Jak rozliczać VAT przy wydatkach na samochód

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych.

Dla większości przedsiębiorców samochód jest niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej. Przepisy dotyczące podatku od towarów i usług regulują szczegółowo kwestie związane z rozliczaniem VAT w przypadku wydatków związanych z samochodem.

Ważne limity

Istotne regulacje zawarto w art. 86 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Zgodnie z generalną zasadą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z określonymi zastrzeżeniami). Regulacja ta zawarta jest w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

W przypadku jednak nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego stanowi 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 6 tys. zł.

Limity te określone zostały w art. 86 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

Inne pojazdy

Warto podkreślić, że wspomniana regulacja art. 86 ust. 3 ustawy wobec wielu pojazdów nie ma zastosowania. Otóż przepis ten nie dotyczy pojazdów samochodowych mających jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van (art. 86 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

Na tym nie koniec. Trzeba zwróci uwagę, że regulacja art. 86 ust. 3 nie dotyczy pojazdów samochodowych mających więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u których długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę pomiędzy podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50 proc. długości pojazdu. Długość pojazdu stanowi odległość pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków (art. 86 ust. 4 pkt 2 ustawy).

Oprócz tego art. 86 ust. 3 nie dotyczy:

- pojazdów samochodowych, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków (art. 86 ust. 4 pkt 3 ustawy);

- pojazdów samochodowych, które posiadają kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielone elementy pojazdu (art. 86 ust. 4 pkt 4 ustawy);

- pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku nr 9 do ustawy (art. 86 ust. 4 pkt 5 ustawy);

- pojazdów samochodowych konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej dziesięciu osób łącznie z kierowcą - jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie (art. 86 ust. 4 pkt 6 ustawy).

Wreszcie wspomniana już regulacja nie dotyczy również przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika jest:

- odprzedaż tych samochodów (pojazdów) lub

- oddanie w odpłatne używanie tych samochodów (pojazdów) na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, i te samochody (pojazdy) są przez podatnika przeznaczone wyłącznie do wykorzystania na te cele przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy (art. 86 ust. 4 pkt 7 ustawy).

Spełnienie wymagań

Spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych w art. 86 ust. 4 pkt 1-4 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań. Taki wymóg przewidziano w art. 86 ust. 5 ustawy.

Kopię zaświadczenia podatnik jest obowiązany dostarczyć, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, do naczelnika urzędu skarbowego (art. 86 ust. 5a ustawy).

W przypadku gdy w pojeździe, dla którego wydano zaświadczenie, zostały wprowadzone zmiany, w wyniku których pojazd nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 86 ust. 4 pkt 1-4 - podatnik zobowiązany jest do pisemnego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o tych okolicznościach, w terminie siedmiu dni od ich zaistnienia (art. 86 ust. 5b ustawy).

Jeżeli zmiany, o których mowa w art. 86 ust. 5b, zostaną dokonane w okresie 12 miesięcy licząc od miesiąca, w którym otrzymano fakturę lub dokument celny, podatnik jest zobowiązany do skorygowania kwoty podatku naliczonego w całości w rozliczeniu za okres, w którym dokonano tych zmian (art. 86 ust. 5c ustawy).

Istotne jest to, że przepisy art. 86 ust. 3 i 4 ustawy stosuje się odpowiednio do nabytych lub importowanych części składowych zużytych do wytworzenia przez podatnika samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 86 ust. 3, z uwzględnieniem przepisów ust. 4-5c, jeżeli te samochody i pojazdy zostały zaliczone przez tego podatnika do środków trwałych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Zasada ta wynika z unormowań zawartych w art. 86 ust. 7a ustawy o podatku od towarów i usług.

Paliwowe regulacje

Warto pamiętać o bardzo ważnej regulacji zawartej w art. 88 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Otóż zgodnie z tym przepisem, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, o których mowa we wspomnianym już art. 86 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

WAŻNA LICZBA

6 tys. zł wynosi maksymalnie kwota podatku naliczonego przy nabyciu samochodów o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony

JAK ROZLICZAĆ SAMOCHODY DZIERŻAWIONE

W przypadku usługobiorców użytkujących samochody osobowe oraz inne pojazdy samochodowe, o których mowa w art. 86 ust. 3 ustawy, na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, kwotę podatku naliczonego stanowi 60 proc. kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą. Suma kwot w całym okresie użytkowania samochodów i pojazdów, o których mowa w zdaniu pierwszym, dotycząca jednego samochodu lub pojazdu, nie może jednak przekroczyć kwoty 6000 zł. Regulacja ta zawarta jest w art. 86 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług.

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

- Art. 86 i 88 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).