REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rachunkowość zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji - wycena rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Zasady rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji - tworzenie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych /Fot. Fotolia
Zasady rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji - tworzenie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych /Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

W dniu 7 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenie ministra finansów z 12 kwietnia 2016 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Ma ono zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się w 2016 r. Czyli już teraz należy wprowadzić odpowiednie poprawki, aby poprawnie przygotować sprawozdanie za bieżący rok.

Nowe przepisy są efektem zmian wprowadzonych do działalności ubezpieczeniowej ustawą z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz.U. poz. 1844). Nowe rozporządzenie reguluje obszary specyficzne dla działalności tego typu podmiotów, a przede wszystkim kwestie związane z tworzeniem rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, które od 1 stycznia 2016 r. znacząco musiały się zmienić.

Autopromocja

Już nie takie same

Dotychczasowe przepisy przewidywały jednolite zasady tworzenia rezerw związanych z działalnością ubezpieczeniową dla wszystkich podmiotów zarówno dla celów rachunkowości, jak i oceny wypłacalności zakładu. Natomiast obecnie w związku z implementacją dyrektywy Wypłacalność II nowe zasady wyceny rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla celów wypłacalności różnią się od zasad wyceny rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla celów rachunkowości. Rozporządzenie dotyczy kwestii rachunkowości i należy stosować je niezależnie od wymogów dla tworzenia rezerw wynikających z ustawy z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.

Podkreślić należy jednak, iż:

● do sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się w 2016 r. zastosowanie ma maksymalna stopa techniczna ustalona i ogłoszona przez organ nadzoru zgodnie z przepisami dotychczasowymi,

● regulacje dotyczące niestosowania ograniczeń związanych ze stosowanymi stopami technicznymi umów ubezpieczenia na życie, w których składka jest opłacana jednorazowo, a okres, na jaki umowa została zawarta, nie jest dłuższy niż 8 lat, i umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym oraz ustalania rezerw na skapitalizowaną wartość rent w ubezpieczeniach działu II, o których mowa w par. 46 ust. 6 i 7 rozporządzenia stosuje się po raz pierwszy do sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń za drugi kwartał w roku obrotowym rozpoczynającym się w 2016 r.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak poprawić zatwierdzone sprawozdanie finansowe

Warto zwrócić uwagę, że zakład ubezpieczeń i zakład reasekuracji jest obowiązany posiadać dokumentację pozwalającą na odtworzenie odpowiednich obliczeń rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. W par. 50 nowego rozporządzenia wyraźnie podkreślono, iż jeżeli przy ustalaniu wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych otrzymuje się w trakcie obliczania rezerw wartości ujemne, to do dalszych obliczeń przyjmuje się wartość równą 0, z wyłączeniem wyniku uwzględnienia wartości oszacowanych regresów, odzysków i dotacji w rezerwie na niewypłacone odszkodowania i świadczenia.

Jak macierzysta

Wprowadzono też bardzo istotny przepis dla oddziałów podmiotów zagranicznych prowadzących na terenie Polski działalność ubezpieczeniową lub reasekuracyjną. Zgodnie z par. 4 rozporządzenia główne oddziały oraz oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń, a także główne oddziały oraz oddziały zagranicznych zakładów reasekuracji stosują zasady rachunkowości określone przez jednostkę macierzystą, o ile nie są sprzeczne z przepisami ustawy. Oznacza to, że nie będą one musiały zmieniać zasad rachunkowości i dzięki temu uproszczone zostaną procedury sporządzania łącznych sprawozdań finansowych.

Polecamy: Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian (książka)

Zgodnie z praktyką

W zakresie zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych uwzględniono praktykę stosowaną przez zakłady ubezpieczeń. W związku z prowadzeniem przez nie działu II bezpośredniej likwidacji szkód dodano nowy przepis określający ich postępowanie. W przypadku bezpośredniej likwidacji szkód zgodnie z postanowieniami porozumienia zakładów ubezpieczeń dowodem księgowym stanowiącym podstawę ewidencji zdarzenia gospodarczego będzie mógł być dokument obciążeniowy przekazany w formie określonej w tym porozumieniu.

Kolejną zmianą wynikającą z praktyki stosowanej przy zawieraniu umów ubezpieczenia jest zastąpienie określenia „kopia polisy” określeniem „polisa”.

W rozporządzeniu wskazano jak dotychczas zasady prowadzenia rejestrów zawartych umów ubezpieczenia, rejestrów zawartych umów reasekuracji czynnej i reasekuracji biernej, rejestrów w zakresie szkód (roszczeń) zgłoszonych, rejestrów regresów i odzysków dokumentacji szkodowej.

Wskazane zostały szczególne zasady związane z kosztami akwizycji oraz ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych, tam gdzie ustawa wymaga ich prowadzenia.


Finansowanie

Ustawa z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, stanowiąca implementację dyrektywy Wypłacalność II, nie wyodrębniła zakładów ubezpieczeń ze znaczącym udziałem działalności reasekuracyjnej i nie zawiera przepisów odnoszących się do zakładów ubezpieczeń ze znaczącym udziałem działalności reasekuracyjnej. W efekcie w rozporządzeniu wskazano, iż zakłady reasekuracji powinny mieć możliwość finansowania ze środków pochodzących z funduszu organizacyjnego, oprócz kosztów związanych z utworzeniem administracji zakładu, także kosztów związanych z organizowaniem sieci przedstawicielstw zakładu reasekuracji w innych państwach, w których zagraniczny zakład reasekuracji zamierza wykonywać działalność reasekuracyjną.

Załączniki do rozporządzenia określają zawartość not objaśniających do bilansu zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji, technicznego rachunku ubezpieczeń na życie, technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz ogólnego rachunku zysków i strat zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji i rachunku przepływów pieniężnych zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji. Ponadto wskazano w nich zakres:

● informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,

● informacji dodatkowej do skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej,

● informacji do sprawozdania z działalności zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji.

Pozostałe zmiany

Oczywiście w zakresie definicji (pojęcia m.in. reasekuratora, cedenta, czy kosztów likwidacji szkód i windykacji regresów, kosztów administracyjnych, głównego oddziału oraz oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń, głównego oddziału oraz oddziału zagranicznego zakładu reasekuracji, a także grup i rodzajów ubezpieczeń) dostosowano brzmienie do regulacji zawartych w ustawie z 2015 r. Są to jednak zmiany redakcyjne i porządkujące.

Identycznie jak poprzednie rozporządzenie nowe zawiera też:

● Załącznik nr 7. Metody tworzenia rezerwy na wyrównanie szkodowości w ubezpieczeniach grupy 14 działu II,

● Załącznik nr 8. Metoda obliczania wysokości średniej ważonej stopy zwrotu z lokat stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w ostatnich 3 latach obrotowych,

● Załącznik nr 9. Sposób ustalania wysokości maksymalnej stopy technicznej,

Rachunkowość spółek w branży budowlanej zgodnie z MSSF 15 od 1 stycznia 2018 r.

Wśród szczegółowych zmian należy wskazać jeszcze:

● zastąpienie określenia „służące pokryciu zobowiązań, które są ustalane w stosunku do określonych indeksów” określeniem „służące pokryciu zobowiązań, których wartość jest ustalana w oparciu o określone indeksy lub inne wartości bazowe”;

● uzupełnienie wykazu pozostałych kosztów technicznych o należne wpłaty zakładów ubezpieczeń na pokrycie kosztów działalności rzecznika finansowego i jego biura oraz ujemne różnice wynikające z rozliczenia ryczałtów dla szkód wypłaconych z umów ubezpieczenia zawartych przez zakład ubezpieczeń i rozliczonych w  ramach bezpośredniej likwidacji szkód;

● to, że zakłady ubezpieczeń będą wykazywać przychody związane z wykonywaniem działalności akwizycyjnej na rzecz dobrowolnych funduszy emerytalnych w pozycji „pozostałe przychody operacyjne”, a „koszty związane z wykonywaniem działalności akwizycyjnej na rzecz dobrowolnych funduszy emerytalnych w pozycji „pozostałe koszty operacyjne” – wynika to z faktu, iż zgodnie z art. 4 ust. 11 pkt 3 ustawy z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej zakład ubezpieczeń może wykonywać działalność akwizycyjną na rzecz dobrowolnych funduszy emerytalnych.

W zakresie lokat nie wprowadzono zmian poza redakcyjnymi. Podkreślono, iż tak jak dotychczas, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale, stosuje się odpowiednio zasady określone w rozporządzeniu ministra finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. nr 149, poz. 1674 ze zm.).

W kontekście zmian wprowadzonych w ustawie o rachunkowości i innych przepisach należy podkreślić, iż „kontrowersyjny” podatek od instytucji finansowych obowiązujący od stycznia 2016 r. będzie stanowił pozostały koszt operacyjny w ogólnym rachunku zysków i strat.


Za 2015 rok

Do sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się w 2015 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli rozporządzenie ministra finansów z 28 grudnia 2009 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji (Dz. U. poz. 1825 oraz z 2015 r. poz. 1849). ©?

Jak poprawić zatwierdzone sprawozdanie finansowe

Tabela. W ogólnym rachunku zysków i strat

Pozostałe przychody operacyjne

Pozostałe koszty operacyjne

● pozostałe przychody finansowe

● przychody z tytułu pełnienia czynności komisarza awaryjnego;

● przychody z tytułu działalności akwizycyjnej na rzecz dobrowolnych funduszy emerytalnych;

● przychody z tytułu wykonywania bezpośredniej likwidacji szkód;

● inne przychody operacyjne.

● pozostałe koszty finansowe;

● koszty związane z pełnieniem czynności komisarza awaryjnego;

● koszty związane z prowadzeniem działalności akwizycyjnej na rzecz dobrowolnych funduszy emerytalnych;

● koszty z tytułu wykonywania bezpośredniej likwidacji szkód;

podatek, o którym mowa w ustawie z 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych instytucji finansowych (Dz.U. poz. 68);

● inne koszty operacyjne. ©?

Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe obejmują:

● rezerwę składek;

● rezerwę na ryzyka niewygasłe;

● rezerwy na niewypłacone odszkodowania i świadczenia, w tym rezerwę na skapitalizowaną wartość rent;

● rezerwy na wyrównanie szkodowości (ryzyka);

● rezerwę ubezpieczeń na życie;

● rezerwy ubezpieczeń na życie, jeżeli ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający;

● rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych;

● rezerwy na zwrot składek dla członków;

● pozostałe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe przewidziane w statucie zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji. ©?

dr Katarzyna Trzpioła

Katedra Finansów i Rachunkowości UW

Podstawa prawna:

Rozporządzenie ministra finansów z 12 kwietnia 2016 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji (Dz.U. poz. 562)

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kasowy PIT - projekt ustawy opublikowany

Projekt ustawy o kasowym PIT został opublikowany. Od kiedy wchodzi w życie? Dla kogo jest kasowy PIT? Co to jest i na czym polega?

Obligacje skarbowe [maj 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 24 kwietnia 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w maju 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie zmieniły się w porównaniu do oferowanych w kwietniu br. Od 25 kwietnia można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Kasowy PIT dla przedsiębiorców z przychodami do 250 tys. euro od 2025 roku. I tylko do transakcji fakturowanych [projekt ustawy]

Ministerstwo Finansów przygotowało i opublikowało 24 kwietnia 2024 r. projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ta nowelizacja przewiduje wprowadzenie kasowej metody rozliczania podatku dochodowego. Z tej metody będą mogli skorzystać przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność, a także ci przedsiębiorcy, których przychody w roku poprzednim nie przekraczały 250 tys. euro.

Coraz więcej kontroli firm logistycznych. Urzędy celno-skarbowe sprawdzają pozwolenia na uproszczenia celne

Urzędy celno-skarbowe zintensyfikowały kontrole firm logistycznych. Chodzi o monitoring pozwoleń na uproszczenia celne, szczególnie tych wydanych w czasie pandemii. Jeśli organy celno-skarbowe natrafią na jakiekolwiek uchybienia, to może dojść do zawieszenia pozwolenia, a nawet jego odebrania.

Ostatnie dni na złożenia PIT-a. W pośpiechu nie daj szansy cyberoszustowi! Podstawowe zasady bezpieczeństwa

Obecnie już prawie co drugi Polak (49%) przyznaje, że otrzymuje podejrzane wiadomości drogą mailową. Tak wynika z najnowszego raportu SMSAPI „Bezpieczeństwo Cyfrowe Polaków 2024”. Ok. 20% Polaków niestety klika w linki zawarte w mailu, gdy wiadomość dotyczy ważnych spraw. Jak zauważa Leszek Tasiemski, VP w firmie WithSecure – ostatnie dni składania zeznań podatkowych to idealna okazja dla oszustów do przeprowadzenia ataków phishingowych i polowania na nieuważnych podatników.

Czy przepis podatkowy napisany w złej wierze nie rodzi normy prawnej? Dlaczego podatnicy unikają stosowania takich przepisów?

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą często kontestują obowiązki nakładane na podstawie przepisów podatkowych. Nigdy wcześniej nie spotkałem się z tym w takim natężeniu – może na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku, gdy wprowadzono drakońskie przepisy tzw. popiwku – pisze prof. Witold Modzelewski. Dlaczego tak się dzieje?

Szef KAS: Fundacje rodzinne nie są środkiem do unikania opodatkowania

Szef Krajowej Administracji skarbowej wydał opinię zabezpieczającą w której potwierdził, że utworzenie fundacji, wniesienie do niej akcji i następnie ich sprzedaż nie będzie tzw. „unikaniem opodatkowania”, mimo wysokich korzyści podatkowych. Opinię zabezpieczające wydaje się właśnie w celu rozstrzygnięcia, czy proponowana czynność tym unikaniem by była.
Przedmiotowa opinia została wydana na wniosek przedsiębiorcy, który planuje utworzenie rodzinnej platformy inwestycyjnej przy wykorzystaniu Fundacji poprzez wniesienie do niej m.in. akcji spółki. Natomiast spółka jest właścicielem spółek zależnych, które uzyskują przychody prowadząc działalność operacyjną w różnych krajach świata. 

Laptopy otrzymane przez uczniów i nauczycieli zwolnione z PIT - rozporządzenie MF

Laptopy oraz bony na laptopy, otrzymane w 2023 r. przez uczniów i nauczycieli, są zwolnione z PIT – wynika z rozporządzenia MF, które weszło w życie we wtorek 23 kwietnia 2024 r.

Kontyngent możliwym lekarstwem na cła

Każdy towar o statusie celnym nieunijnym w momencie wjazdu na terytorium UE obciążony jest długiem celnym. Dług ten wynika z unijnych przepisów prawa. Uzależniony jest od kodu taryfy celnej, wartości celnej towaru, pochodzenia oraz zastosowanej waluty dla danej transakcji. Unia Europejska stoi na straży konkurencyjności swoich rodzimych przedsiębiorstw, a to oznacza, że ma wielorakie narzędzia do swojej dyspozycji, aby zapewnić bezpieczne funkcjonowanie naszym przedsiębiorcom. Jednym z takich narzędzi jest cło ochronne (odwetowe), którego celem jest ochrona produkcji unijnej przed konkurencją z krajów trzecich. Często cło to występuje z cłem antydumpingowym, którego z kolei celem jest wyrównanie cen rynkowych towaru sprowadzanego z krajów trzecich z towarem produkowanym w UE.

Rozliczenie składki zdrowotnej za 2023 rok - termin w 2024 roku, zasady [komunikat ZUS]. Jak wypełnić i do kiedy złożyć ZUS DRA lub ZUS RCA?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że część płatników składek - osób prowadzących pozarolniczą działalność - musi przekazać do ZUS roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2023. W dniu 20 maja 2024 r. mija termin na złożenie ZUS DRA lub ZUS RCA za kwiecień 2024 r., w którym uwzględnione będzie to rozliczenie.

REKLAMA