Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rezerwy na odprawy emerytalne, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze (przepisy prawne, obowiązek tworzenia, wycena i metoda aktuarialna, ujawnienia)

dr n. mat. Paweł Kawa
aktuariusz, ekspert ds. wyceny rezerw na świadczenia pracownicze i programów menedżerskich (opcyjnych)
Halley.pl aktuariusze Sp. z o.o.
Halley.pl to innowacyjna firma, która od 16 lat specjalizuje się w wycenach i analizach skomplikowanych instrumentów finansowych, jak np. opcje i rezerwy aktuarialne (pracownicze).
Rezerwy na odprawy emerytalne, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze (przepisy prawne, obowiązek tworzenia, wycena i metoda aktuarialna, ujawnienia)
Rezerwy na odprawy emerytalne, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze (przepisy prawne, obowiązek tworzenia, wycena i metoda aktuarialna, ujawnienia)
www.shutterstock.com
Wycena aktuarialna rezerwy na świadczenia pracownicze – podstawowe akty prawne dotyczące zasad, obowiązku, metodologii, ujawnień i uprawnień przy wycenie rezerw na odprawy emerytalne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze.

Wstęp

Jeszcze kilka lat temu księgowi i audytorzy zastanawiali się czy na dzień bilansowy należy wycenić rezerwy na świadczenia pracownicze, a jeśli tak, to na jakie i w jaki sposób. Dziś już tego typu dylematów nikt nie ma – świadomość  konieczności wyceny rezerw aktuarialnych na takie świadczenia jak odprawy emerytalne, rentowe, nagrody jubileuszowe itp. jest powszechna (także to że powinien robić to aktuariusz). W wysokim stopniu wpłynęło na to powstanie krajowego Standardu Rachunkowości nr 6 (KSR 6) Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe” i Krajowego Standardu Aktuarialnego nr 1 (KSA 1) „Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych”, które są dedykowane rezerwom pracowniczym i dogłębnie wyjaśniają to zagadnienie.

Trochę inaczej wygląda sytuacja w pozostałych typach aktuarialnych rezerw pracowniczych – np. w przypadku rezerwy na odprawy pośmiertne. Jest to świadczenie obowiązkowe (wynikające z Kodeksu Pracy), co pociąga za sobą także obowiązkową wycenę rezerw aktuarialnych na nie. Bardzo często pokutuje jednak błędne przeświadczenie, że jest ona nieistotna bilansowo, mimo tego, że jej wartość w przypadku rezerw wyliczanych jedynie na podstawie Kodeksu Pracy jest znacznie wyższa niż wysokość aktuarialnych rezerw na świadczenia emerytalne, a od rezerw na świadczenia rentowe jest wręcz kilkunastokrotnie wyższa! – mimo to jednostki tworzą rezerwy na świadczenia emerytalno-rentowe, a o rezerwach na świadczenia pośmiertne twierdzą, że są nieistotne bilansowo. Takie przeświadczenie bardzo często było argumentowane stwierdzeniem, że „przecież u nas w firmie nikt nie umiera”, co boleśnie zweryfikowała pandemia COVID.

Należy także pamiętać, że w przypadku rezerw pracowniczych przy ocenie ich istotności bilansowej należy traktować je łącznie, a nie rozdzielnie. Oznacza to, że ważna jest sumaryczna kwota tych rezerw dla potrzeb oceny ich istotności. W praktyce często okazuje się, że już na starcie księgowa ma świadomość, że choć jedna z rezerw pracowniczych jest istotna bilansowo, a to implikuje konieczność wyceny także wszystkich pozostałych rezerw pracowniczych.

Poniżej przekrojowo przedstawiamy podstawowe zasady dotyczące wyceny rezerw na świadczenia pracownicze – od przepisów mówiących o obowiązku ich tworzenia, przez przepisy dotyczące poszczególnych świadczeń, metodologii wyceny rezerw pracowniczych, osób uprawnionych do wyceny (aktuariusz) po raport aktuarialny, który definiuje jakie elementy aktuariusz powinien przy wycenie rezerw pracowniczych uwzględnić i jakie informacje powinny znaleźć się w końcowym raporcie aktuarialnym (podział rezerw pracowniczych na poszczególne składowe, zyski i straty aktuarialne, itp.).

Podstawowe akty prawne regulujące wycenę rezerw pracowniczych w Polsce

Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi wycenę rezerw pracowniczych w Polsce są:

  • Ustawa o rachunkowości - oprócz nałożenia wymogu utworzenia rezerw na świadczenia emerytalne i podobne nie daje bardziej szczegółowych wytycznych. Odsyła ona natomiast do krajowych (KSR 6) lub międzynarodowych standardów rachunkowości (MSR 19) (art. 10 pkt 3 i rozdział 5).
  • Krajowy Standard Rachunkowości nr 6 (KSR 6)Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe”.
  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 19 (MSR 19)Świadczenia pracownicze”.
  • Krajowy Standard Aktuarialny nr 1Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” (KSA 1) – bardzo szczegółowe wytyczne odnośnie wyceny rezerw pracowniczych w Polsce.

Poniższy artykuł zbiera w jedną całość najważniejsze elementy dotyczące wyceny rezerw na świadczenia pracownicze takich jak rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. z powyższych aktów prawnych.

Rezerwy na odprawy emerytalne i podobne (rezerwy na świadczenia pracownicze) – czy występuje obowiązek ich tworzenia?

Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 2 Ustawy o rachunkowości  tworzenie rezerw na odprawy emerytalne i podobne (rezerw pracowniczych) jest obowiązkowe. O konieczności tworzenia rezerw pracowniczych mówią także załączniki 1, 2, 3 i 5 powyższej ustawy.

„Jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów(…) wynikających w szczególności: (…) z przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych”.

Jakie przepisy definiują obowiązek wyceny aktuarialnej rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne?

Tzw. „obowiązkowe” rezerwy na świadczenia pracownicze to:

  • Rezerwy na odprawy emerytalne (rezerwy na świadczenia emerytalne)
  • Rezerwy na odprawy rentowe
  • Rezerwy na odprawy pośmiertne

Obowiązek wypłaty, a co za tym idzie tworzenia na powyższe świadczenia rezerw pracowniczych wynikających „z przyszłych świadczeń na rzecz pracowników” (art. 39 ust. 2 pkt 2 Ustawy o rachunkowości) wynika wprost z Art. 92 Kodeksu Pracy:

„Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.”

oraz z Art. 92 Kodeksu Pracy:

„W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna.”

Należy tu także zaznaczyć, że Kodeks Pracy w powyższych przepisach mówi jedynie o minimalnej wartości odpraw emerytalno-rentowych i pośmiertnych, a każda jednostka może w swoich przepisach wewnętrznych dowolnie kształtować wysokość świadczeń emerytalno-rentowych i pośmiertnych – jedynym warunkiem jest to, że nie mogą one być mniej korzystne niż te wynikające z Kodeksu Pracy (wszystkie zmiany wynikające z wewnętrznych i ponadzakładowych ustaleń muszą mieć także odzwierciedlenie w wycenie rezerw na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne)

Jakie przepisy definiują obowiązek wyceny pozostałych rezerw pracowniczych, takich jak rezerwy na nagrody jubileuszowe, ZFŚS i podobne?

Polska Ustawa o rachunkowości w z art. 39 ust. 2 pkt 2 Ustawy o rachunkowości wymienia wprost świadczenia emerytalne jako te, na które należy tworzyć rezerwy pracownicze, a o innych jedynie mówi „podobne” lub używa frazy „przyszłe świadczenia na rzecz pracowników”. Dokładniejszy opis świadczeń, na które należy tworzyć aktuarialne rezerwy pracownicze, znajduje się już w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 6 (KSR 6) „Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe” i Międzynarodowych Standardach Rachunkowości nr 19 (MSR 19) „Świadczenia pracownicze”. Do nich w zakresie tworzenia rezerw pracowniczych odsyła Ustawa o rachunkowości. Ponadto Krajowy Standard Aktuarialny nr 1 (KSA 1) „Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” zbiera w jednym dokumencie przepisy z kilku różnych aktów prawnych obowiązujących w Polsce, a także tych znajdujących się Międzynarodowych Standardach Rachunkowości, a odnoszących się do wyceny rezerw na świadczenia pracownicze. Uwzględnia on także dobre praktyki wynikające z zawodu aktuariusza, których wymaga Polski Związek Aktuariuszy.

„Krajowy standard aktuarialny nr 1/2015 („KSA 1”, „Standard”), określa reguły postępowania, jakie powinny być stosowane przy wycenie zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych dokonywanej przez aktuariusza na potrzeby sprawozdawczości finansowej zgodnie z Ustawą o rachunkowości i/lub Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej.”

Powyższe przepisy w polskich realiach odnoszą się głównie do obowiązku tworzenia kolejnych dwóch aktuarialnych rezerw pracowniczych:

  • rezerwy na nagrody jubileuszowe
  • rezerwy na odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS)

które najczęściej występują w układach zbiorowych pracy zawieranych przez jednostki ze swoimi pracownikami lub w układach ponadzakładowych.

Rzadziej spotykanymi aktuarialnymi rezerwami pracowniczymi są rezerwy dotyczące świadczeń po tzw. „okresie zatrudnienia”. Są to najczęściej:

  • rezerwy na ekwiwalenty energetyczne, na ulgowe przejazdy, deputaty węglowe itp.
  • rezerwy na opiekę medyczną i ubezpieczenia na życie
  • rezerwy na odroczone wypłaty z zysku, premie itp.
  • rezerwy na inne świadczenia z tytułu długiego stażu pracy

Dokładniejszy opis świadczeń, na które należy w Polsce tworzyć rezerwy pracownicze, oraz ich klasyfikacja, znajduje się w punkcie 2.2. Krajowego Standardu Aktuarialnego nr 1 (KSA 1) „Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych”.

Czy tworzenie aktuarialnych rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. (rezerwy pracownicze) jest obowiązkowe?

Ustawa o rachunkowości w art. 39 art 6 i 7 explicite zwalnia z obowiązku tworzenia aktuarialnych rezerw na świadczenia pracownicze (wyceny rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.) w zasadzie jedynie następujące jednostki:

  • jednostki mikro i małe, ale z wyłączeniem spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej
  • spełniające warunki małej jednostki  
  • organizacje pozarządowe
  • osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego
  • stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego prowadzące działalność pożytku publicznego

oraz jednostki wymienione w par. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 13.09.2017 r., w tym jednostki budżetowe.

Wszystkie pozostałe jednostki mają obowiązek wyceny aktuarialnych rezerw pracowniczych i dokonywać dla nich odpowiednich biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Z wyceny aktuarialnej rezerw może także „zwolnić” tzw. nieistotność bilansowa rezerw pracowniczych, ale należy tu pamiętać, że zgodnie z art.4 pkt. 1a Ustawy o rachunkowości:

Nie można uznać poszczególnych pozycji za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie uznaje się za istotne.

Powyższe oznacza, że należy najpierw wycenić wszystkie rezerwy na świadczenia pracownicze (rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe, ZFSŚ itp.), zsumować je i dopiero wtedy podjąć decyzję, czy są one istotne bilansowo czy też nie. Najczęściej spotykanym błędem jest podejmowanie takich decyzji na podstawie każdej z rezerw pracowniczych oddzielnie lub pomijanie przy wycenie rezerw pracowniczych rezerw na odprawy pośmiertne, których wysokość jest znaczna (zwłaszcza gdy rezerwy wyceniamy  jedynie na podstawie Kodeksu Pracy – wtedy rezerwa na odprawy pośmiertne jest kilkukrotnie wyższa niż rezerwa na odprawę emerytalną i kilkunastokrotnie wyższa niż rezerwa na odprawę rentową).

W przypadku gdy spółka wyznaczyła rezerwy na świadczenia pracownicze, okazały się one nieistotne bilansowo i spółka odstąpiła od ich księgowania, to nie rzadziej niż raz na 2-3 lata jednostka powinna ponownie oszacować wszystkie rezerwy pracownicze ze względu na ich stosunkowo szybki wzrost, i dopiero na tej podstawie ponownie zdecydować o ich istotności, i ewentualnym zaksięgowaniu. To standardowe działanie, spójne zresztą z księgową zasadą ostrożności, które zabezpiecza księgową przed zniekształceniem wyniku finansowego jednostki.

Jaką metodologię należy użyć przy wycenie rezerwy na odprawy emerytalne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze? – metoda aktuarialna

Ustawa o rachunkowości w zakresie metodologii wyceny rezerw pracowniczych (wyceny rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.) nie mówi o niej wprost, ale odsyła w art. 10.3 do KSR 6 i MSR 19 (Krajowy Standard Rachunkowości nr 6 i Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 19):

W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy (…) jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości (…). W przypadku braku odpowiedniego standardu krajowego (…) mogą stosować MSR.”

KSR 6 w punkcie 4.7 również odsyła do MSR 19:

Jednostka przy wycenie świadczeń emerytalnych i podobnych stosuje postanowienia MSR 19 „Świadczenia pracownicze””

MSR 19 w punkcie 50 nakazuje do wyceny rezerw na świadczenia pracownicze „zastosować techniki aktuarialne” oraz tzw. „metodę prognozowanych uprawnień jednostkowych” (ang. Projected Unit Method). Punkt 65 mówi natomiast, że:

„Zgodnie z metodą prognozowanych uprawnień jednostkowych (czasami znana pod nazwą metody świadczeń narosłych w stosunku do stażu pracy lub metody „świadczenie/staż pracy”) każdy okres wykonywania pracy jest postrzegany jako powodujący powstanie dodatkowej jednostki uprawnienia do świadczeń i każda jednostka uprawnienia do świadczeń wyliczana jest oddzielnie przed wejściem w skład ostatecznego zobowiązania.”

Punkt 68 MSR 19 stwierdza:

W metodzie prognozowanych uprawnień jednostkowych (…) techniki aktuarialne pozwalają jednostce na ustalenie wysokości zobowiązania na tyle wiarygodnie, aby uzasadnić jego ujęcie”.

Kto jest uprawniony do aktuarialnej wyceny rezerw na świadczenia emerytalne, nagrody jubileuszowe itp. rezerwy pracownicze?

Ze względu stopień komplikacji wyceny rezerw pracowniczych (rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.) MSR 19 w punkcie 57 zaleca korzystanie z usług licencjonowanego aktuariusza przy ich wycenie.

Także Krajowy Standard Aktuarialny nr 1Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” (KSA 1) zawierający bardzo szczegółowe wytyczne odnośnie wyceny rezerw na świadczenia pracownicze w Polsce, zaleca aby wyceny rezerw pracowniczych (rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.) dokonał licencjonowany aktuariusz.

Co powinno się znaleźć w raporcie aktuarialnym z wyceny rezerw pracowniczych?

MSR 19 i KSR 6 zawierają wytyczne odnośnie zestawień, które powinny się znaleźć w końcowym raporcie z wyceny rezerw pracowniczych (wyceny rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp.), ale aby nie pozostawiać żadnych wątpliwości Polskie Stowarzyszenie Aktuariuszy w Krajowym Standardzie Aktuarialnym nr 1 (KSA 1) zebrało w jednym dokumencie przepisy ze wszystkich aktów prawnych mówiących o wyceny rezerw na świadczenia pracownicze i wprowadziło zalecenia dla aktuariuszy mające na celu ujednolicenie raportów aktuarialnych dotyczących wyceny rezerw pracowniczych. Celem zaleceń z KSA 1 dla aktuariuszy wyceniających rezerwy pracownicze było także zwiększenie czytelności raportów aktuarialnych dla osób korzystających z niego, a niebędących aktuariuszem (klient, audytor, biegły rewident) oraz ułatwiających odtworzenie wyliczeń rezerw pracowniczych przez innego aktuariusza.

KSA 1 określa minimalne ujawnienia, które muszą być zawarte w raporcie aktuariusza z wyceny aktuarialnej rezerw pracowniczych. Zgodnie z Pkt. 3 KSA 1 „Minimalne wymagania odnośnie raportu z wyceny zobowiązań na świadczenia pracownicze”:

Raport powinien jednoznacznie określać przyjęte założenia, użytą metodologię oraz wyniki, tak by było możliwe odtworzenie wyliczeń oraz zweryfikowanie przedstawionych w raporcie założeń i wyników przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach. Przyjęte założenia dla poszczególnych parametrów powinny być uzasadnione w raporcie.”

KSA 1 wymienia wszystkie niezbędne noty i ujawnienia dla danego standardu rachunkowości, określa techniki aktuarialne, metodologię wyceny, dobór parametrów, jak i wyliczeń, a także, że został on wykonany przez aktuariusza z licencją.

W zależności od przyjętego standardu wyceny aktuarialnej rezerw pracowniczych (tj. „rachunkowość lokalna”, „rachunkowość międzynarodowa”), zestawienia z wyliczeniami będą się różnić, zarówno na poziomie prezentacyjnym ale i – co niezmiennie ważne – na sposobie ujęcia zmian rezerw pracowniczych w okresie sprawozdawczym w wyniku bieżącego okresu bądź tzw. innych całkowitych dochodach. Zawsze w zestawieniach powinny występować podstawowe składowe wyceny rezerw, które pozwalają ocenić jak zmieniły się rezerwy pracownicze w okresie bilansowym oraz co było główną przyczyną tych zmian.

Zgodnie z KSA 1 raport aktuarialny z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze powinien zawierać uzgodnienie bilansu otwarcia z bilansem zamknięcia o poziomie szczegółowości poniższej tabeli lub większym (poniższy poziom szczegółowości jest także wystarczający dla UoR, MSR 19, KSR 6):

Wyszczególnienie

Świadczenie 1

Świadczenie 2

Świadczenie 3

….

Rezerwa na przyszłe zobowiązania na początek okresu

Kwota świadczeń zapadłych w okresie

Odsetki netto od zobowiązania netto

Koszty bieżącego zatrudnienia

Koszty przeszłego zatrudnienia

Skutki połączenia jednostek gospodarczych lub zbycia oraz transfery istotnej liczby pracowników

(Zyski)/straty aktuarialne

  w tym z tytułu zmian założeń finansowych

  w tym z tytułu zmian założeń demograficznych

  w tym inne

Rezerwa na przyszłe zobowiązania na koniec okresu

   w tym: część krótkoterminowa

   w tym: część długoterminowa

Pod powyższą tabelą z wyceny rezerw pracowniczych (lub pod całym raportem z wyceny rezerw) zgodnie z punktem 3.2.7 KSA 1 "Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” powinien podpisać się aktuariusz przygotowujący aktuarialną wycenę rezerw pracowniczych wraz z numerem licencji aktuarialnej z rejestru aktuariuszy prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF).

Podsumowanie

  1. Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi wycenę rezerw pracowniczych w Polsce są: UoR, KSR 6, MSR 19 i KSA 1.
  2. Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 2 Ustawy o rachunkowości tworzenie rezerw na świadczenia pracownicze jest obowiązkowe, z wyłączeniem jednostek wymienionych w Ustawie w art. 39 art 6 i 7 oraz w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z 13.09.2017 r.
  3. Jednostki mogą nie tworzyć rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, nagrody jubileuszowe itp. jeśli suma wszystkich rezerw pracowniczych jest nieistotna bilansowo, a nie każda z nich pojedynczo. Należy w takim przypadku także bezwzględnie zweryfikować co 2-3 lata wysokość rezerw pracowniczych przez aktuariusza – samo stwierdzenie, że rezerwy są nieistotne jest niewystarczające.
  4. Jako metodę wyceny rezerw pracowniczych UoR pośrednio, a KSR 6, MSR 19 i KSA 1 już bezpośrednio, nakazuje „zastosować techniki aktuarialne oraz tzw. „metodę prognozowanych uprawnień jednostkowych (ang. Projected Unit Method).
  5. Ze względu na stopień komplikacji wyceny rezerw pracowniczych oraz jej długoterminowy horyzont czasowy, standardy zalecają korzystanie z usług licencjonowanego aktuariusza przy ich wycenie.
  6. Krajowy Standard Aktuarialny nr 1 (KSA 1) określa minimalne ujawnienia, które muszą być zawarte w raporcie aktuariusza z wyceny aktuarialnej rezerw pracowniczych. Określa on także minimalny pozom szczegółowości odpowiednich zestawień rezerw pracowniczych.

dr n. mat. Paweł Kawa, aktuariusz, nr licencji 0189, Halley.pl aktuariusze Sp. z o.o., www.halley.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    3 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Raje podatkowe - gdzie można się ukryć przed fiskusem?
    Raje podatkowe. Wiele państw zwalcza raje podatkowe. Te jednak istnieją. Takim rajem może okazać się konto założone w małym banku w USA. Czy optymalizacja podatkowa w raju podatkowym jest legalna?
    Wzór e-Faktury udostępniony na ePUAP
    Wzór e-Faktury. Ministerstwo Finansów poinformowało, że na ePUAP została opublikowana struktura logiczna e-Faktury (FA_VAT). Opublikowany wzór uwzględnia uwagi zgłoszone podczas testów do roboczej wersji struktury. e-Faktura będzie obowiązywać od 1 stycznia 2022 roku.
    Zmiany w TAX FREE dla podróżnych od 1 stycznia 2022 roku
    TAX FREE - zmiany od 2022 roku. Krótszy czas obsługi, szybszy zwrot zapłaconego podatku VAT oraz elektroniczny dostęp do dokumentów – to nowe korzyści dla podróżnych od 1 stycznia 2022 roku. Przedsiębiorcy, którzy chcą dokonywać sprzedaży w procedurze TAX FREE powinni dokonać niezwłocznie rejestracji w nowym systemie. Do tej pory zarejestrowało się w nim 1000 przedsiębiorców.
    Spółka na Malcie a kłopoty Dody. Prokuratorzy mieli łatwy dostęp do dowodów
    Spółka na Malcie a kłopoty Dody. Dziennikarze śledczy pracujący przy Panama Papers przez wiele lat musieli ślęczeć nad tonami dokumentów, żeby znaleźć choćby nitkę, która miała poprowadzić ich do celu, czyli ujawnieniu afer polityków czy celebrytów. W przypadku Dody polska prokuratura musiała tylko wejść do internetu. Później śledczy mieli już prostą drogę do postawienia artystce i jej byłemu mężowi zarzutów ukrywania majątku przed inwestorami i niespłacenia należności związanych z powstaniem filmu „Dziewczyny z Dubaju”.
    Działy specjalne produkcji rolnej 2022 - normy szacunkowe dochodu
    Działy specjalne produkcji rolnej 2022 - normy szacunkowe dochodu. Minister Finansów określił normy szacunkowe dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej, obowiązujące w 2022 r. Normy te będą niższe o ok. 2,1% od obowiązujących w 2021 roku. Sprawdźmy jakie normy szacunkowe będą dotyczyć w 2022 roku podatników uprawiających rośliny w szklarniach i tunelach foliowych, hodowców drobiu, zwierząt futerkowych, zwierząt laboratoryjnych, dżdżownic i innych zwierząt (jak np. krowy, cielęta, bydło, tuczniki i prosięta, owce, konie, psy rasowe, koty rasowe) hodowanych poza gospodarstwem rolnym.
    Kasy fiskalne bez drukarki w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług
    Kasy fiskalne bez drukarki. Kasy fiskalne (rejestrujące) stosowane w urządzeniach do automatycznej sprzedaży (np. w samoobsługowych i automatycznych myjniach samochodowych) nie będą musiały mieć drukarki. Tak zakłada projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wymagań technicznych dla kas rejestrujących opublikowany 2 grudnia 2021 r. Nowe przepisy mają wejść w życie już następnego dnia po dniu ogłoszenia rozporządzenia w Dzienniku Ustaw.
    PIT-11 za 2021 rok - jaka wersja formularza?
    PIT-11 za 2021 rok - jaka wersja formularza? Ministerstwo Finansów poinformowało, że od 1 grudnia 2021 r. drogą elektroniczną można wysłać informację PIT-11 za rok 2021 - tylko w wersji 27, a informację PIT-40A/11A za rok 2021 - tylko w wersji 20. Ma to zapobiegać przesyłaniu przez płatników ww. elektronicznych PIT za rok 2021 na wcześniejszych i nieobowiązujących formularzach, które nie uwzględniają wprowadzonych zmian.
    Prywatna składka zdrowotna = prywatna opieka medyczna
    Prywatna składka zdrowotna. Po I połowie tego roku prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym było objętych już 3,5 mln Polaków. To 15-proc. wzrost rok do roku – wynika z danych Polskiej Izby Ubezpieczeń. Do tego wzrostu popularności przyczyniła się pandemia COVID-19, która dodatkowo spotęgowała obawy Polaków związane z utratą zdrowia i brakiem dostępu do opieki lekarskiej. Pakiety medyczne to dziś najpopularniejszy benefit w polskich firmach – korzysta z niego ponad 70 proc. pracowników.
    Kary za niewłaściwe oznaczanie żywności „bio” i „eko” od 2022 roku
    Oznaczanie żywności „bio” i „eko”. Od 2022 roku w Polsce zaczną obowiązywać przepisy dotyczące produkcji i certyfikacji wyrobów ekologicznych. Producenci będą musieli się liczyć z karami za niewłaściwe użycie oznaczeń „bio” lub „eko”, wprowadzanie konsumentów w błąd i fałszywe stylizowanie swoich wyrobów na ekologiczne. – Dzięki temu będziemy mieć pewność, że produkty w sklepach faktycznie pochodzą z rolnictwa ekologicznego. Rzadziej natkniemy się też na takie, które ekologiczne tylko udają – mówi dr Małgorzata Pietras-Szewczyk z Dolnośląskiej Szkoły Wyższej we Wrocławiu. Dziś wiele firm wykorzystuje w swoich przekazach do konsumentów swoje proekologiczne inicjatywy, ale często są one pozorne.
    Składka zdrowotna za grudzień 2021 r. opłacona w styczniu 2022 r. nie podlega odliczeniu
    Składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacona w styczniu 2022 roku za grudzień 2021 roku nie będzie podlegała odliczeniu na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2021 r. – napisało Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytania PAP.
    Oprocentowanie lokat (listopad/grudzień 2021 r.) – powoli w górę
    Oprocentowanie lokat (listopad/grudzień 2021 r.). Banki po raz pierwszy od bardzo dawna zaczynają podwyższać oprocentowanie depozytów (lokat). Na razie są to dopiero pierwsze niewielkie zmiany, ale można oczekiwać ich kontynuacji.
    Pożyczka pomiędzy przedsiębiorcami a PCC – czy znaleziono rozwiązanie zagadki?
    Umowa pożyczki, co do zasady, podlega opodatkowaniu PCC. Stawka opodatkowania wynosi w tym przypadku 0,5% podstawy opodatkowania.
    Karta podatkowa 2022 - stawki [Tabele]
    Karta podatkowa 2022 - stawki [Tabele]. Minister Finansów obwieścił stawki karty podatkowej na 2022 rok. Stawki wzrosną o ok. 4,2% w porównaniu do obowiązujących w 2021 roku - proporcjonalnie do wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (tam znajdują się przepisy dotyczące karty podatkowej) przewiduje waloryzację stawek podatkowych w przypadku wzrostu tych cen. W tym samym obwieszczeniu zostały wskazane: kwota, do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług, z wyjątkiem świadczeń dla ludności, oraz kwartalne stawki ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy - obowiązujące w 2022 roku. Niestety od 2022 roku nie będzie już można wybrać opodatkowania w formie karty podatkowej jako nowej formy opodatkowania. Od 2022 roku będą mogli płacić kartę podatkową tylko ci podatnicy, którzy płacili ją w 2021 roku.
    Obniżka podatków na energię elektryczną, paliwa silnikowe, gaz i energię cieplną
    Obniżka podatków na energię elektryczną, paliwa silnikowe, gaz i energię cieplną. W dniu 30 listopada 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt Ministra Finansów dotyczący zmian w akcyzie i podatku od sprzedaży detalicznej. Projekt ten przewiduje obniżkę stawek podatku akcyzowego na energię elektryczną i niektóre paliwa silnikowe, brak podatku od energii elektrycznej wykorzystywanej przez gospodarstwa domowe, a także brak podatku od sprzedaży detalicznej paliw. Ponadto w przygotowywanym rozporządzeniu Minister Finansów obniży w I kwartale 2022 r. stawki VAT na dostawy gazu (z 23% do 8%), energii elektrycznej (z 23% do 5%) oraz energii cieplnej z 23% do 8%.
    Stawka opłaty OZE w 2022 roku
    Stawka opłaty OZE w 2022 roku. W 2022 roku stawka opłaty OZE wyniesie 90 groszy za MWh - poinformował 30 listopada 2021 r. Urząd Regulacji Energetyki (URE). Będzie ponad dwukrotnie niższa niż w 2021 roku (2,20 zł za MWh).
    Korzystanie z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) od 2022 roku - zasady, logowanie, rodzaje uprawnień
    Korzystanie z KSeF. Minister Finansów przygotował projekt rozporządzenia w sprawie korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur od 2022 roku. Rozporządzenie to określi rodzaje uprawnień do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur, sposoby nadawania, zmiany lub odbierania tych uprawnień oraz wzór zawiadomienia o nadaniu lub odebraniu tych uprawnień, sposoby uwierzytelnienia podmiotów korzystających z Krajowego Systemu e-Faktur, dane faktury ustrukturyzowanej, których podanie umożliwia dostęp do tej faktury w Krajowym Systemie e-Faktur. Rozporządzenie ma wejść w życie 1 stycznia 2022 roku.
    Leasing samochodów a wynajem długoterminowy w 2022 roku. Co się bardziej opłaci?
    Leasing samochodów a wynajem długoterminowy w 2022 roku. Zmiany podatkowe przewidziane w Polskim Ładzie spowodują, że leasing stanie się dla przedsiębiorcy o ok. 20% droższy niż wynajem długoterminowy – obliczyli eksperci Carsmile. Ta rewolucyjna zmiana powinna skutkować wzrostem popularności abonamentów samochodowych w najbliższych latach. Za sprawą korzyści podatkowanych leasing był do tej pory numerem jeden, jeśli chodzi o finansowanie zakupu nowych aut, czy skończy się era jego dominacji?
    Fikcyjny dostawca na fakturze a prawo do odliczenia VAT
    Fikcyjny dostawca na fakturze a prawo do odliczenia VAT. Podatnik VAT, który świadomie wskazał na fakturze fikcyjnego dostawcę (tj. podmiot, który nie był rzeczywistym dostawcą nabytych towarów) - nie może odliczyć VAT związanego z nabyciem dostarczonych mu towarów. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 11 listopada 2021 r. (sygn. C‑281/20).
    Procedura OSS - czy na fakturach trzeba umieścić numer BDO?
    Procedura OSS a numer BDO na fakturze. Obowiązek wpisu do rejestru BDO mają m.in. dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach, przedsiębiorcy wprowadzający na terytorium kraju produkty w opakowaniach, opony, oleje smarowe oraz przedsiębiorcy wytwarzający odpady. Czy na fakturach w procedurze OSS trzeba umieszczać numer BDO?
    Wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu - rozliczenie VAT
    Wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu a VAT. Wraz z rozwojem obrotu handlowego w ramach Unii Europejskiej podatnicy coraz częściej dokonują nabycia nowych środków transportu (głównie samochodów) od podmiotów z innych krajów członkowskich. Jak taką transakcję rozliczyć w VAT i ująć w JPK_VAT?
    Certyfikacja produktu a podatek u źródła
    Certyfikacja produktu a podatek u źródła. Posiadanie różnego rodzaju certyfikatów potwierdzających jakość oferowanych produktów sprawia, że potencjalni klienci bardzie przychylnie patrzą na oferowane na rynku przez podatnika dobra. Nic więc dziwnego, że coraz więcej spółek zabiega o pozyskanie określonego certyfikatu. Jest to jednak poprzedzone najczęściej przeprowadzeniem przez niezależny podmiot procesu certyfikacji, w ramach którego badane jest spełnienie określonych norm przez dostarczany na rynek produkt. Z kolei finalne uzyskanie certyfikatu wiąże się zazwyczaj z ponoszeniem pewnych periodycznych opłat za korzystanie z niego. Warto zatem wiedzieć, że zarówno opłaty z tytułu usługi certyfikacji, jak i z tytułu samego korzystania z certyfikatu, co do zasady, nie są objęte opodatkowaniem podatkiem u źródła.
    Stawka 0% VAT na żywność - brak zgody Komisji Europejskiej
    Stawka 0% VAT na żywność. Ministerstwo Finansów poinformowało, że zgodnie z dyrektywą VAT stosowanie stawki 0% VAT na żywność jest aktualnie niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa UE. Polska aktywnie wspiera projekt reformy stawek VAT w UE, który dopuszczałby pod pewnymi warunkami stosowanie stawki 0% VAT także na żywność. Zawsze gdy Polska wnioskowała o stawkę 0% VAT na różne artykuły, odpowiedzi Komisji były negatywne.
    Zwrot VAT w 2022 roku - nowe skrócone terminy (40 dni i 15 dni)
    Zwrot VAT w 2022 roku. Od 1 stycznia 2022 r. w ustawie o VAT wprowadzone zostaną nowe skrócone terminy zwrotu VAT. Zwrot VAT w terminie 40 dni, wprowadzany nowelizacją ustawy o VAT, która określa zasady wystawiania e-faktur ustrukturyzowanych przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. Oraz zwrot VAT w terminie 15 dni, wprowadzany nowelizacją ustawy o VAT w ramach programu rządowego „Polski Ład”.
    Zmiany w JPK_VAT od 2022 roku - nowelizacja rozporządzenia
    Zmiany w JPK_VAT od 2022 roku. Z uwagi na to, że od początku 2022 roku w ustawie o VAT wprowadzone zostaną nowe, skrócone terminy zwrotu VAT, konieczna jest również zmiana przepisów rozporządzenia dotyczącego JPK_VAT. Chodzi o dostosowanie zakresu deklaracji podatkowych i ewidencji, tak aby możliwe było składanie przez podatników deklaracji w wykazanym podatkiem do zwrotu w proponowanych skróconych terminach. Poza tym w rozporządzeniu dot. JPK_VAT wprowadzone zostaną zmiany upraszczające oraz doprecyzowujące. Minister Finansów przygotował już projekt rozporządzenia zmieniającego.
    O podatkach w Polskim Ładzie pół żartem, pół serio
    W dniu 23 listopada 2021 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 2105) została opublikowana ustawa z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład). Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. wprowadzając gruntowne zmiany w systemie podatkowym, w tym również nowe ulgi podatkowe. Co mogło być genezą takich zmian?