REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rezerwy na odprawy emerytalne, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze (przepisy prawne, obowiązek tworzenia, wycena i metoda aktuarialna, ujawnienia)

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
dr n. mat. Paweł Kawa
aktuariusz, ekspert ds. wyceny rezerw na świadczenia pracownicze i programów menedżerskich (opcyjnych)
Halley.pl aktuariusze Sp. z o.o.
Halley.pl to innowacyjna firma, która od niemal 20 lat specjalizuje się w wycenach i analizach skomplikowanych instrumentów finansowych (m.in. opcji na akcje i inne aktywa), wdrażaniu i wycenie akcyjnych programów motywacyjnych oraz wycenie rezerw aktuarialnych (pracowniczych).
Rezerwy na odprawy emerytalne, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze (przepisy prawne, obowiązek tworzenia, wycena i metoda aktuarialna, ujawnienia)
Rezerwy na odprawy emerytalne, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze (przepisy prawne, obowiązek tworzenia, wycena i metoda aktuarialna, ujawnienia)
www.shutterstock.com

REKLAMA

REKLAMA

Wycena aktuarialna rezerwy na świadczenia pracownicze – podstawowe akty prawne dotyczące zasad, obowiązku, metodologii, ujawnień i uprawnień przy wycenie rezerw na odprawy emerytalne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze.

Wstęp

REKLAMA

Jeszcze kilka lat temu księgowi i audytorzy zastanawiali się czy na dzień bilansowy należy wycenić rezerwy na świadczenia pracownicze, a jeśli tak, to na jakie i w jaki sposób. Dziś już tego typu dylematów nikt nie ma – świadomość  konieczności wyceny rezerw aktuarialnych na takie świadczenia jak odprawy emerytalne, rentowe, nagrody jubileuszowe itp. jest powszechna (także to że powinien robić to aktuariusz). W wysokim stopniu wpłynęło na to powstanie krajowego Standardu Rachunkowości nr 6 (KSR 6) Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe” i Krajowego Standardu Aktuarialnego nr 1 (KSA 1) „Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych”, które są dedykowane rezerwom pracowniczym i dogłębnie wyjaśniają to zagadnienie.

REKLAMA

Trochę inaczej wygląda sytuacja w pozostałych typach aktuarialnych rezerw pracowniczych – np. w przypadku rezerwy na odprawy pośmiertne. Jest to świadczenie obowiązkowe (wynikające z Kodeksu Pracy), co pociąga za sobą także obowiązkową wycenę rezerw aktuarialnych na nie. Bardzo często pokutuje jednak błędne przeświadczenie, że jest ona nieistotna bilansowo, mimo tego, że jej wartość w przypadku rezerw wyliczanych jedynie na podstawie Kodeksu Pracy jest znacznie wyższa niż wysokość aktuarialnych rezerw na świadczenia emerytalne, a od rezerw na świadczenia rentowe jest wręcz kilkunastokrotnie wyższa! – mimo to jednostki tworzą rezerwy na świadczenia emerytalno-rentowe, a o rezerwach na świadczenia pośmiertne twierdzą, że są nieistotne bilansowo. Takie przeświadczenie bardzo często było argumentowane stwierdzeniem, że „przecież u nas w firmie nikt nie umiera”, co boleśnie zweryfikowała pandemia COVID.

REKLAMA

Należy także pamiętać, że w przypadku rezerw pracowniczych przy ocenie ich istotności bilansowej należy traktować je łącznie, a nie rozdzielnie. Oznacza to, że ważna jest sumaryczna kwota tych rezerw dla potrzeb oceny ich istotności. W praktyce często okazuje się, że już na starcie księgowa ma świadomość, że choć jedna z rezerw pracowniczych jest istotna bilansowo, a to implikuje konieczność wyceny także wszystkich pozostałych rezerw pracowniczych.

Poniżej przekrojowo przedstawiamy podstawowe zasady dotyczące wyceny rezerw na świadczenia pracownicze – od przepisów mówiących o obowiązku ich tworzenia, przez przepisy dotyczące poszczególnych świadczeń, metodologii wyceny rezerw pracowniczych, osób uprawnionych do wyceny (aktuariusz) po raport aktuarialny, który definiuje jakie elementy aktuariusz powinien przy wycenie rezerw pracowniczych uwzględnić i jakie informacje powinny znaleźć się w końcowym raporcie aktuarialnym (podział rezerw pracowniczych na poszczególne składowe, zyski i straty aktuarialne, itp.).

Podstawowe akty prawne regulujące wycenę rezerw pracowniczych w Polsce

Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi wycenę rezerw pracowniczych w Polsce są:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • Ustawa o rachunkowości - oprócz nałożenia wymogu utworzenia rezerw na świadczenia emerytalne i podobne nie daje bardziej szczegółowych wytycznych. Odsyła ona natomiast do krajowych (KSR 6) lub międzynarodowych standardów rachunkowości (MSR 19) (art. 10 pkt 3 i rozdział 5).
  • Krajowy Standard Rachunkowości nr 6 (KSR 6)Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe”.
  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 19 (MSR 19)Świadczenia pracownicze”.
  • Krajowy Standard Aktuarialny nr 1Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” (KSA 1) – bardzo szczegółowe wytyczne odnośnie wyceny rezerw pracowniczych w Polsce.

Poniższy artykuł zbiera w jedną całość najważniejsze elementy dotyczące wyceny rezerw na świadczenia pracownicze takich jak rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. z powyższych aktów prawnych.

Rezerwy na odprawy emerytalne i podobne (rezerwy na świadczenia pracownicze) – czy występuje obowiązek ich tworzenia?

Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 2 Ustawy o rachunkowości  tworzenie rezerw na odprawy emerytalne i podobne (rezerw pracowniczych) jest obowiązkowe. O konieczności tworzenia rezerw pracowniczych mówią także załączniki 1, 2, 3 i 5 powyższej ustawy.

„Jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów(…) wynikających w szczególności: (…) z przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych”.

Jakie przepisy definiują obowiązek wyceny aktuarialnej rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne?

Tzw. „obowiązkowe” rezerwy na świadczenia pracownicze to:

  • Rezerwy na odprawy emerytalne (rezerwy na świadczenia emerytalne)
  • Rezerwy na odprawy rentowe
  • Rezerwy na odprawy pośmiertne

Obowiązek wypłaty, a co za tym idzie tworzenia na powyższe świadczenia rezerw pracowniczych wynikających „z przyszłych świadczeń na rzecz pracowników” (art. 39 ust. 2 pkt 2 Ustawy o rachunkowości) wynika wprost z Art. 92 Kodeksu Pracy:

„Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.”

oraz z Art. 92 Kodeksu Pracy:

„W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna.”

Należy tu także zaznaczyć, że Kodeks Pracy w powyższych przepisach mówi jedynie o minimalnej wartości odpraw emerytalno-rentowych i pośmiertnych, a każda jednostka może w swoich przepisach wewnętrznych dowolnie kształtować wysokość świadczeń emerytalno-rentowych i pośmiertnych – jedynym warunkiem jest to, że nie mogą one być mniej korzystne niż te wynikające z Kodeksu Pracy (wszystkie zmiany wynikające z wewnętrznych i ponadzakładowych ustaleń muszą mieć także odzwierciedlenie w wycenie rezerw na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne)

Jakie przepisy definiują obowiązek wyceny pozostałych rezerw pracowniczych, takich jak rezerwy na nagrody jubileuszowe, ZFŚS i podobne?

Polska Ustawa o rachunkowości w z art. 39 ust. 2 pkt 2 Ustawy o rachunkowości wymienia wprost świadczenia emerytalne jako te, na które należy tworzyć rezerwy pracownicze, a o innych jedynie mówi „podobne” lub używa frazy „przyszłe świadczenia na rzecz pracowników”. Dokładniejszy opis świadczeń, na które należy tworzyć aktuarialne rezerwy pracownicze, znajduje się już w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 6 (KSR 6) „Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe” i Międzynarodowych Standardach Rachunkowości nr 19 (MSR 19) „Świadczenia pracownicze”. Do nich w zakresie tworzenia rezerw pracowniczych odsyła Ustawa o rachunkowości. Ponadto Krajowy Standard Aktuarialny nr 1 (KSA 1) „Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” zbiera w jednym dokumencie przepisy z kilku różnych aktów prawnych obowiązujących w Polsce, a także tych znajdujących się Międzynarodowych Standardach Rachunkowości, a odnoszących się do wyceny rezerw na świadczenia pracownicze. Uwzględnia on także dobre praktyki wynikające z zawodu aktuariusza, których wymaga Polski Związek Aktuariuszy.

„Krajowy standard aktuarialny nr 1/2015 („KSA 1”, „Standard”), określa reguły postępowania, jakie powinny być stosowane przy wycenie zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych dokonywanej przez aktuariusza na potrzeby sprawozdawczości finansowej zgodnie z Ustawą o rachunkowości i/lub Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej.”

Powyższe przepisy w polskich realiach odnoszą się głównie do obowiązku tworzenia kolejnych dwóch aktuarialnych rezerw pracowniczych:

  • rezerwy na nagrody jubileuszowe
  • rezerwy na odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS)

które najczęściej występują w układach zbiorowych pracy zawieranych przez jednostki ze swoimi pracownikami lub w układach ponadzakładowych.

Rzadziej spotykanymi aktuarialnymi rezerwami pracowniczymi są rezerwy dotyczące świadczeń po tzw. „okresie zatrudnienia”. Są to najczęściej:

  • rezerwy na ekwiwalenty energetyczne, na ulgowe przejazdy, deputaty węglowe itp.
  • rezerwy na opiekę medyczną i ubezpieczenia na życie
  • rezerwy na odroczone wypłaty z zysku, premie itp.
  • rezerwy na inne świadczenia z tytułu długiego stażu pracy

Dokładniejszy opis świadczeń, na które należy w Polsce tworzyć rezerwy pracownicze, oraz ich klasyfikacja, znajduje się w punkcie 2.2. Krajowego Standardu Aktuarialnego nr 1 (KSA 1) „Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych”.

Czy tworzenie aktuarialnych rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. (rezerwy pracownicze) jest obowiązkowe?

Ustawa o rachunkowości w art. 39 art 6 i 7 explicite zwalnia z obowiązku tworzenia aktuarialnych rezerw na świadczenia pracownicze (wyceny rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.) w zasadzie jedynie następujące jednostki:

  • jednostki mikro i małe, ale z wyłączeniem spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej
  • spełniające warunki małej jednostki  
  • organizacje pozarządowe
  • osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego
  • stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego prowadzące działalność pożytku publicznego

oraz jednostki wymienione w par. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 13.09.2017 r., w tym jednostki budżetowe.

Wszystkie pozostałe jednostki mają obowiązek wyceny aktuarialnych rezerw pracowniczych i dokonywać dla nich odpowiednich biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Z wyceny aktuarialnej rezerw może także „zwolnić” tzw. nieistotność bilansowa rezerw pracowniczych, ale należy tu pamiętać, że zgodnie z art.4 pkt. 1a Ustawy o rachunkowości:

Nie można uznać poszczególnych pozycji za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie uznaje się za istotne.

Powyższe oznacza, że należy najpierw wycenić wszystkie rezerwy na świadczenia pracownicze (rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe, ZFSŚ itp.), zsumować je i dopiero wtedy podjąć decyzję, czy są one istotne bilansowo czy też nie. Najczęściej spotykanym błędem jest podejmowanie takich decyzji na podstawie każdej z rezerw pracowniczych oddzielnie lub pomijanie przy wycenie rezerw pracowniczych rezerw na odprawy pośmiertne, których wysokość jest znaczna (zwłaszcza gdy rezerwy wyceniamy  jedynie na podstawie Kodeksu Pracy – wtedy rezerwa na odprawy pośmiertne jest kilkukrotnie wyższa niż rezerwa na odprawę emerytalną i kilkunastokrotnie wyższa niż rezerwa na odprawę rentową).

W przypadku gdy spółka wyznaczyła rezerwy na świadczenia pracownicze, okazały się one nieistotne bilansowo i spółka odstąpiła od ich księgowania, to nie rzadziej niż raz na 2-3 lata jednostka powinna ponownie oszacować wszystkie rezerwy pracownicze ze względu na ich stosunkowo szybki wzrost, i dopiero na tej podstawie ponownie zdecydować o ich istotności, i ewentualnym zaksięgowaniu. To standardowe działanie, spójne zresztą z księgową zasadą ostrożności, które zabezpiecza księgową przed zniekształceniem wyniku finansowego jednostki.

Jaką metodologię należy użyć przy wycenie rezerwy na odprawy emerytalne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze? – metoda aktuarialna

Ustawa o rachunkowości w zakresie metodologii wyceny rezerw pracowniczych (wyceny rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.) nie mówi o niej wprost, ale odsyła w art. 10.3 do KSR 6 i MSR 19 (Krajowy Standard Rachunkowości nr 6 i Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 19):

W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy (…) jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości (…). W przypadku braku odpowiedniego standardu krajowego (…) mogą stosować MSR.”

KSR 6 w punkcie 4.7 również odsyła do MSR 19:

Jednostka przy wycenie świadczeń emerytalnych i podobnych stosuje postanowienia MSR 19 „Świadczenia pracownicze””

MSR 19 w punkcie 50 nakazuje do wyceny rezerw na świadczenia pracownicze „zastosować techniki aktuarialne” oraz tzw. „metodę prognozowanych uprawnień jednostkowych” (ang. Projected Unit Method). Punkt 65 mówi natomiast, że:

„Zgodnie z metodą prognozowanych uprawnień jednostkowych (czasami znana pod nazwą metody świadczeń narosłych w stosunku do stażu pracy lub metody „świadczenie/staż pracy”) każdy okres wykonywania pracy jest postrzegany jako powodujący powstanie dodatkowej jednostki uprawnienia do świadczeń i każda jednostka uprawnienia do świadczeń wyliczana jest oddzielnie przed wejściem w skład ostatecznego zobowiązania.”

Punkt 68 MSR 19 stwierdza:

W metodzie prognozowanych uprawnień jednostkowych (…) techniki aktuarialne pozwalają jednostce na ustalenie wysokości zobowiązania na tyle wiarygodnie, aby uzasadnić jego ujęcie”.

Kto jest uprawniony do aktuarialnej wyceny rezerw na świadczenia emerytalne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze?

Ze względu stopień komplikacji wyceny rezerw pracowniczych (rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.) MSR 19 w punkcie 57 zaleca korzystanie z usług licencjonowanego aktuariusza przy ich wycenie.

Także Krajowy Standard Aktuarialny nr 1Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” (KSA 1) zawierający bardzo szczegółowe wytyczne odnośnie wyceny rezerw na świadczenia pracownicze w Polsce, zaleca aby wyceny rezerw pracowniczych (rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.) dokonał licencjonowany aktuariusz.

Co powinno się znaleźć w raporcie aktuarialnym z wyceny rezerw pracowniczych?

MSR 19 i KSR 6 zawierają wytyczne odnośnie zestawień, które powinny się znaleźć w końcowym raporcie z wyceny rezerw pracowniczych (wyceny rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.), ale aby nie pozostawiać żadnych wątpliwości Polskie Stowarzyszenie Aktuariuszy w Krajowym Standardzie Aktuarialnym nr 1 (KSA 1) zebrało w jednym dokumencie przepisy ze wszystkich aktów prawnych mówiących o wyceny rezerw na świadczenia pracownicze i wprowadziło zalecenia dla aktuariuszy mające na celu ujednolicenie raportów aktuarialnych dotyczących wyceny rezerw pracowniczych. Celem zaleceń z KSA 1 dla aktuariuszy wyceniających rezerwy pracownicze było także zwiększenie czytelności raportów aktuarialnych dla osób korzystających z niego, a niebędących aktuariuszem (klient, audytor, biegły rewident) oraz ułatwiających odtworzenie wyliczeń rezerw pracowniczych przez innego aktuariusza.

KSA 1 określa minimalne ujawnienia, które muszą być zawarte w raporcie aktuariusza z wyceny aktuarialnej rezerw pracowniczych. Zgodnie z Pkt. 3 KSA 1 „Minimalne wymagania odnośnie raportu z wyceny zobowiązań na świadczenia pracownicze”:

Raport powinien jednoznacznie określać przyjęte założenia, użytą metodologię oraz wyniki, tak by było możliwe odtworzenie wyliczeń oraz zweryfikowanie przedstawionych w raporcie założeń i wyników przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach. Przyjęte założenia dla poszczególnych parametrów powinny być uzasadnione w raporcie.”

KSA 1 wymienia wszystkie niezbędne noty i ujawnienia dla danego standardu rachunkowości, określa techniki aktuarialne, metodologię wyceny, dobór parametrów, jak i wyliczeń, a także, że został on wykonany przez aktuariusza z licencją.

W zależności od przyjętego standardu wyceny aktuarialnej rezerw pracowniczych (tj. „rachunkowość lokalna”, „rachunkowość międzynarodowa”), zestawienia z wyliczeniami będą się różnić, zarówno na poziomie prezentacyjnym ale i – co niezmiennie ważne – na sposobie ujęcia zmian rezerw pracowniczych w okresie sprawozdawczym w wyniku bieżącego okresu bądź tzw. innych całkowitych dochodach. Zawsze w zestawieniach powinny występować podstawowe składowe wyceny rezerw, które pozwalają ocenić jak zmieniły się rezerwy pracownicze w okresie bilansowym oraz co było główną przyczyną tych zmian.

Zgodnie z KSA 1 raport aktuarialny z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze powinien zawierać uzgodnienie bilansu otwarcia z bilansem zamknięcia o poziomie szczegółowości poniższej tabeli lub większym (poniższy poziom szczegółowości jest także wystarczający dla UoR, MSR 19, KSR 6):

Wyszczególnienie

Świadczenie 1

Świadczenie 2

Świadczenie 3

….

Rezerwa na przyszłe zobowiązania na początek okresu

Kwota świadczeń zapadłych w okresie

Odsetki netto od zobowiązania netto

Koszty bieżącego zatrudnienia

Koszty przeszłego zatrudnienia

Skutki połączenia jednostek gospodarczych lub zbycia oraz transfery istotnej liczby pracowników

(Zyski)/straty aktuarialne

  w tym z tytułu zmian założeń finansowych

  w tym z tytułu zmian założeń demograficznych

  w tym inne

Rezerwa na przyszłe zobowiązania na koniec okresu

   w tym: część krótkoterminowa

   w tym: część długoterminowa

Pod powyższą tabelą z wyceny rezerw pracowniczych (lub pod całym raportem z wyceny rezerw) zgodnie z punktem 3.2.7 KSA 1 "Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” powinien podpisać się aktuariusz przygotowujący aktuarialną wycenę rezerw pracowniczych wraz z numerem licencji aktuarialnej z rejestru aktuariuszy prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF).

Podsumowanie

  1. Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi wycenę rezerw pracowniczych w Polsce są: UoR, KSR 6, MSR 19 i KSA 1.
  2. Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 2 Ustawy o rachunkowości tworzenie rezerw na świadczenia pracownicze jest obowiązkowe, z wyłączeniem jednostek wymienionych w Ustawie w art. 39 art 6 i 7 oraz w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z 13.09.2017 r.
  3. Jednostki mogą nie tworzyć rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. jeśli suma wszystkich rezerw pracowniczych jest nieistotna bilansowo, a nie każda z nich pojedynczo. Należy w takim przypadku także bezwzględnie zweryfikować co 2-3 lata wysokość rezerw pracowniczych przez aktuariusza – samo stwierdzenie, że rezerwy są nieistotne jest niewystarczające.
  4. Jako metodę wyceny rezerw pracowniczych UoR pośrednio, a KSR 6, MSR 19 i KSA 1 już bezpośrednio, nakazuje „zastosować techniki aktuarialne oraz tzw. „metodę prognozowanych uprawnień jednostkowych (ang. Projected Unit Method).
  5. Ze względu na stopień komplikacji wyceny rezerw pracowniczych oraz jej długoterminowy horyzont czasowy, standardy zalecają korzystanie z usług licencjonowanego aktuariusza przy ich wycenie.
  6. Krajowy Standard Aktuarialny nr 1 (KSA 1) określa minimalne ujawnienia, które muszą być zawarte w raporcie aktuariusza z wyceny aktuarialnej rezerw pracowniczych. Określa on także minimalny pozom szczegółowości odpowiednich zestawień rezerw pracowniczych.

dr n. mat. Paweł Kawa, aktuariusz, nr licencji 0189, Halley.pl aktuariusze Sp. z o.o., www.halley.pl

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Self-billing w KSeF jako nowe możliwości dla zagranicznych podmiotów

Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi wiele pytań wśród polskich podatników, ale coraz częściej także wśród podmiotów zagranicznych działających w Polsce i rozliczających tu VAT. Jednym z kluczowych zagadnień – rzadko poruszanych publicznie – jest możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych w formule self-billingu przez podmioty nieposiadające siedziby w Polsce. Czy KSeF przewiduje taką opcję? Jakie warunki muszą zostać spełnione i z jakimi wyzwaniami trzeba się liczyć?

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

REKLAMA

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

REKLAMA

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA