Leasing samochodu - odliczenie VAT

Prawo do odliczenia VAT zalezy również od rodzaju samochodu, który jest przedmiotem umowy. Rodzaj umowy leasingu ma również wpływ na sposób odliczenia podatku. W leasingu finansowym odliczenie następuje jednorazowo od całej wartości samochodu, natomiast w leasingu operacyjnym - miesięcznie w trakcie trwania umowy od każdej raty.

1. Odliczenie VAT w leasingu finansowym

Firma Alfa zawarła z leasingodawcą umowę na leasing samochodu osobowego na okres 3 lat. W umowie zawarto zapis, że odpisów amortyzacyjnych od samochodu dokonuje korzystający oraz że prawo własności samochodu przechodzi na firmę, z chwilą uiszczenia ostatniej raty. Wartość samochodu wynosi 55 000 zł (netto), a należny VAT 12 100 zł. Do wartości tej dealer doliczył jeszcze inne koszty związane z umową w kwocie 2500 zł i VAT w kwocie 550 zł. Płatność będzie realizowana w ratach. Ile VAT może odliczyć firma Alfa?

60% nie więcej niż 6000 zł

Ponieważ leasing dotyczy samochodu osobowego, firma Alfa może odliczyć tylko 60% kwoty VAT wykazanego na fakturze, ale nie więcej niż 6000 zł.

Zasadniczo w umowie leasingu finansowego do dostawy towaru dochodzi już w momencie wydania korzystającemu samochodu, mimo że nie zostaje przeniesione prawo własności. Jest ono jednak przyrzeczone w umowie. Leasingodawca w takiej sytuacji wystawia fakturę VAT na całą wartość samochodu oraz należną kwotę VAT, niezależnie od tego, że należność będzie wpłacana w ratach. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Będzie nią cała wartość samochodu oraz wartość wszystkich z związanych z umową opłat stanowiących zysk leasingodawcy (suma rat kapitałowych, opłata wstępna, suma rat odsetkowych oraz opłaty manipulacyjne i prowizje). Do łącznej wartości tych kosztów zostanie doliczony VAT w wysokości 22%. Mogą one być w fakturze wyodrębnione łącznie lub w oddzielnych pozycjach. Niezależnie od tego, przy odliczeniu VAT należy brać pod uwagę łączną wartość wszystkich kosztów samochodu.

Rozliczenie VAT od całej wartości przedmiotu umowy

Leasingodawca ma obowiązek rozliczenia podatku należnego również od całej wartości przedmiotu umowy. Z tego względu leasingobiorcy, co do zasady, przysługuje również prawo do jednorazowego odliczenia podatku od całej wartości samochodu, a nie w częściach proporcjonalnych do spłacanych rat. W tym przypadku odliczenia podatku firma dokonuje tak samo jak przy nabyciu samochodu na podstawie umowy kupna-sprzedaży. Może tego dokonać na zasadach określonych w art. 86 ust. 10 ustawy, czyli za okres rozliczeniowy, w którym otrzymała fakturę, bądź w rozliczeniu za okres następny. To, że należność będzie spłacana w ratach, nie ma w tym przypadku znaczenia. Natomiast warunkiem tego odliczenia jest wydanie firmie przedmiotu leasingu, czyli postawienie samochodu do dyspozycji firmy.

PRZYKŁAD

Firma Aster podpisała umowę leasingu finansowego w czerwcu. Leasingodawca wystawił w tym miesiącu fakturę VAT i przekazał ją firmie Aster, ale samochód wydał dopiero w lipcu. Firma Aster powinna za podstawę odliczenia przyjąć całą wartość wykazaną w fakturze, tj. wartość netto samochodu w kwocie 57 500 zł oraz VAT w kwocie 12 650 zł. Odliczenia może dokonać jednak dopiero w rozliczeniu za lipiec.

Wysokość kwoty podatku podlegającego odliczeniu przy leasingu finansowym samochodu zależy od rodzaju samochodu i podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 86 ust. 3 ustawy o VAT. W przypadku samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony - kwotę podatku naliczonego stanowi jedynie 60% kwoty VAT określonej w fakturze, ale nie więcej niż 6000 zł.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że firma Aster podpisała umowę leasingu finansowego na samochód osobowy przedstawiony w poprzednim przykładzie. Kwota łączna podatku naliczonego wykazana na fakturze wynosi 12 650 zł. Wartość 60% tej kwoty to 7590 zł. A zatem firma Aster może odliczyć w rozliczeniu za lipiec nie więcej niż 6000 zł.

Odliczenie w takiej kwocie przysługuje firmie Aster wówczas, gdy samochód będzie służył wyłącznie czynnościom opodatkowanym VAT. Jeżeli będzie wykorzystywany jednocześnie do czynności zwolnionych i opodatkowanych, kwotę tę należy odpowiednio pomniejszyć o wskaźnik struktury sprzedaży.

Firma Beta zdecydowała się, że w ramach leasingu finansowego weźmie w użytkowanie samochód dostawczy, a nie osobowy. Czy w tym przypadku ma prawo do pełnego, jednorazowego odliczenia VAT wykazanego na fakturze?

Tak, pod warunkiem, że samochód spełnia jeden z warunków określonych w art. 86 ust. 4 ustawy o VAT i firma Beta posiada dokument potwierdzający ten fakt.

Ograniczenie w odliczeniu VAT nie ma zastosowania, jeżeli całkowita dopuszczalna masa samochodu jest wyższa niż 3,5 tony albo samochód jest pojazdem wymieniony w art. 86 ust. 4 ustawy. W tym drugim przypadku, spełnienie warunków uprawniających do pełnego odliczenia VAT musi zostać potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez okręgową stację kontroli pojazdów (dotyczy to pojazdów wymienionych w ust. 1-4 tego przepisu), w którym potwierdza się fakt przeprowadzonego badania technicznego pojazdu wpisem do dowodu rejestracyjnego adnotacji o spełnieniu tych warunków.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że firma Aster zdecydowała się wziąć w leasing samochód dostawczy marki Peugeot Boxer. Samochód uprawnia do pełnego odliczenia VAT. W dniu 20 czerwca zawarła umowę leasingu finansowego. Dealer wystawił fakturę na łączną wartość (z uwzględnieniem wszystkich kosztów dodatkowych) 75 000 zł plus VAT 16 500 zł. Jeżeli firma Aster spełni wymagane warunki potwierdzające uprawnienie do pełnego odliczenia, ma prawo odliczyć na podstawie otrzymanej faktury całą wartość VAT w kwocie 16 500 zł w rozliczeniu za miesiąc, w którym ją otrzymała lub w miesiącu następnym, mimo że kwota należna będzie regulowana w ciągu 3 lat, na podstawie harmonogramu spłat załączonego do zawartej umowy leasingu.

WAŻNE

W leasingu finansowym samochodu kwotę podlegającą odliczeniu wykazuje się tak samo jak przy nabyciu samochodu, tj. jednorazowo w całej wysokości, w deklaracji za miesiąc otrzymania faktury lub za miesiąc następny. Kwota odliczenia jest zależna od rodzaju leasingowanego samochodu, tak samo jak przy jego zakupie. Jest to cała kwota VAT wykazana na fakturze, albo w wysokości 60% tej kwoty, nie więcej jednak niż 6000 zł.

W leasingu finansowym samochodu wartość netto oraz kwotę podatku naliczonego wykazuje się w deklaracji VAT-7 w pozycjach przewidzianych dla zakupów towarów zaliczanych do środków trwałych (pozycje 44 i 45). Oznacza to, że z tego tytułu przysługuje prawo do zwrotu bezpośredniego nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 60 dni od dnia złożenia deklaracji.

2. Odliczenie VAT w leasingu operacyjnym

Spółka Alba zamierza wziąć w użytkowanie samochód od dealera. Ma zamiar podpisać umowę leasingu operacyjnego. Będzie regulowała co miesiąc ratę, na podstawie otrzymanej faktury. Jak powinna odliczać VAT z tych faktur?

Odliczanie VAT od poszczególnych rat

W leasingu operacyjnym faktury wystawiane są co miesiąc na każdą kolejną ratę. Firma Alba nie może w tym przypadku odliczyć VAT jednorazowo. Musi odliczać go w każdym miesiącu od poszczególnej raty. W zależności od rodzaju samochodu będzie odliczała VAT w całości albo zastosuje również ograniczenia w odliczeniu tych kwot.

Leasing operacyjny jest zrównany w przepisach o VAT ze świadczeniem usług. W tym przypadku obowiązek podatkowy u leasingodawcy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonym w umowie lub fakturze. Powstaje on zatem w stosunku do poszczególnych rat i tak też jest dokumentowany fakturą VAT przez leasingodawcę. Korzystający ma zatem prawo do odliczenia VAT tylko w części VAT przypadającego od raty (czynszu) lub innych płatności wynikających z umowy udokumentowanych fakturą. Będzie zatem odliczał go częściowo przez kolejne miesiące użytkowania samochodu. Kwota odliczenia będzie również różna w zależności od rodzaju samochodu.

Przedstawiają to następujące przykłady:

PRZYKŁAD

Spółka Jarex wzięła w użytkowanie na umowę leasingu operacyjnego samochód dostawczy na wartość 75 000, VAT 16 500 zł na okres 4 lat. Pierwsza wpłata stanowi 15 000 zł, VAT 3300 zł. Pozostałe raty będą wynosiły po 1250 zł, VAT 275 zł. Płatność każdej raty ma być realizowana do 10 każdego miesiąca. Ponieważ samochód uprawnia do pełnego odliczenia VAT, spółka odliczy VAT z pierwszej faktury w kwocie 3300 zł, a od kolejnych rat w kwotach po 275 zł miesięcznie.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że samochód z poprzedniego przykładu jest samochodem osobowym lub innym pojazdem nieuprawniającym do pełnego odliczenia VAT. Spółka Jarex będzie odliczała VAT następująco:

- z pierwszej faktury w kwocie 3300 x 60% = 1980 zł

- od rat po 165 zł (275 x 60%).

Spółka będzie go odliczała do chwili osiągnięcia łącznej kwoty odliczenia w wysokości 6000 zł lub wartości stanowiącej 60% całej wartości VAT określonej w umowie. Po tym fakcie spółce nie będzie przysługiwało odliczenie VAT. Kwotę podatku naliczonego będzie mogła zaliczyć w koszy uzyskania przychodu w podatku dochodowym.

WAŻNE

VAT od leasingu operacyjnego samochodu odlicza się miesięcznie od każdej raty udokumentowanej fakturą VAT (niezależnie od faktycznej jej wpłaty). Kwota odliczenia jest zależna od rodzaju leasingowanego samochodu. Jeżeli przysługuje częściowe odliczenie VAT, ograniczenie należy zastosować do każdej raty udokumentowanej fakturą VAT aż do chwili odliczenia VAT w kwocie stanowiącej 60% łącznej wartości tego podatku albo 6000 zł w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa.

Jeżeli leasingowany samochód użytkowany jest do celów działalności mieszanej (opodatkowanej i zwolnionej), to wartość przysługującego odliczenia VAT należy również pomniejszyć o wskaźnik struktury sprzedaży. Ma on zastosowanie do odliczenia VAT w każdym przypadku, czyli zarówno do pełnego, jak i ograniczonego odliczenia VAT, ze względu na rodzaj pojazdu.

3. Leasing samochodu z innego państwa UE

Firma Jawa rozważa podpisanie umowy leasingu z unijnym leasingodawcą. Czy będzie jej przysługiwało odliczenie VAT? Jeżeli tak, to w jakiej kwocie?

Uzależnienie odliczenia VAT od rodzaju umowy

Prawo do odliczenia podatku będzie zależało od rodzaju umowy leasingu. W leasingu operacyjnym nie będzie przysługiwało odliczenie podatku z faktury leasingodawcy. Natomiast umowa leasingu finansowego z unijnym dostawcą będzie traktowana na równi z WNT. Kwota podatku należnego od tego nabycia podlega odliczeniu na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem przewidzianych ustawą ograniczeń (np. przy leasingu samochodu osobowego).

Sposób opodatkowania leasingu operacyjnego, gdy leasingodawcą jest podmiot z innego kraju UE, zależy od wskazanego w ustawie o VAT miejsca jego świadczenia. Przepisy ustawy w szczególny sposób traktują leasing operacyjny środków transportu. Zostały one wyłączone z regulacji art. 27 ust. 4 pkt 6 ustawy, co oznacza, że nie powstaje od ich nabycia obowiązek rozliczania podatku z tytułu importu usługi u leasingobiorcy. Za miejsce ich opodatkowania uznaje się miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności lub stałe miejsce zamieszkania (art. 27 ust. 1 ustawy).

PRZYKŁAD

Firma Mirex wzięła w użytkowanie samochód od niemieckiej firmy leasingowej na podstawie leasingu operacyjnego. Firma niemiecka nie posiada na terytorium RP stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (ani zakładu, ani oddziału). Oznacza to, że kontrahent niemiecki wystawi firmie Mirex fakturę z niemieckim podatkiem VAT. Firma Mirex będzie mogła odzyskać ten VAT w procedurze zwrotu podatku.

Istotne jest to, że w tej sytuacji firma ma prawo do odzyskania całej kwoty zapłaconego podatku, wykazanego w fakturze, niezależnie od rodzaju samochodu. Ograniczenia w odliczeniu wynikające z art. 86 ustawy nie mają zastosowania.

Inna sytuacja występuje w leasingu finansowym. Przyjęcie w użytkowanie samochodu na podstawie umowy leasingu finansowego od podmiotu z innego kraju Wspólnoty uznaje się za wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru. Leasingobiorca obowiązany jest do rozliczenia VAT od WNT. Kwota podatku należnego stanowi jednocześnie kwotę podatku naliczonego podlegającego odliczeniu, przy czym ma do niej zastosowanie również ograniczenie określone w art. 86 ust. 3 i 4 ustawy o VAT.

Odliczeniu podlegać będzie albo pełna kwota podatku należnego od tego nabycia, albo kwota stanowiąca 60% jego wartości, nie więcej niż 6000 zł.

PODSTAWA PRAWNA

l ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)