Kategorie

Jak wykorzystać prawo unijne w kontaktach z fiskusem

Ewa Matyszewska
Ewa Matyszewska
inforCMS
Jeśli przepisy krajowe są mniej korzystne niż prawo wspólnotowe, każdy podatnik może bezpośrednio odwołać się przed sądami krajowymi oraz organami podatkowymi do przepisów Unii. Polskie instytucje mają obowiązek respektować przepisy wspólnotowe.

Wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej 1 maja 2004 r. byliśmy zobowiązani do wprowadzenia i podporządkowania krajowego porządku prawnego do wymagań Unii Europejskiej. Szczególne znaczenie ma to w przypadku podatków. W ramach Wspólnoty Europejskiej podatkami zharmonizowanymi są VAT i akcyza.

Harmonizacja podatków

Harmonizacja w ramach danego podatku oznacza, że we wszystkich 27 krajach członkowskich muszą istnieć te same zasady rozliczeń, zgodne z dyrektywami unijnymi. Środki do osiągnięcia celu dyrektywy państwa członkowskie mogą stosować indywidualnie, w zależności od możliwości i potrzeb. Ważny jest cel regulacji krajowej, który musi być zgodny z dyrektywą, a nie sposób jego osiągnięcia. Co grozi za niedostosowanie krajowych regulacji do wymagań wspólnotowych?

Jeśli dane państwo nie dostosowało na czas krajowych przepisów do aktów unijnych (każde państwo miało okresy przejściowe na dostosowanie swoich przepisów do wymagań UE), musi liczyć się z możliwością wszczęcia wobec niego postępowania, które może zakończyć się postępowaniem przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości. Odpowiednie organy UE mają też prawo nałożyć na niesubordynowanego członka kary finansowe.

Harmonizacja jedynie w ramach VAT i akcyzy nie oznacza, że inne podatki, np. dochodowe, nie podlegają kontroli ze strony Unii. Jeśli dane państwo członkowskie dyskryminuje obywateli UE w zakresie podatków dochodowych, można się spodziewać, że odpowiednie organy UE zwrócą się do Polski o usunięcie nieprawidłowości. O jakiej dyskryminacji mowa? W Polsce przykładem dyskryminacji może być brak możliwości rozliczania w zeznaniu PIT składek ubezpieczeniowych opłacanych za granicą. Obecnie polscy podatnicy mogą pomniejszać swój dochód lub podatek o składki ubezpieczeniowe opłacane tylko do ZUS. Nie mogą natomiast uwzględniać składek opłacanych w innym państwie UE. Na tę nieprawidłowość zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny, który nakazał zmianę przepisów w tym zakresie. Zmiany te są już gotowe i mają wejść w życie 1 grudnia 2008 r. Do tego bowiem dnia Trybunał dał czas na nowelizację ustawy o PIT.

Odwołanie do prawa UE

Każde niewłaściwe dostosowanie przepisów krajowych do unijnych pozwala podatnikom na odwołanie się do prawa wspólnotowego. Kiedy można wykorzystać prawo UE? Przykładowo występując z wnioskiem o interpretację podatkową. We wniosku takim podatnik musi podać m.in. własne stanowisko w sprawie. W takim uzasadnieniu warto powołać się na korzystniejsze regulacje unijne, a także orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jedna z czterech izb skarbowych, która ma kompetencje do wydawania interpretacji podatkowych, będzie miała obowiązek przy rozpatrywaniu takiego wniosku przeanalizować przepisy i orzecznictwo europejskie, na które powoła się podatnik. Również przy kontaktach z sądami administracyjnymi, np. przy wnoszeniu skargi, można powołać się w niej na prawo unijne. Co ważne, krajowe organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniać prawo wspólnotowe.

PRZYKŁAD: SPRAWA PRZED ETS

Czy podatnik ma prawo wnieść indywidualną skargę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości?

Niestety, nie. Żadne ustalenie Trybunału Sprawiedliwości nie wpływa na prawa osoby składającej skargę, ponieważ instytucja ta nie zajmuje się rozstrzyganiem spraw indywidualnych. Europejski Trybunał Sprawiedliwości zajmuje się interpretacją prawa wspólnotowego. Może on jedynie zobowiązać państwo członkowskie do przestrzegania prawa wspólnotowego. Trzeba podkreślić, że każde indywidualne roszczenie o odszkodowanie musiałoby zostać wniesione do sądu krajowego.

Ważne!

Jeśli istnieje konflikt między prawem wspólnotowym i prawem poszczególnych krajów członkowskich UE, pierwszeństwo w stosowaniu ma prawo wspólnotowe

Komisja w obronie praw

Strażnikiem przestrzegania prawa UE jest także Komisja Europejska. Jeśli Komisja uzna, że państwo członkowskie uchybiło jednemu ze zobowiązań, które na nim ciążą na mocy Traktatu Rzymskiego, wydaje ona uzasadnioną opinię w tym przedmiocie, po uprzednim umożliwieniu temu państwu przedstawienia swych uwag (art. 226 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską). Jeśli państwo to nie zastosuje się do opinii w terminie określonym przez Komisję, może ona wnieść sprawę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie polskiej akcyzy na energię elektryczną. Komisja wszczęła wobec nas postępowanie, gdyż od 1 stycznia 2006 r. nasze regulacje w tym zakresie są niezgodne z prawem UE. W Polsce akcyzę od energii płacą wytwórcy, a powinni dostawcy.

Komisja może także wszcząć postępowanie na skutek skargi jednostki, która poniosła szkodę w wyniku naruszenia przez państwo członkowskie prawa UE. W związku z tym w prawie wspólnotowym stworzono pewną procedurę wnoszenia do Komisji skarg indywidualnych.

Jednostka ma prawo złożyć skargę na jakikolwiek środek krajowy (ustawę, rozporządzenie, decyzję administracyjną) lub praktykę, którą uważa za niezgodną z przepisem lub zasadą prawa wspólnotowego. Skarżący nie muszą przedstawić swojego formalnego zainteresowania wszczynaniem postępowania. Nie są również zobowiązani wykazać, że zostali bezpośrednio dotknięci naruszeniem. Skarga dopuszczalna jest jedynie na tej podstawie, że zarzuca się w niej naruszenie prawa wspólnotowego przez państwo członkowskie. Następnie Komisja będzie decydować o wszczęciu i prowadzeniu procedury.

PRZYKŁAD: PETYCJA DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Czym jest petycja do Parlamentu Europejskiego i kto może ją złożyć?

Na podstawie art. 21 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską każdy obywatel ma prawo petycji do Parlamentu Europejskiego w dowolnym języku urzędowym UE. Tym samym uzyska odpowiedź w takim samym języku. Jest to uprawnienie, dzięki któremu obywatele Unii Europejskiej mają wpływ na działanie instytucji wspólnotowych. Przedmiotem petycji do Parlamentu Europejskiego mogą być wszystkie sprawy, którymi zajmuje się Unia Europejska, czyli np. prawa człowieka, kwestie ochrony środowiska, sprawy socjalne itp.

 

Skargi do sądu

Ważną instytucją prawną w UE jest Europejski Trybunału Sprawiedliwości, przy którym funkcjonuje Sąd Pierwszej Instancji.

Każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść, na tych samych warunkach, skargę na decyzje instytucji wspólnotowej, której jest adresatem, oraz na decyzje, które mimo przyjęcia w formie rozporządzenia lub decyzji skierowanej do innej osoby dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie.

Wniesienie skargi do Sądu Pierwszej Instancji następuje poprzez skierowanie jej w formie pisemnej do sekretarza sądu.

PRZYKŁAD: JĘZYK PROWADZENIA POSTĘPOWANIA

Podatnik chciałby wystąpić ze skargą do Sądu Pierwszej Instancji. Czy podatnik może sam wybrać język, w którym będzie prowadzone postępowanie?

Językiem postępowania może być którykolwiek z języków urzędowych Unii. Z zasady wyboru języka dokonuje skarżący. Jeżeli pozwanym jest państwo członkowskie albo osoba fizyczna posiadająca przynależność państwa członkowskiego lub osoba prawna ustanowiona w państwie członkowskim, językiem postępowania jest język urzędowy tego państwa. Jeśli w państwie tym obowiązuje kilka języków urzędowych, skarżący wybiera ten, który mu najbardziej odpowiada. Niemniej jednak językiem roboczym Sądu Pierwszej Instancji jest język francuski.

4 KROKI

Jak wygląda procedura składania skarg

1. Skarga na decyzje instytucji wspólnotowych.

Organem właściwym do rozpatrywania bezpośrednio skarg jednostek na decyzje instytucji wspólnotowych sprzecznych z prawem Unii Europejskiej jest Sąd Pierwszej Instancji.

2. Skarga na państwo członkowskie.

W przypadku naruszenia prawa wspólnotowego przez państwo członkowskie osoby fizyczne i prawne są uprawnione do wniesienia sprawy do Komisji Europejskiej. Komisja, uznając skargę za zasadną, może w rezultacie wnieść skargę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

3. Odwołanie Polaka do instytucji Wspólnoty.

Jeśli dana kwestia nie jest objęta zakresem prawa Unii Europejskiej, obywatele Polski nie mogą odwoływać się do instytucji wspólnotowych.

4. Procedura naruszenia.

Procedura naruszenia zobowiązuje państwo członkowskie do przestrzegania prawa UE. Skarżący powinni wnosić indywidualne roszczenia za poniesione szkody przed krajowymi sądami, powołując się bezpośrednio na przepisy prawa wspólnotowego.

GDZIE ZŁOŻYĆ SKARGĘ NA NARUSZENIE PRAWA UE

Formularz lub pismo przedstawiające sprawę należy kierować do Komisji na adres

Commission of the European Communities

(Attn: Secretary-General)

Rue de la Loi 200

B-1049 Brussels, Belgium

GDZIE ZŁOŻYĆ SKARGĘ DO SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI

Sekretariat Sądu Pierwszej Instancji

Bd Konrad Adenauer

L-2925 Luxembourg

Tel. (352) 4303-1

faks: (352) 43 37 66

e-mail: ECJ.Registry@curia.eu.int

Źródło: Urząd Komitetu Integracji Europejskiej

EWA MATYSZEWSKA

ewa.matyszewska@infor.pl

Więcej: www.ukie.gov.pl

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    20 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.

    Zasady ustalania rezydencji podatkowej

    Rezydencja podatkowa. Jak wyglądają zasady ustalania rezydencji podatkowej na podstawie objaśnień Ministerstw Finansów z 29 kwietnia 2021 r.?

    Sprzedaż nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej a PIT

    Odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, która nie była środkiem trwałym i nie podlegała ujęciu w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Taką interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) został zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w składzie siedmiu sędziów) z 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II FPS 8/13). Tak samo uważają organy podatkowe, w tym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

    Minimalne wynagrodzenie otrzymuje 2,2 mln Polaków. Podwyżka już w 2022 r.

    Płaca minimalna w 2022 roku. Rząd podniósł minimalne wynagrodzenie oraz godzinową stawkę minimalną od 2022 roku. Najniższe wynagrodzenie dla zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wyniesie brutto 3010 złotych, a stawka godzinowa dla samozatrudnionych i zleceniobiorców – 19,70 złotych brutto. Obecnie w Polsce 2,2 miliona osób otrzymuje płace na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

    Minimalny podatek dochodowy od wielkich korporacji, a obciążenie małych i średnich firm

    Minimalny podatek dochodowy. Na wzór rozwiązań stosowanych w USA czy Kanadzie, polski ustawodawca wprowadził w ramach pakietu zmian do ustaw podatkowych tzw. „Polski Ład” minimalny podatek dochodowy. Jako cel wprowadzenia nowego obciążenia Ministerstwo Finansów wskazało konieczność wsparcia gospodarki osłabionej w wyniku pandemii COVID – 19 oraz załatanie luki budżetowej powstałej w podatku dochodowym od osób prawnych.

    Korekta JPK_V7M - błędna nazwa dostawcy

    Korekta JPK_V7M. Podatnik otrzymał fakturę korygującą dotyczącą sprzedaży z czerwca 2021 r. Korekta jest na 0,00 zł i dotyczy wyłącznie zmiany danych sprzedawcy. Firma sprzedawcy się przekształciła, w związku z czym zmieniła się jego nazwa (NIP został ten sam). Czy podatnik powinien korygować JPK za czerwiec 2021 r.?

    Projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu

    Polski Ład a podatki. Sejm skierował do komisji projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Zgłoszony przez Koalicję Obywatelską wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu nie uzyskał większości.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości od 19 września 2021 r.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości. Od 19 września 2021 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące możliwości sprzedaży nieruchomości w drodze komorniczej licytacji elektronicznej. Resort sprawiedliwości ocenia, że zmiana pozwoli na likwidację zmów między licytantami oraz zapewni transparentność i bezpieczeństwo postępowań.

    Windykacja należności na własną rękę, czy przez firmę windykacyjną?

    Windykacja należności. Aż 73 proc. małych i średnich przedsiębiorstw wskazuje, że firmy korzystające z profesjonalnej windykacji są postrzegane jako wiarygodne i odpowiedzialnie traktują zapłatę za swoją pracę – wynika z badania Kaczmarski Inkasso. Mimo to wiele z nich decyduje się na samodzielne dochodzenie należności od kontrahentów. Uważają, że tak będzie taniej i prościej. Jak jest naprawdę?

    Wzrosła liczba faktur przekazywanych do odzyskania

    Faktury przekazywane do odzyskania. O 1/3 zwiększyła się od sierpnia ub. r. do sierpnia 2021 r. liczba faktur przekazywanych przez przedsiębiorców do odzyskania, a średni okres przeterminowania faktur skrócił się w tym czasie od 222 do 180 dni - wynika z danych Kaczmarski Inkasso, partnera Krajowego Rejestru Długów.

    Rekompensaty dla firm w związku ze stanem wyjątkowym - Sejm uchwalił ustawę

    Stan wyjątkowy - rekompensaty dla firm. 17 września 2021 r. Sejm przyjął ustawę ws. rekompensaty dla podmiotów gospodarczych w związku ze stanem wyjątkowym. Uprawnione podmioty mogą ubiegać się o rekompensatę na poziomie 65 proc. średniego miesięcznego przychodu z trzech letnich miesięcy - czerwca, lipca i sierpnia.

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią - uszczelnienie przepisów

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią, która przewiduje wprowadzenie rozwiązań ograniczających agresywną optymalizację podatkową, zwiększy wpływy do polskiego budżetu - ocenia Dyrektor Departamentu Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów Przemysław Szymczyk.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) od 2022 r.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR). W ramach Polskiego Ładu ustawodawca planuje wprowadzenie ulgi dla podatników wspierających działalność sportową, kulturalną oraz szkolnictwo wyższe i naukę. Ulga na CSR ma wejść w życie od 2022 roku.

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich - projekt ustawy

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich. Jest zgoda na prace nad tzw. ustawą antylichwiarską, której projekt uzyskał wpis do planu prac rządu. To daje resortowi "zielone światło" do kolejnych kroków legislacyjnych i działań, aby projekt ten mógł być jak najszybciej przyjęty - powiedział PAP wiceminister sprawiedliwości Michał Woś.

    Czasowa rejestracja samochodu a zwrot akcyzy

    Zwrot akcyzy od samochodu. Fiskus nie może odmówić zwrotu akcyzy przedsiębiorcy tylko dlatego, że ten przed sprzedażą samochodu dokonał jego czasowej rejestracji w Polsce - tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

    Informacje TPR - będą zmiany rozporządzeń

    Informacje TPR. Ministerstwo Finansów informuje, że na stronach Rządowego Centrum Legislacji zostały opublikowane projekty rozporządzeń zmieniających rozporządzenia TPR w zakresie podatku PIT i CIT.

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodów

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodu. Istnieje wiele profesji w których wymagane jest korzystanie z określonego rodzaju garderoby. Mogą to być ubrania wskazane jako konieczne dla bezpieczeństwa pracowników – np. specjalny stój na budowie - zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, lub też ze względu na inne regulacje prawne – jak na przykład obowiązkowa toga dla adwokata podczas rozprawy na sali sądowej. Poza ścisłymi regulacjami wynikającymi z przepisów istnieją również reguły wyznaczane przez tradycje czy zwyczaje – chociażby konieczność dostosowania stroju do oficjalnych wystąpień publicznych, czy na wysokiej rangi spotkaniach biznesowych. W wielu sytuacjach zakup stroju staje się więc obowiązkiem pracodawcy lub przedsiębiorcy. Powstaje więc pytanie - jakie wydatki związane z garderobą stanowić mogą koszty uzyskania przychodu? Na jakich zasadach oceniać konieczność, prawidłowość oraz wysokość zakupu?

    Granice opodatkowania budynku w podatku od nieruchomości

    Budynek jako przedmiot opodatkowania podatkiem do nieruchomości to „obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach”.

    Zmiany w opodatkowaniu gruntów kolejowych

    Opodatkowanie gruntów kolejowych. Podatkiem od nieruchomości zostaną objęte grunty, na których przedsiębiorstwa kolejowe prowadzą działalność komercyjną inną niż kolejową - tak wynika z projektu nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

    Kantor wymiany walut - wymogi formalne

    Prowadzenie kantoru wymiany walut to jedna z tych form działalności, które w ostatnich latach cieszą się ogromną popularnością. Łatwy dostęp do podróżowania i powszechność emigracji z kraju np. w celach zarobkowych, to główne powody, dla których taki biznes jest szczególnie opłacalny. Kantor to punkt usługowy oferujący sprzedaż i zakup obcej waluty po określonych kursach. Wydawałoby się, że to dość prosta sprawa, jednak samo założenie takiej firmy nie jest łatwe. Jeżeli chcemy prowadzić kantor, musimy uzyskać zezwolenie i spełnić kilka istotnych warunków.

    Wirtualna kasa fiskalna nie będzie musiała drukować paragonów

    Wirtualne kasy fiskalne. Kasa fiskalna w postaci oprogramowania (czyli tzw. wirtualna kasa fiskalna) nie będzie musiała drukować paragonów, jeśli została umieszczona w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług. Taka zmiana wynika z projektu rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej opublikowanego w czwartek 16 września 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

    Kwota wolna od podatku w 2022 roku

    Kwota wolna od podatku. W ramach Polskiego Ładu ustawodawca proponuje podwyższenie do 30 000 zł kwoty wolnej od podatku. Zmiana ma wejść w życie od 2022 roku.

    Składy podatkowe - zmiany w akcyzie

    Składy podatkowe. Jeśli dany podmiot przejmie od innego skład podatkowy, to dotychczasowy posiadacz składu nie będzie musiał zapłacić akcyzy od produktów znajdujących się w nim - przewiduje projekt nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym, który trafi do dalszych prac w sejmowej komisji energii.