychodów dla realizacji jakiejś inwestycji, która ma służyć do lepszego i bardziej efektywnego wykonania celu statutowego. Następnie należy z jak największą szczegółowością ustalić wymagane działania (np. przygotowanie ulotek, banerów do zachęcania przekazania 1% podatku - w przypadku jednostek pożytku publicznego, prezentacja działalności statutowej itp.).

UWAGA!

Na tym etapie nie następują jeszcze konkretne założenia wartościowe.

Etap ten obejmuje raczej przygotowywanie dokumentacji konkretnych działań.

Etap 2

Na podstawie planów długookresowych należy określić plan działania na okresy roczne. Plany strategiczne wyznaczają cel długookresowy, którego realizacja zależy od wykonania planów rocznych. Dlatego zanim nastąpi szczegółowe opracowanie planu rocznego, należy ustalić konkretną strategię działań na okres planu strategicznego, wyodrębniając cele i działania na okresy roczne.

Etap drugi obejmuje przygotowanie konkretnych planów wartościowych, tj. budżetu, na podstawie przygotowanej uprzednio dokumentacji. Przy sporządzaniu budżetu należy z dużą dokładnością oszacować wszystkie możliwe przychody i koszty.

UWAGA!

Należy pamiętać, że są to założenia, które ułatwiają realizację danego planu. Dlatego nie powinny tu występować niezaplanowane pozycje, jako że zwiększają one prawdopodobieństwo niewykonania budżetu.

W przypadku organizacji non profit szczególną uwagę należy poświęcić nie tylko kształtowaniu się kosztów, ale też przychodów. Ponieważ te organizacje (w szczególności nieprowadzące działalności gospodarczej) nie mają w zasadzie stałego źródła przychodów, możliwość ich uzyskania powinna stanowić element bieżącego zarządzania.

W budżecie powinny więc znaleźć się co najmniej podstawowe kategorie kosztów i przychodów wynikające z załącznika nr 2 do rozporządzenia MF w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej. Należy je wyszczególnić na podstawie danych historycznych, planując wszystkie koszty i przychody występujące w poprzednich latach obrotowych. Założenie, że jakiś przychód występujący w poprzednim roku nie wystąpi w roku bieżącym, powinno być uzasadnione w dokumentacji do budżetu.

Wysokość kosztów i przychodów można ustalić w dwojaki sposób. Koszty i przychody wykazujące trend rosnący należy oszacować zgodnie z dynamiką wzrostu. Koszty i przychody kształtujące się na podobnym poziomie można ustalić na poziomie wartości średniej.

Budżet, jako podstawa wyznaczająca kierunek całorocznego działania, powinien być zatwierdzony przez odpowiednie organy, tj. organy odpowiadające za gospodarkę finansową jednostki.

Etap 3

Etap trzeci obejmuje proces realizacji i kontroli wykonania budżetu. Kontrola oznacza z jednej strony okresowy pomiar efektów działania, ich rejestracje oraz porównanie do wielkości planowanych. W ten sposób ustala się odchylenie wielkości rzeczywistych od wielkości planowanych. Odchylenie - zarówno ujemne, jak i dodatnie - powinno wywołać odpowiednio sprzężenie zwrotne w celu dalszych ustaleń planów. Na podstawie analizy odchyleń należy podjąć decyzję o tym, czy to plan powinien podlegać zmianie ze względu na niemożność wykonania, czy należy zmienić sposób działania w celu lepszego wykonania planu. Przy założeniu, że budżet był przygotowany na podstawie szczegółowych, dokładnych danych i wielkości ujęte w budżecie są rozsądne i wykonalne, to przede wszystkim sposób działania powinien ulec zmianie. Należy podkreślić, że wiarygodność planu strategicznego ucierpi najbardziej wówczas, gdy odchylenie od wykonania wywołują nowe próby kształtowania planów. W trakcie realizacji to nie budżet powinien być dostosowany do działania, ale odwrotnie.

PRZYKŁAD

Etap 1

Zarząd szkoły podstawowej STO podjął decyzję o unowocześnieniu sali gimnastycznej. Na podstawie analizy danych z ostatnich dziesięciu lat ustalono oferty od możliwych wykonawców i przyjęto, że inwestycję będzie można zrealizować pod następującymi warunkami:

• koszty będą wykazywały wzrost o ok. 15%,

• przychody statutowe wzrosną o ok. 15%.

Oznacza to, że nadwyżka przychodów nad kosztami powinna rosnąć o ok. 5%, co zezwala na dokonanie inwestycji w następnym roku.

Wzrost kosztów wynika m.in. ze wzrostu liczby uczniów oraz ze wzrostu płac nauczycieli. Wzrost liczby uczniów przyczynia się z kolei do uzyskania większych darowizn i kwot z 1% podatku. Dlatego też zorganizowano zebranie rodziców, aby zapoznać ich z ofertą wykonawcy i zachęcić do wpłaty darowizn i 1% podatku na rzecz szkoły.

Etap 2 - Przygotowanie i przyjęcie budżetu

TABELA 1. BUDŻET NA 2008 R.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Etap 3 - realizacja i kontrola budżetu

TABELA 2. WYKONANIE BUDŻETU

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 2 pokazuje bardzo istotne kwestie w przypadku realizacji budżetu. Analizując jedynie wykonanie planu, można dojść do nieprawidłowych wniosków, ponieważ należy zwrócić uwagę, że plan był ustalony na rok, a nie na 6 miesięcy. Dlatego bardziej prawidłowe jest rozbicie rocznego planu na wykonanie miesięczne. W ten sposób można ustalić, w którym miesiącu wystąpiło odchylenie od planu i w jakiej wysokości. Ułatwia to dochodzenie przyczyn tego odchylenia i przedsięwzięcie odpowiednich działań.

Analiza szczegółowa odchyleń:

1. Przychody:

• czesne: kwota 1 380 000 zł dotyczy wartości czesnego za cały rok. Zakładając, że rok obrotowy w szkole jest rokiem kalendarzowym, a czesne płaci się tylko 10 razy, wykonanie czesnego powinno wynosić (1 380 000 zł : 10) × × 6 = 828 000 zł. W porównaniu do półrocznego planu rzeczywista wartość czesnego wynosi 98%, tj. 810 000 zł, co oznacza zaległości od niektórych rodziców. Dlatego zarząd powinien podjąć odpowiednie działania w celu uzyskania 100% płatności czesnego;

• darowizny: wartość otrzymanych darowizn wynosi 70% rocznego planu, co należy uznać za zadowalające, mając na uwadze, że takie wykonanie uzyskano w ciągu pół roku. Jest więc duże prawdopodobieństwo, że na koniec roku uda się wykonać plan w 100%;

• 1% podatku: ponieważ w czerwcu minął już termin płacenia podatku za 2007 r., wykonanie 98% jest wykonaniem ostatecznym. Należy to uznać za dobre ze względu na to, że szacunki są dokonane na podstawie danych historycznych, a nie według rzeczywistych informacji.

2. Koszty

• statutowe: 68% wykonania na koniec półrocza jest wynikiem zbyt wysokim. W ciągu 6 miesięcy szkoła nie powinna była przekroczyć kwoty 7283,33 zł × 6 = 43 699,98 zł. Koszty rzeczywiste wynoszą 59 000 zł - odchylenie to 135%. Rozpatrując jednak plany miesięczne (87 400 zł : 12 = 7283,33 zł) oraz zakładając, że koszty statutowe powstaną raczej w trakcie roku szkolnego, to od września do końca grudnia szkoła nadal będzie mogła wydawać 7100 zł miesięczne (87 400 zł - 59 000 zł = 28 400 zł, a 28 400 zł : 4 = 7100 zł);

• administracyjne: wykonanie w 52% oznacza minimalne przekroczenie planu, dlatego należy dokładnie ustalić, z jakiego powodu to nastąpiło, i ewentualnie wprowadzić oszczędności w tym zakresie.

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowości w KSeF: faktury konsumenckie, złożone załączniki, faktury poza KSeF. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

REKLAMA

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

REKLAMA