Kategorie

Na czym polega czynny żal podatnika i jak z niego skorzystać?

Sebastian Bobrowski
InFakt.pl
inforCMS
Zgodnie z zasadą samoobliczania zobowiązań podatkowych każdy przedsiębiorca musi sam, bez wezwania przez odpowiedni organ, wyliczyć i zapłacić należne podatki. W natłoku spraw nietrudno więc o sytuacje, w których podatnik z różnych powodów nie dopełni obowiązków wobec fiskusa. Dzięki instytucji tzw. czynnego żalu taką wpadkę można jednak naprawić.

 

 

 

 

 


Czynny żal pozwala uniknąć kar związanych z czynem zabronionym


Przedsiębiorca, który nie dopełnił obowiązków podatkowych powinien mieć świadomość, że fiskus jest o wiele bardziej zainteresowany ściągnięciem zaległych należności podatkowych, niż wymierzaniem podatnikom dodatkowych kar. Co za tym idzie, można ich uniknąć, o ile zaległych obowiązków dopełni się i dokona jednego dodatkowego obowiązku. Chodzi o tzw. czynny żal, czyli zawiadomienie urzędu skarbowego o popełnieniu wykroczenia lub przestępstwa skarbowego zanim urząd zidentyfikuje ten fakt. Jeżeli takie zawiadomienie jest prawidłowo złożone organ podatkowy może - zgodnie z przepisami - odstąpić od ukarania podatnika, który dopuścił się czynu zabronionego.

Jak uniknąć kary za niedopełnienie obowiązków podatkowych


Aby czynny żal odniósł zamierzony skutek, konieczne jest spełnienie wszystkich poniższych kryteriów:

1) Zawiadomienie o czynnym żalu musi być dokonane przez samego sprawcę z zachowaniem właściwej formy - pisemnej lub ustnej w urzędzie skarbowym (wraz z protokołem). Czynny żal nie wymaga wniesienia opłaty skarbowej.

2) Urząd skarbowy nie może wcześniej wiedzieć o popełnionym czynie zabronionym (posiadanie dokumentacji dotyczącej uchybienia skarbowego lub wszczęcie kontroli skarbowej dotyczącej przewinienia wyklucza zastosowanie czynnego żalu)

3) Jeżeli w wyniku popełnionego uchybienia nie została w terminie uregulowana należność podatkowa, trzeba w całości zapłacić wymaganą kwotę wraz z odsetkami za zwłokę, w terminie wyznaczonym przez organ podatkowy.

4) Należy ujawnić organowi podatkowemu wszelkie okoliczności czynu oraz podać osoby współdziałające w jego popełnieniu.

Jak przygotować firmę na zmiany w VAT w 2014 r.

Zawiadomienie o czynnym żalu może być złożone w każdym urzędzie powołanym do ścigania przestępstw skarbowych (urząd skarbowy, urząd celny, urząd kontroli skarbowej, itp.), w dowolnym miejscu na terenie kraju (niezależnie od miejsca zamieszkania podatnika). „Czynny żal” nie ma urzędowego formularza, a zatem jego treść i forma zależy od decyzji podatnika. Zawiadomienie można także składać ustnie, po prostu wybierając się do jednego z wymienionych miejsc.


Przykład:

U przedsiębiorcy prowadzona jest kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego za 2012 r. W trakcie przygotowywania dokumentów do kontroli przedsiębiorca zorientował się że nie złożył w terminie deklaracji VAT-7 za poprzedni okres rozliczeniowy. Przedsiębiorca X złożył niezwłocznie zaległą deklarację wraz z zawiadomieniem o czynnym żalu. Taki zawiadomienie jest skuteczne, mimo że zostało złożone w trakcie trwania kontroli podatkowej, ponieważ jej zakres nie dotyczył VAT i deklaracji VAT-7. Gdyby kontrola dotyczyła VAT, czynny żal byłby nieskuteczny.


Najczęstsze grzechy podatkowe przedsiębiorców


Czyny zabronione (np. niezapłacenie podatku) mogą stanowić wykroczenia lub przestępstwa skarbowe, w zależności od kwoty zaległego zobowiązania na rzecz państwa. Za wykroczenie grozi grzywna (często w postaci mandatu), zaś za przestępstwo skarbowe można zostać ukaranym nie tylko karą finansową (dużo wyższą, niż za wykroczenie), ale także ograniczeniem lub nawet pozbawieniem wolności. Czynny żal może dotyczyć obu powyższych rodzajów czynu zabronionego.

 

Najczęstsze przewinienia, których dopuszczają się przedsiębiorcy to:

- złożenie deklaracji lub zeznania podatkowego po wymaganym terminie (np. deklaracji VAT, PCC, zeznania rocznego PIT),

- nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych oraz nierzetelne wystawianie faktur (np. z błędami),

- niezapłacenie lub zapłacenie mniejszej kwoty podatku dochodowego, czy VAT-u,

- wyłudzenie zwrotu VAT lub bezprawne stosowanie obniżonych stawek VAT i zwolnień,

- zatajenie przed organem podatkowym rzeczywistych rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej,

- rozliczanie kosztów uzyskania przychodu, które na to nie pozwalają (np. nie łączą się z uzyskaniem przychodu.


Przykład:

Przedsiębiorca, ze względu na przewlekłe problemy zdrowotne nie dostarczył zeznania rocznego PIT w terminie. Po powrocie do zdrowia złożył w urzędzie skarbowym zaległą deklarację wraz z pismem zawiadamiającym o czynnym żalu o treści: „Ja niżej podpisany X zawiadamiam, że popełniłem czyn zabroniony polegający na niezłożeniu w terminie deklaracji rocznej PIT-36 za 2012 r. Dopełniam tego obowiązku i jednocześnie składam niniejsze zawiadomienie. Zwłokę uzasadniam przewlekłą chorobą i leczeniem szpitalnym (w załączeniu zaświadczenie lekarskie) oraz oświadczam że niedopełnienie powyższego obowiązku nie wynikało ze współdziałania z jakąkolwiek osobą trzecią”. Prawidłowo złożony w urzędzie czynny żal pozwolił przedsiębiorcy uniknąć mandatu za niezłożenie deklaracji w terminie.

 

 

 

Branże, dla których w 2014 r. zmieni się termin ustalania obowiązku podatkowego - porada

 


Zapraszamy do dyskusji na forum o podatkach

 


Kto nie może skorzystać z czynnego żalu?


Przepisy podatkowe nie pozwalają na skorzystanie z czynnego żalu osobom, co do których stwierdzono, że działały w ramach grupy przestępczej lub kierowały wykonaniem ujawnionego czynu zabronionego (np. organizowały handel fikcyjnymi fakturami). Bezkarny nie pozostanie także sprawca, który wykorzystał zależność innej osoby od siebie nakłaniając ją do popełnienia wykroczenia lub przestępstwa skarbowego (np. przedsiębiorca nakazujący księgowej fałszowanie deklaracji VAT).

Naliczanie odsetek od zaległości podatkowych


Na co uważać korzystając z czynnego żalu?


Przedsiębiorca powinien dopilnować, aby pismo informujące o czynnym żalu podpisać własnoręcznie.
Podpis współpracownika, osoby posiadającej pełnomocnictwo, np. księgowej lub członka rodziny, może zostać potraktowane przez nadgorliwego urzędnika jako zawiadomienie o przestępstwie skarbowym, a nie jako czynny żal.

Jeżeli czynny żal jest przekazywany ustnie w urzędzie skarbowym koniecznie należy zażądać wydania pisemnego protokołu potwierdzającego złożenie oświadczenia i dokładnie sprawdzić jego treść. Zwykła, niczym nieudokumentowana rozmowa z urzędnikiem nie jest tożsama z zawiadomieniem o czynnym żalu i może odnieść skutek odwrotny od zamierzonego, np. doprowadzić do wszczęcia kontroli.

Większość urzędów skarbowych stoi na stanowisku, że samo złożenie zaległej deklaracji podatkowej wystarcza, aby organ podatkowy uznał, że posiada udokumentowaną wiadomość o popełnieniu czynu zabronionego. Dlatego, gdy powodem skorzystania z czynnego żalu jest niezłożenie deklaracji w terminie, oba dokumenty - zaległą deklarację i zawiadomienie o czynnym żalu - najbezpieczniej złożyć razem. Jeżeli zawiadomienie dostarczone zostanie kilka dni lub tygodni po złożeniu spóźnionej deklaracji, np. VAT-7, urząd może uznać czynny żal za nieskuteczny.


Czynny żal a korekta deklaracji


Instytucją podobną do czynnego żalu, choć nie tożsamą z nim, jest możliwość skorygowania złożonej deklaracji  podatkowej w dowolnym zakresie wraz z pisemnym wyjaśnieniem przyczyn i okoliczności korekty. Niezbędna jest również zapłata zaległego podatku, o ile nie został zapłacony w odpowiedniej wysokości. Spełnienie powyższych przesłanek pozwala na uniknięcie sankcji karnoskarbowej w postaci mandatu. Wraz z korektą nie trzeba składać zawiadomienia o czynnym żalu.

 

VAT od samochodu osobowego 2014

Zmiany w VAT od 1 października 2013 - wyjaśnienia MF

Od 1 października 2013 r. nieodpłatne przekazywanie żywności bez VAT

Jak ustanowić pełnomocnika firmy przez internet

Sebastian Bobrowski

Dyrektor Finansowy inFakt

 

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zryczałtowana składka zdrowotna przywilejem dla wybranych

    Składka zdrowotna. Według doniesień „Dziennika Gazety Prawnej” podatnicy, którzy rozliczają się według zasad ryczałtu ewidencjonowanego, będą płacić zryczałtowaną składkę zdrowotną. Rodzi się pytanie, dlaczego miałoby to dotyczyć wyłącznie tej grupy podatników? W mojej ocenie jest to dyskryminujące. Ceną rozliczania podatku w innej formie niż ryczałt byłaby bowiem wyższa składka zdrowotna.

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia VIN-R

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia (VIN-R) informującego w zakresie nieunijnej procedury szczególnej rozliczania VAT.

    Wspólny kredyt z rodzicami. Spłata rat kredytu to nie darowizna

    Wspólny kredyt z rodzicami a podatek. Spłata rat kredytu (zaciągniętego solidarnie przez pełnoletnią córkę wraz z rodzicami) przez samych rodziców - nie powoduje po stronie córki powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Nie musi ona płacić podatku i składać zgłoszenia SD-Z2. Bowiem spłata rat jedynie przez rodziców w takiej sytuacji nie jest darowizną. Nawet jeżeli w zakupionym na kredyt mieszkaniu mieszka sama córka i jest ona jedyną właścicielką tego mieszkania. Dotyczy to oczywiście także innych "składów" solidarnych kredytobiorców - spokrewnionych, spowinowaconych, czy spoza kręgu rodzinnego.

    Opłata paliwowa - co warto wiedzieć?

    Opłata paliwowa. Jakie są stawki opłaty paliwowej obowiązujące w 2021 r.? Kto podlega opłacie paliwowej? Kiedy powstaje obowiązek zapłaty? Gdzie wpłacać opłatę? Jak złożyć informację w sprawie opłaty paliwowej?

    Oleje smarowe a opłata paliwowa

    Opłata paliwowa. Handel olejami smarowymi w Polsce ewoluuje w kierunku zwiększenia biurokracji oraz obciążeń podatkowych związanych z obrotem tymi towarami. Czy oleje smarowe podlegają opłacie paliwowej?

    System e-TOLL ruszył 24 czerwca

    e-TOLL. 24 czerwca 2021 r. Ministerstwo Finansów (MF) i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) uruchomiły nowy system poboru opłat za przejazd pojazdem ciężkim (powyżej 3,5 tony) po płatnych drogach krajowych oraz za przejazd po płatnych odcinkach autostrad Konin-Stryków (A2) i Wrocław-Sośnica (A4) zarówno dla pojazdów ciężkich jak i lekkich. Otwarte zostały pierwsze Miejsca Obsługi Klienta. Można już instalować na telefonach bezpłatną aplikację mobilną e-TOLL PL do wnoszenia opłat. Na miejscach poboru opłat autostrad A2 i A4 wyznaczone zostały pasy przejazdowe dedykowane dla użytkowników systemów e-TOLL i viaTOLL. Przewidziano okres przejściowy, w którym działać będą dwa systemy e-TOLL i viaTOLL.

    30 tys. zł kwoty wolnej od podatku dla rozliczających się liniowo

    Polski Ład - przedsiębiorcy chcą zmian, m.in. kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 tys. zł dla przedsiębiorców rozliczających się liniowo. O wprowadzenie podatkowych zmian do Polskiego Ładu wystąpił do premiera Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

    Zwrot VAT zapłaconego w Wielkiej Brytanii po 1 stycznia 2021 r.

    Zwrot VAT. Wielka Brytania będzie nadal przyznawać zwroty podatku VAT przedsiębiorcom z UE. Taką informację potwierdziła brytyjska administracja podatkowa - poinformowało 23 czerwca 2021 r. polskie Ministerstwo Finansów.

    Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Podatkach dla uczniów szkół ponadpodstawowych

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych i Ministerstwo Finansów zapraszają do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy o Podatkach. Dwuetapowy konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych, a ze względu na pandemię w tym roku zostanie przeprowadzony w formule online.

    Praktyka w stosowaniu przepisów o MDR

    Regulacje dotyczące schematów podatkowych (MDR) obowiązują w polskim porządku prawnym od 1 stycznia 2019 roku, a więc już ponad dwa lata. Co więcej, biorąc pod uwagę retrospektywny obowiązek zgłaszania schematów podatkowych, można powiedzieć, że zaraportowane do tej pory schematy podatkowe dotyczą uzgodnień, w zakresie których to pierwsza czynność miała miejsce nawet trzy lata temu (schematy transgraniczne).

    Korepetycje, kursy i inne usługi prywatnego nauczania - zwolnienie z VAT

    Prywatne nauczanie a VAT. Usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli są zwolnione z VAT. Konieczne jest jednak posiadanie przez nauczyciela kierunkowego wykształcenia, a także świadczenie usług nauczania na podstawie umowy zawartej z uczniem (lub opiekunem prawnym ucznia). Jednak zwolnienie to nie ma zastosowania do usług świadczonych przez nauczycieli w ramach zajęć organizowanych przez podmiot trzeci.

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI - od kiedy?

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 18 marca 2021 r. (sygn. I SA/Op 22/21) potwierdził, że prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) istnieje od momentu poniesienia pierwszych kosztów kwalifikowanych. Takie rozstrzygnięcie kwestionuje dotychczas powszechne wśród organów skarbowych.

    Wzór deklaracji uproszczonej AKC-US od 1 lipca 2021 r.

    Akcyza od samochodów osobowych. Ustawodawca określił nowy wzór deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US). Rozporządzenie w tej sprawie wchodzi w życie 1 lipca 2021 r.

    Globalne podatki i minimalna stawka CIT [Raport PIE]

    Globalne podatki. Transfer zysków do rajów podatkowych powoduje, że globalne wpływy z podatku CIT są corocznie zmniejszane o ok 240 mld USD. Najbogatsi ludzie świata przelewają 7,6 bln USD na zagraniczne konta, by uniknąć organów podatkowych. Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Global taxes in the post-COVID-19 era” wskazuje, że wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Zebrane w ten sposób środki wystarczyłyby na zaszczepienie przeciw COVID-19 każdej dorosłej osoby na świecie 4 razy w ciągu roku.

    VAT e-commerce. Procedura szczególna dla przesyłek do 150 euro

    VAT e-commerce. Resort finansów objaśnia uproszczoną procedurę w zakresie deklarowania i odroczenia płatności podatku z tytułu importu towarów w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro (tzw. „USZ”). Zmiany już od 1 lipca 2021 r.

    Fundusze inwestycyjne - zmiana przepisów

    Fundusze inwestycyjne. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt ten dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z projektem większość zmian ma wejść w życie 2 sierpnia 2021 r.

    Należyta staranność w cenach transferowych w świetle objaśnień Ministerstwa Finansów

    Należyta staranność w cenach transferowych. Pojęcie należytej staranności nie jest sprecyzowane w przepisach. Ustawodawca nie wskazuje konkretnych działań, które powinny zostać powzięte, ani informacji, które należy weryfikować. Pewne wskazówki w zakresie domniemania oraz należytej staranności, o których mowa w art. 11o ust. 1b ustawy o CIT wynikają z objaśnień podatkowych MF.

    Pakiet Slim VAT 2 z poprawkami

    Slim VAT 2. Sejmowa komisja finansów publicznych przyjęła w dniu 22 czerwca, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, której celem jest uproszczenie rozliczania przez podatników podatku od towarów i usług – tzw. pakiet Slim VAT 2.

    Refakturowanie podatku od nieruchomości na dzierżawcę lub najemcę

    Refakturowanie podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie może być przedmiotem sprzedaży lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w efekcie nie podlega odrębnemu „refakturowaniu”. Jednak jeżeli strony umowy dzierżawy lub najmu postanowią, że wynajmujący „przerzuca” koszt podatku od nieruchomości na dzierżawcę (najemcę), wówczas koszt ten stanowi element ceny usługi dzierżawy (najmu). Innymi słowy wartość podatku od nieruchomości stanowi część zapłaty (czynszu) za usługę dzierżawy lub najmu. Dlatego też w takiej sytuacji wydzierżawiający (lub najemce) powinien wystawić fakturę, w której podstawa opodatkowania, to łączna cena (wartość) usługi dzierżawy obejmująca m.in. wartość podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Koszty podatku od nieruchomości nie mogą bowiem stanowić samodzielnego świadczenia, lecz są elementem podstawowej czynności, jaką jest dzierżawa nieruchomości, zatem co do zasady nie powinny być wykazywane na fakturze w odrębnej pozycji.

    Transparentność wynagrodzeń w UE - jak się przygotować?

    Transparentność wynagrodzeń w UE. Projekt przygotowany przez Komisję Europejską zakłada rewolucyjne zmiany w zakresie transparentności wynagrodzeń. Jakie rozwiązania zakłada i jakie konsekwencje może za sobą nieść? Jak przygotować organizację do ujawnienia płac?

    Jaki wzrost PKB w 2021 roku?

    PKB w 2021 roku. Wzrost gospodarczy (tj. wzrost Produktu Krajowego Brutto - PKB) Polski w 2021 r. może zbliżyć się do 5 proc., ale resort finansów pozostaje konserwatywny w swoich prognozach - powiedział 22 czerwca PAP Biznes minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński. Podkreślił, że w budżecie są zabezpieczone środki na wypadek kolejnej fali pandemii. Dodał, że wykonanie budżetu po czerwcu może być zbliżone do tego po maju, kiedy to w odnotowano nadwyżkę w wysokości 9,4 mld zł.

    Elektroniczny TAX FREE od początku 2022 roku

    Ustawa o VAT daje możliwość zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym. Procedura TAX FREE pozwala turystom odwiedzającym Polskę na uniknięcie podwójnego opodatkowania. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa szykują zmiany dla przedsiębiorców działających w systemie zwrotu VAT podróżnym od początku 2022 roku, polegającą na odejściu od papierowej wersji procedury i zastąpienie jej elektronicznym systemem ewidencji.

    Przedsiębiorca jako honorowych dawca krwi - co przysługuje?

    Honorowy dawca krwi, który jest pracownikiem, po oddaniu krwi może otrzymać dwa dni wolnego. Co jednak w sytuacji gdy honorowym dawcą krwi jest przedsiębiorca? Czy z tego tytułu przysługują mu jakieś preferencje?

    Zmęczenie cyfrowe w czasie pandemii

    Zmęczenie cyfrowe. 41% ankietowanych niepokoi się wpływem Internetu na dobre samopoczucie bardziej niż przed pandemią – wynika z badania EY. Jak postrzegamy obecnie korzystanie z kanałów cyfrowych?

    E-faktury - zagrożenia i ryzyka

    E-faktury. Już w październiku 2021 r. w Polsce zostaną wprowadzone e-faktury – zapowiada polski rząd. Na razie będą dobrowolną formą rozliczenia, jednak za dwa lata (od 2023 roku) system podatkowy zostanie całkowicie zdigitalizowany. Eksperci wskazują, że oprócz oczywistych korzyści, takich jak uszczelnienie systemu podatkowego czy uproszczenie rozliczeń między kontrahentami, e-faktury wiążą się też z pewnymi ryzykami. To przede wszystkim obawa przed inwigilacją i działaniami hakerów.